ma'ruza darsi - chiziqli bog'langan ro'yxatlar

PDF 10 pages 814.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 814.3 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

9-ma’ruza darsi chiziqli bog'langan ro’yxatlar. bir va ikki bog’lamli ro‘yxatlar ustida amallar va ulaming algoritmlari. (chiziqli bog'langan ro’yxatlar. bog’langan ro’yxatlar haqida tushunchalar. bog'langan ro’yxatlar klassifikatsiyasi, chiziqli bog’langan ro’yxatlarni mantiqiy tasvirlash). reja: 1. kirish 2. chiziqli bog‘langan ro‘yxatlarni mantiqiy tasvirlash 3. chiziqli bog’langan ro’yxatlarni mantiqiy tasvirlash va tushunchalar 1. chiziqli bog'langan ro'yxatlar chiziqli bog'langan ro'yxatlar - bu elementlari o'zaro ketma-ket bog'langan bo'lgan ro'yxatlar bo'lib, har bir element boshqa bir elementga yo'l ko'rsatuvchi ko'rsatuvchi (pointer) ni o'z ichiga oladi. 1.1. xususiyatlari  har bir element alohida xotira joyida saqlanadi.  har bir element boshqa elementga yo'l ko'rsatuvchi ko'rsatuvchi (pointer) ni o'z ichiga oladi.  o'lchami dinamik ravishda o'zgartirilishi mumkin.  elementlarga ketma-ket kirish emas, balki bog'lanish orqali kiriladi, bu esa izlash tezligini sekinlashtirishi mumkin.  ma'lumotlar hajmini oldindan bilmaslik holatlarida moslashuvchanlikni ta'minlaydi. 1.2. turlari  bir bog'lamli ro'yxatlar (singly linked list)  ikki bog'lamli ro'yxatlar (doubly linked list)  aylanma ro'yxatlar (circular …

2 / 10

ar ikki bog'lamli ro'yxatlar - har bir element o'zidan oldingi va keyingi elementlarga ko'rsatuvchi ko'rsatuvchilarni o'z ichiga oladi. 3.1. tuzilishi har bir element quyidagilarni o'z ichiga oladi:  ma'lumot maydoni (data field): elementning qiymati saqlanadi.  oldingi ko'rsatuvchi (prev pointer): oldingi elementga yo'l ko'rsatiladi.  keyingi ko'rsatuvchi (next pointer): keyingi elementga yo'l ko'rsatiladi. 3.2. amallar va algoritmlar  element qo'shish: ro'yxat boshiga, oxiriga yoki o'rtasiga yangi elementni kiritish algoritmlari.  element o'chirish: ro'yxat boshidan, oxiridan yoki o'rtasidan elementni o'chirish algoritmlari.  element izlash: ro'yxatda berilgan qiymatni izlash.  ro'yxatni ko'rsatish: oldinga va orqaga qarab ko'rsatish imkoniyati.  orqaga qarab yurish (reverse traversal): tugunlarni orqaga qarab o'rganish algoritmi. 4. aylanma bog'langan ro'yxatlar aylanma bog'langan ro'yxatlar - oxirgi elementning ko'rsatuvchisi birinchi elementga ko'rsatadigan bog'langan ro'yxatlar. 4.1. turlari  bir bog'lamli aylanma ro'yxat: oxirgi tugunning ko'rsatuvchisi birinchi tugunga ko'rsatiladi.  ikki bog'lamli aylanma ro'yxat: har bir tugun ikkita ko'rsatuvchiga ega, va oxirgi tugun …

3 / 10

n ro‘yxatlar elementlari (tugunlari) bir-biri bilan bog‘langan bo‘lib, har bir tugun ma'lumot va keyingi tugunga ishoradan iborat bo‘ladi. dastlab, chiziqli bog‘langan ro‘yxat tushunchasini oddiy misol orqali tushuntirib o‘tamiz. masalan, oddiy massivni olaylik: massiv: [10, 20, 30, 40] bu massivda har bir element ketma-ket joylashgan va biz indeks orqali ularni oson topamiz. biroq, massiv hajmi oldindan belgilangan bo‘lishi kerak va element qo‘shish yoki o‘chirish operatsiyalari qiyinroq bajariladi. shu sababli, bog‘langan ro‘yxatlardan foydalanish qulayroq bo‘lishi mumkin. bog‘langan ro‘yxatlar massivlardan farqli ravishda, xotirada ketma-ket joylashmaydi, balki har bir element o‘zidan keyingi elementga bog‘langan bo‘ladi. bog‘langan ro‘yxatlar turli xil bo‘lishi mumkin: – oddiy (chiziqli) bog‘langan ro‘yxat – har bir tugun faqat keyingi tugunga ishora qiladi. – ikki tomonlama bog‘langan ro‘yxat – har bir tugun oldingi va keyingi tugunga ishora qiladi. – aylana shaklidagi bog‘langan ro‘yxat – oxirgi tugun birinchi tugunga bog‘lanadi. bu rasmda har bir tugun (node) o‘z ichida qiymat (data) va keyingi tugunga …

4 / 10

$none # keyingi tugunga havola class kreditjadvali: def __init__(self): self.bosh = none # kredit jadvalining boshlang‘ich tuguni def tugun_qo‘shish(self, oy, tolov, foiz_tolovi, asosiy_tolov, qolgan_qarz): yangi_tugun = kredittugun(oy, tolov, foiz_tolovi, asosiy_tolov, qolgan_qarz) if not self.bosh: self.bosh = yangi_tugun else: oxirgi = self.bosh while oxirgi.next: oxirgi = oxirgi.next oxirgi.next = yangi_tugun # oxirgi tugunga yangisini bog‘lash def jadval_chop_etish(self): tugun = self.bosh print("oy | to'lov | foiz | asosiy | qolgan qarz") while tugun: print(f"{tugun.oy} | {tugun.tolov:.2f} | {tugun.foiz_tolovi:.2f} | {tugun.asosiy_tolov:.2f} | {tugun.qolgan_qarz:.2f}") tugun = tugun.next # misol uchun kredit jadvali yaratamiz jadval = kredit jadvali() jadval.tugun_qo‘shish(1, 200, 50, 150, 1800) jadval.tugun_qo‘shish(2, 200, 45, 155, 1645) jadval.tugun_qo‘shish(3, 200, 40, 160, 1485) jadval.jadval_chop_etish() olingan natija quyidagicha: oy | to'lov | foiz | asosiy | qolgan qarz 1 | 200.00 | 50.00 | 150.00 | 1800.00 2 | 200.00 | 45.00 | 155.00 | 1645.00 3 | 200.00 | 40.00 | 160.00 | 1485.00 misol …$

5 / 10

yxat kabi ishlaydi. har bir qo‘shiq keyingisiga ulanadi va foydalanuvchi qo‘shiqni almashtirganda navbatdagi qo‘shiqga o‘tadi. – yangi qo‘shiq qo‘shish – tugun sifatida ro‘yxatga qo‘shiladi. – keyingi qo‘shiqni ijro qilish – hozirgi qo‘shiq ro‘yxatdan o‘chiriladi va keyingisi boshlanadi. bog‘langan ro‘yxatning afzalliklari – dinamik xotira boshqaruvi – kerak bo‘lganda element qo‘shish va o‘chirish mumkin. – elementlarni kiritish va o‘chirish o(1) vaqt talab qiladi (massivga nisbatan tezroq). – moslashuvchan – turli xil strukturaga ega bo‘lishi mumkin. chiziqli bog‘langan ro‘yxatlarni mantiqiy tasvirlash chiziqli bog‘langan ro‘yxatni tasvirlash uchun uning tuzilishini grafik yoki mantiqiy ko‘rinishda ko‘rsatish mumkin. har bir element (tugun) o‘zining qiymatini (data) va keyingi elementga ishora qiluvchi (next) maydonni o‘z ichiga oladi. 1. oddiy chiziqli bog‘langan ro‘yxat (singly linked list) mantiqiy tasviri quyidagicha: head → [data | next] → [data | next] → [data | none] misol uchun, agar biz quyidagi elementlardan iborat bog‘langan ro‘yxatga ega bo‘lsak: 10 → 20 → 30 → none …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'ruza darsi - chiziqli bog'langan ro'yxatlar"

9-ma’ruza darsi chiziqli bog'langan ro’yxatlar. bir va ikki bog’lamli ro‘yxatlar ustida amallar va ulaming algoritmlari. (chiziqli bog'langan ro’yxatlar. bog’langan ro’yxatlar haqida tushunchalar. bog'langan ro’yxatlar klassifikatsiyasi, chiziqli bog’langan ro’yxatlarni mantiqiy tasvirlash). reja: 1. kirish 2. chiziqli bog‘langan ro‘yxatlarni mantiqiy tasvirlash 3. chiziqli bog’langan ro’yxatlarni mantiqiy tasvirlash va tushunchalar 1. chiziqli bog'langan ro'yxatlar chiziqli bog'langan ro'yxatlar - bu elementlari o'zaro ketma-ket bog'langan bo'lgan ro'yxatlar bo'lib, har bir element boshqa bir elementga yo'l ko'rsatuvchi ko'rsatuvchi (pointer) ni o'z ichiga oladi. 1.1. xususiyatlari  har bir element alohida xotira joyida saqlanadi.  har bir element boshqa elementga yo'l ko'rsatuvchi ko'r...

This file contains 10 pages in PDF format (814.3 KB). To download "ma'ruza darsi - chiziqli bog'langan ro'yxatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'ruza darsi - chiziqli bog'la… PDF 10 pages Free download Telegram