abdurahmanova sayyora bozorboy qizining dissertatsiyasi

PDF 20 pages 4.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

2 majlis kotibi f.f.f.d. (phd), dots. m.shamsiyeva: assalomu alaykum, hurmatli majlis qatnashchilari! abdurahmanova sayyora bozorboy qizi 1992-yil 21-avgust jizzax viloyati zomin tumanida tug‘ilgan. 1999-2003-yillar zomin tumanidagi 64-maktabda, 2003-2008-yillar alisher navoiy nomidagi “nafis san’at” litseyida, 2008-2011-yillar “paxtazor” q.x.k.h.kollejida tahsil olgan. 2014-2018-yillarda alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining bakalavriat bosqichini, 2018-2020-yillar alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining magistratura bosqichini tamomlagan. 2020-2022-yillar alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasida o‘qituvchi lavozimida ishlagan. hozir alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining 3-bosqich tayanch doktoranti. oilali. rais: dissertatsiyaning maqsadi va vazifalari, mazmun-mohiyati haqida ma’lumot berish uchun so‘z dissertant s. abdurahmanovaga beriladi. marhamat! dissertant: s. abdurahmanova: assalomu alaykum, hurmatli ustozlar! tadqiqotimiz “o‘zbek tili dialektal korpusi ma’lumotlar bazasini shakllantirish asoslari” mavzusiga bag‘ishlangan. dissertatsiya kirish, uch bob, xulosa, adabiyotlar ro‘yxati va ilovadan iborat. kirish qismida tadqiqotning dolzarbligi va …

2 / 20

ayni vaqtda taraqqiyot bosqichiga ko‘tarilib ulgurdi. o‘zbek tili milliy korpusi, o‘zbek tilining ta’limiy korpusi, o‘zbek tili korpusi, shaxlo hamroyevaning “o‘zbek tili mualliflik korpusini tuzishning lingvistik asoslari” monografiyasi, oqila abdullayevaning “o‘zbek tilining internet axborot matnlari korpusini shakllantirishning nazariy va amaliy asoslari” dissertatsiyasi hamda “tug‘ro korpusi”, nargiza g‘ulomovaning alisher navoiy mualliflik korpusi, dialektal korpus, aziza rahmonovaning “o‘zbek tili milliy korpusini yaratishda kompyuter usullari” nomli f.f.f.d. phd dissrtatsiyasi, anorxon ahmedovaning “parallel korpusda o‘xshatishlarning leksik-semantik munosabatlari tadqiqi” monografiyasi kabilar bu borada amalga oshirilgan ishlar ko‘lamidan dalolat beradi. dastlabki tadqiqotlar asosan o‘zbek tili tabiatidan kelib chiqqan holda korpus yaratishning nazariy masalalariga qaratilgan bo‘lsa, keyingi tadqiqotlarda amaliy masalalarga e’tibor berildi. o‘zbek tilining milliy korpusi, o‘zbek tilining ta’limiy korpusi va o‘zbek tili elektron korpusini yaratish borasidagi amaliy ishlar bugungi kunga qadar davom etmoqda. 3 1.2. dunyo korpuslari tarkibidagi shevalar subkorpusining ilmiy tavsifi. “korpus lingvistikasiga doir tadqiqotlar tavsifi”. mamlakatimizda tilga e’tibor ma’naviyatga e’tiborning ustuvor yo‘nalishlaridan biri darajasiga ko‘tarildi. …

3 / 20

a shu fan zamirida amaliy tilshunoslik masalalarini yechishga qaratilgan avtomatik tahrir, avtomarik tarjima, korpus lingvistikasi kabi yo‘nalishlar yangi taraqqiyot bosqichiga ko‘tarildi. xususan, kompyuter lingvistikasi va u asosida yuzaga kelgan korpus lingvistikasi mana shunday amaliy ahamiyatga ega yo‘nalishlardan sanalgan. bu borada dastlabki tadqiqotlar injener lingvistikasi nomi ostida birlashgan bo‘lsa, bugungi kunga kelib kompyuter lingvistikasi tarkibiga kiruvchi har bir yo‘nalish mustaqil fan darajasiga ko‘tarila oldi. bu boradagi ilk tadqiqotlar sun’iy intellekt haqidagi farazlardan avvalroq boshlanganini inobatga olsak, dastlabki kompyuter lingvistikasiga oid ishlar inson mehnatiga tayanilgan holda bajarilgani va bu jarayon juda katta kuch talab etgani shubhasiz. zamonaviy axborot texnologiyalari tilning funksional imkoniyatlaridan foydalanish borasida cheksiz imkoniyatlar eshigini ochdi. xususan, tilning imkoniyatlarini namoyon qilish va egallash borasida dunyo miqyosida tez sur’atlarda yaratilayotgan til korpuslarining o‘rni beqiyos. korpus lingvistikasi ham kompyuter lingvistikasi tarkibidagi etalon yo‘nalishlardan biri bo‘lib, tabiiy tilni saqlab qolish, uni qayta ishlashga xizmat qiladi. bu boradagi ilk tadqiqotlar sun’iy intellekt haqidagi farazlardan …

4 / 20

amerika bosma nasrining lingvistik xususiyatlarini aks ettirish uchun mo‘ljallangan. bu korpus magnit tashuvchi (disketa yoki qattiq disk)ga yozib olingan va umumiy hajmi millionga yaqin so‘zdan iborat aqsh bosma nasri turli matnlarining besh yuz ikki ming (502 000) so‘zli parchalarini o‘z ichiga olgan. darhaqiqat braun korpusi keyinchalik yaratilgan boshqa til korpuslari uchun andaza vazifasini o‘tadi. o‘tgan asr so‘ngida mazkur jarayon jadallashdi, xxi asr boshlarida millionlab so‘zlarni aks ettirgan yuzlab til korpuslari paydo bo‘ldi. 4 sun’iy intellektning avtomatik tarjima, kompyuter tahlili, tezaurus, elektron lug‘at singari imkoniyatlari kengaydi, ilmiy-nazariy asoslari yaratildi, amaliyotda qo‘llash mumkin bo‘lgan ilk namunalari yuzaga keldi. bu jarayon tabiiy tilni qayta ishlash borasida tashlangan katta qadam edi. dunyo tilshunosligida korpus lingvistikasi fan sifatida o‘qitiladi va bu yo‘nalishning obyekti korpus yaratish nazariyasi va amaliyotini o‘z ichiga olsa, fan sifatida dasturlash, dasturiy ta’minot yaratish ustuvorlik qiladi. korpus lingvistikasi kompyuter lingvistikasining tarkibiy qismi bo‘lib, til korpusini yaratish kompyuter texnologiyasi yordamida ulardan foydalanishning umumiy …

5 / 20

moyillari umumiy bo‘lsa, har bir tilning tabiatidan kelib chiqqan holda korpuslar xususiylik kasb etadi. korpusshunoslikda, xususan, dialektal korpuslarni yaratish borasida olib borilgan amaliy va nazariy tadqiqotlarni ikki guruhga ajratishimiz mumkin. bulardan birinchisi o‘zga til korpuslari asosida o‘z tili va shevalari xususiyatlarini inobatga olib yaratilgan korpuslar: janub ovozi, portugaliya korpusi – the syntax- oriented corpus of portuguese dialects, 1972–1974 yillarda finlandiyaning xelsinki tumani aholisining so‘zlashuviga asoslangan – bolgar multimedia korpusi, polsha korpusi (parallel korpus) – dialecty i gwary polskie kompendium internetowe, parijning og‘zaki so‘zlashuv korpusi, ispan korpusi – corpus oral y sonoro del español rural, bolqor korpusi – bulgarian dialectology as living tradition, gurjiston korpusi (2 054 705 ta so‘z, 3400 ta matndan iborat), tuva dialektal korpusi, alban korpusi va hokazolar, xitoy tili mandarin korpusi (bu dialekt xitoy tilidagi turlilik va o‘zgaruvchanlikni o‘zida namoyon etadi) va hokazo. ma’lum bir hududning shevasi asosida, o‘sha til xususiyatlarini inobatga olib yaratilgan korpuslar: arxangelsk viloyatining …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdurahmanova sayyora bozorboy qizining dissertatsiyasi"

2 majlis kotibi f.f.f.d. (phd), dots. m.shamsiyeva: assalomu alaykum, hurmatli majlis qatnashchilari! abdurahmanova sayyora bozorboy qizi 1992-yil 21-avgust jizzax viloyati zomin tumanida tug‘ilgan. 1999-2003-yillar zomin tumanidagi 64-maktabda, 2003-2008-yillar alisher navoiy nomidagi “nafis san’at” litseyida, 2008-2011-yillar “paxtazor” q.x.k.h.kollejida tahsil olgan. 2014-2018-yillarda alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining bakalavriat bosqichini, 2018-2020-yillar alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining magistratura bosqichini tamomlagan. 2020-2022-yillar alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasida o‘qituvch...

This file contains 20 pages in PDF format (4.7 MB). To download "abdurahmanova sayyora bozorboy qizining dissertatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: abdurahmanova sayyora bozorboy … PDF 20 pages Free download Telegram