hissiyotlar va irodaviy faoliyat

PDF 10 pages 317.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 317.0 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

9-mavzu. kasbiy faoliyati samaradorligini oshirishda hissiy-irodaviy va shaxsiy fazilatlarning o‘rni reja: 1. shaxsning hissiy-irodaviy sohasi va kasbga moslashish. 2. hissiy holatlarning ifodalanishi. hissiyot turlari. 3. irodaviy faoliyatning umumiy xususiyatlari. shaxsning irodaviy sifatlari va uni tarbiyalash. xulq-atvorni irodaviy boshqarish. 1. shaxsning hissiy-irodaviy sohasi va kasbga moslashish hissiyot bamisoli insonning kiyimidir. insonning hissiyotiga ko‘ra, uning holati haqida fikr yuritish mumkin. his-tuyg‘ular – kishining o‘z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg‘ul bo‘layotganiga nisbatan o‘zicha turli xil shaklda bildiradigan ichki munosabatidir. his-tuyg‘ularning kechishi sub‘ekt alohida his etayotgan ruhiy holat sifatida gavdalanadi. bunda biron-bir narsani idrok etish va tushunib etish, biror narsa to‘g‘risida bilib olish idrok etilayotgan, tushunib olinayotgan, ma‘lum yoki noma‘lum narsalarga nisbatan shaxsiy munosabati bilan birgalikda ro‘y beradi. shu hollarning barchasida his-tuyg‘ularning boshdan kechirilishi xususida, kishining alohida hissiy holati xususida so‘z yuritiladi. hissiyotlar o‘zining yuzaga kelishi nuqtai nazaridan odamning ehtiyojlari, qiziqishlari va intilishlari bilan bog‘liq bo‘ladi. masalan, odamning …

2 / 10

.pavlov tirik mavjudodlarning atrofimizdagi muhitga moslashuviga hosil qiladigan, buziladigan dinamik stereotiplar orqali biror hissiyot va emotsional kechinmalarning ijobiy va salbiy sifatlarini tushuntirib beradi. dinamik stereotip deganda, tashqi qaytarilish natijasida hosil qilingan shartli reflekslar, nerv bog‘lanishlarining barqaror tizimi tushuniladi. moslashish harakteriga oid bo‘lgan, ya‘ni ovozning o‘zgarishi, mimika, imo-ishora, organizmda sodir bo‘ladigan jarayonning qayta o‘zgarishidan iborat ixtiyorsiz va ongli harakatlar psixologoiyada emotsional harakatlarning expressiv tomoni deb ataladi. his-tuyg‘uni boshdan kechirishning turli shakllari: emotsiya-hissiyot, affekt, kayfiyat, kuchli hayajonlanish (stress holati) kiradi. emotsiyalar – ruhiy hayajonlanish, ruhiy harakatlanish degan ma‘noni anglatadi (qo‘rquvdan titrash va h.k.). kishini tez chulg‘ab oladigan va shiddat bilan o‘tib ketadigan jarayonlar affektlar (hissiy portlashlar) deb ataladi. ular ongning anchagina darajada o‘zgarganligi, xatti-harakatlarni nazorat qilishning buzilganligi, odamning o‘z-o‘zini idrok qila olmasligi bilan ajralib turadi. agar oddiy hissiyot faqat ruhiy hayajonlanishni ifoda esa, u holda affekt bo‘rondir. kuchli zo‘riqish (ko‘z yosh to‘kish, kulish) natijasida mayda sa‘i-harakatlar barbod bo‘ladi. induktiv tormozlanish yarim sharlar …

3 / 10

a yangicha bir kuch, yashashga bo‘lgan ishtiyoq hissi uyg‘onib borardi. stiven likok shunday yozadi: «taajubki, vaqtdan yulib olingan parchani bizning hayotimiz-umr deb ataymiz. go‘dak o‘zicha «qachon o‘smir bo‘laman» deb o‘ylaydi. xo‘sh, keyinchi? o‘smir «qachon ulg‘ayaman?» deydi. xullas, u ulg‘aygach, «qachon uylanaman?» deyishi tabiiy. nihoyat, uylandi ham. endi bo‘ldimi? • aslo! • hammasi o‘z navbatida kelaveradi. pirovardida u «qachon pensiyaga chiqaman?» deb qoladi. ana endi pensiya yoshiga etgach, bir bosib o‘tgan «shonli yo‘lga boqadi» yo‘ziga sovuq el urilgandek bo‘ladi. ko‘z oldida hayotda qanchadan-qancha imkoniyatlarni sovurib yuborganini, u damlar endi mutlaqo qaytib kelmasligi haqidagi achchiq haqiqatni anglab etadi» biz hayot mohiyati bir maromdagi kun soatida ekanini juda kech fahmlaymiz». bezovtalik paydo bo‘ldimi, endi u shunchaki o‘tib ketadigan «ruhiy horg‘inlik» emas. soat sayin, soniya sayin insonning asab tizimlarini xavfli yong‘inday qurshab oluvchi, azob-uqubatlari bilan tinkani qurituvchi ko‘rinmas yovdir. konfutsiy «ziqna, izzattalab, maydakash, mahmadona kishilarning turgan-bitgani zahar» degan ekan. 2. his-tuyg‘ularning ifodalanishi hissiyotlar shaxs …

4 / 10

belgilanadi. asosiy hissiyotlar stress holati – inglizcha stress – tazyiq ko‘rsatish, zo‘riqish degan so‘zdan olingan qiziqish (emotsiya tarzida) – malaka va ko‘nikmalarning rivojlanishiga, ta‘lim olishiga moyillik tug‘diradigan bilimlarni egallashga yordam beradiganhissiy holatdir. quvonch - qiziqish, hayratlanish, iztirob chekish, g‘azablanish, nafratlanish, jirkanish, qo‘rquv, uyalish – bular hissiyotning asosiy belgi va ko‘rinishlaridir. kishining fikrlari va xatti-harakatlari yo‘nalishini belgilaydigan barqaror, chuqur va kuchli his- tuyg‘u ehtiros deb ataladi. muhabbat – hissiy ijobiy munosabatning ob‘ektini boshqalarga qaraganda ajratib ko‘rsatadigan, hamda uni sub‘ektining barqaror hayotiy ehtiyojlari va qiziqishlari markaziga qo‘yadigan yuksak darajasidir. samimiyat-insondagi eng oliy va ta‘sirchan, beminnat hamda engilmas qurol. bizni tanqid qila boshlashsa, bir o‘zgarib olamiz ammo bizni maqtay boshlashsa, shunga loyiqmizmi, yo‘qmi, xursand bo‘lib ketamiz. muhabbatning yonidan qayiqda boylik ketayotganini ko‘rib «ey boylik, meni o‘zing bilan olib ket» deb so‘radi.boylik «hech iloji yo‘q, mening qayig‘imda, juda ko‘p oltinlar va kumushlar, bor qara joy yo‘q». g‘urur, faxrdan yordam so‘radi «g‘urur iltimos meni o‘zing …

5 / 10

baxtli va xursand bo‘lib ketdi va unga kim yordam berganini ham bilmay qoldi. atrofiga qarasa hech kim ko‘rinmadi, menga kim yordam berdi ey bilim deb bilimdan so‘radi. bilim javob berdi, senga vaqt yordam berdi-dedi. his-tuyg‘uning turlari kishining o‘z faoliyati natijalari uchun mas’uliyatni tashqi kuchlarga va sharoitlarga qayd qilib qo‘yish yoki aksincha ularni shaxsiy kuch-g‘ayratlariga va qobiliyatlariga moyilligini belgilaydigan sifatlar nazoratni lokallashtirish deyiladi. (lotincha lotus – o‘rnashgan joy va fransuzchada controle-tekshirish). shaxsning irodaviy fazilatlaridan biri tavakkalchilik bo‘lib, – bu sub‘ekt uchun uning cheki noma‘lum va muvaffaqiyatsizlikka duch kelganda mumkin bo‘ladigan noqulay oqibatlar (jazolash, jarohat, obro‘ni yo‘qotish va b.) haqidagi taxminlar mavjudligi sharoitidagi faoliyatning tavsifidir. emotsiya turlari tavakkalchilik paytida kutilayotgan noxushlik bunday holatdagi muvaffaqiyatsizlik ehtimoli va noqulay oqibatlar darajasining uyg‘unlashtirilishi bilan belgilanadi. tavakkalchilikning ikki turi farqlanadi: oqlangan va oqlanmagan. shaxsning irodaviy fazilatlariga yana bir nechta faoliyat motivlari ham kiradi. ular: intilish - hali etarli darajada anglanmagan ehtiyojdan iborat faoliyat motividir. istak - …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hissiyotlar va irodaviy faoliyat"

9-mavzu. kasbiy faoliyati samaradorligini oshirishda hissiy-irodaviy va shaxsiy fazilatlarning o‘rni reja: 1. shaxsning hissiy-irodaviy sohasi va kasbga moslashish. 2. hissiy holatlarning ifodalanishi. hissiyot turlari. 3. irodaviy faoliyatning umumiy xususiyatlari. shaxsning irodaviy sifatlari va uni tarbiyalash. xulq-atvorni irodaviy boshqarish. 1. shaxsning hissiy-irodaviy sohasi va kasbga moslashish hissiyot bamisoli insonning kiyimidir. insonning hissiyotiga ko‘ra, uning holati haqida fikr yuritish mumkin. his-tuyg‘ular – kishining o‘z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg‘ul bo‘layotganiga nisbatan o‘zicha turli xil shaklda bildiradigan ichki munosabatidir. his-tuyg‘ularning kechishi sub‘ekt alohida his etayotgan ruhiy holat sifatida g...

This file contains 10 pages in PDF format (317.0 KB). To download "hissiyotlar va irodaviy faoliyat", click the Telegram button on the left.

Tags: hissiyotlar va irodaviy faoliyat PDF 10 pages Free download Telegram