korrupsiya va unga qarshi kurash – fuqarolik jamiyatini rivojlandirishning ustuvor sharti

PDF 10 pages 426.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 426.3 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

8-mavzu: korrupsiyaga qarshi kurash – fuqarolik jamiyatini rivojlantirishning ustuvor sharti. reja: 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi. 2. korrupsiyaga qarshi kurash borasida xalqaro huquqiy hujjatlar. 3. korrupsiya fuqarolik jamiyati rivojlanishiga zid bo‗lgan salbiy voqiylik. 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi. korrupsiya –– bu jamiyatni turli yo‗llar bilan iskanjaga oladigan dahshatli illatdir. mazkur illat demokratiya va huquq ustuvorligi asoslariga putur etkazadi, inson huquqlari buzilishiga olib keladi, bozorlar faoliyatiga to‗sqinlik qiladi, hayot sifatini yomonlashtiradi va odamlar xavfsizligiga tahdid soladigan uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va boshqa hodisalar ildiz otib, gullashi uchun sharoit yaratib beradi. ta‘kidlab o‗tish o‗rinliki, ushbu zararli hodisa katta va kichik, badavlat va kambag‗al bo‗lishidan qat‘iy nazar, barcha mamlakatlarda uchraydi. ushbu zararli illatni bartaraf etish bo‗yicha jahon hamjamiyati tomonidan bir qator samarali ishlar amalga oshirilayotgan bo‗lsada, hanuzgacha u bartaraf etilmayapti. biz quyida korrupsiyaning tarixiy ildizlariga va unga qarshi kurashish xususida fikr yuritmoqchimiz. korrupsiya (lot. corrumpere — buzmoq) termini odatda mansabdor …

2 / 10

‗lishi mumkinligini bayon qilgan edi. korrupsiyaning tarixiy o‗zaklari juda juda qadimga borib taqalib, bu hol qabilada ma‘lum mavqega ega bo‗lish uchun qabila sardorlariga sovg‗alar berish odatidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. o‗sha davrlarda bu normal holat sifatida qabul qilingan. biroq davlat apparatining murakkablashuvi va markaziylashuvi korrupsiyaning davlat rivojlanishiga katta to‗siq ekanligini ko‗rsatdi. korrupsiyaga qarshi kurashgan birinchi davlat sifatida qadimgi shumer davlati tan olinadi. qadimgi davlatlarni ayniqsa huquqni muhofaza qiluvchi organlarning poraxo‗rligi qattiq tashvishga solganligi bizgacha saqlanib qolgan manbalardan ma‘lum. chunki bu holat davlatning obro‗siga juda qattiq putur etkazardi. dunyoning etakchi dinlarida ham birinchi navbatda huquqni muhofaza qiluvchi organlarning poraxo‗rligi qattiq qoralanadi. jumaladan, injilda ―sovg‗alarni qabul qilma, chunki sovg‗a ko‗rni ko‗radigan qiladi va haqiqatni o‗zgartiradi‖ deyilgan bo‗lsa, qu‘roni karimda ―boshqalarning mulkini nohaq yo‗l bilan olmangiz va boshqalarga tegishli bo‗lgan narsalarni olish uchun o‗z mulkingizdan hokimlaringizga pora qilib uzatmangizlar‖ deyilgan. 2. korrupsiyaga qarshi kurash borasida xalqaro huquqiy hujjatlar. xviii asrning ikkinchi yarmiga …

3 / 10

ma‟noni anglatuvchi qonunlar — ushbu vaziyat huquqni qo‗llovchi mansabdor shaxs tomonidan qonunlarni turlicha qo‗llash imkonini yaratadi. shuningdek, ayrim mutaxassislar jinoyat, ma‘muriy qonunchilikdagi ―vilka‖ sanksiyalarni ham korrupsiyaga qulay sharoit yaratishi mumkinligi haqida fikr yuritishgan. ya‘ni, sanksiyaning aniq miqdori yo‗qligi sudyada uni o‗z hohishiga qarab qo‗llashga sharoit yaratib beradi. aholi huquqiy savodxonligining pastligi — aholi tomonidan qonunlarni bilmaslik yoki tushunmaslik mansabdor shaxsga o‗zining shaxsiy manfaati yo‗lida qonunlardan foydanishga qulay sharoit yaratadi. mamlakatdagi siyosiy vaziyatning notinchligi — mamlakatdagi notinchlik birinchi navbatda aholi ongida hayotda yuksak turmush darajasiga erishishning asosiy usuli qonunga xilof faoliyat bilan bog‗liq, degan mutlaqo axloqqa zid nuqtai nazar shakllanishiga olib keladi. bu esa o‗z navbatida korrupsiyaga qulay sharoit yaratadi. ijro hokimiyatining birligi tamoyilinining buzilishi — aynan bitta faoliyatning turli instansiyalar tomonidan tartibga solinishi: aholining davlatni nazorat qilishdagi sust ishtiroki; davlat sektoridagi xizmat qilayotgan xizmatchilar daromadlarining xususiy sektorda topish mumkin bo‗lgan daromadlardan kamligi; iqtisodiyotning davlat tomonidan tartibga solinishi; inflyasiyaning yuqori darajasi; …

4 / 10

l tuzilmalarning mustaqilligini oshirish nazarda tutilib, aynan ushbu tuzilmalar orqali korrupsiyaga qarshi samarali kurash olib boriladi. ya‘ni, sud hokimiyatining maksimal darajada mustaqilligiga erishish ommaviy axborot vositalariga ko‗proq erkinlik berish va h.k. saylov tizimi orqali kurashish —demokratik davlatlarda saylangan vakillarni korrupsiya uchun jazolashning asosiy usullaridan biri keyingi saylovlarda unga ovoz bermaslik hisoblanadi. korrupsiyaga saylovlar orqali ta‘sir o‗tkazish eng samarali usul hisoblanadi. korrupsiyaga qarshi kurashda yuqori natijalarga erishgan shvetsiya, singapur, gonkong, portugaliya kabi davlatlarning tajribasini o‗rganish shuni ko‗rsatadiki, korrupsiyani yuzaga keltiruvchi omillarni bartaraf etish korrupsiyaga qarshi kurashda muhim o‗rin egallaydi. bunda konstitutsiyaviy nazorat organlari, huquq- tartibot organlarining ahamiyati ortadi. ya‘ni, korrupsiyaga olib kelishi mumkin bo‗lgan normalarni konstitutsiyaviy nazorat organi tomonidan konstitutsiyaga zid deb topish, aholining huquqiy savodxonligini oshirish kabi metodlardan unumli foydalanish ushbu davlatlarni korrupsiya darajasi juda past bo‗lgan davlatlar qatoriga olib chiqqan. biz quyida singapur davlatida korrupsiyaga qarshi kurashda qo‗llanilgan usullar haqida batafsil to‗xtalib o‗tamiz. singapur davlati 1965 yil mustaqillikka erishgach …

5 / 10

arayonlar telekanallar orqali butun mamlakatga namoyish qilindi. yuqorida sanab o‗tilgan omillarning hammasi singapurni qisqa muddatlarda korrupsiya darajasi eng past mamlakatlar ro‗yxatida ilg‗or davlatlar qatoriga olib chiqdi. shuningdek, davlat xizmatchisining ahloq standartlariga rioya etishini qattiq nazorat ostiga olish ham singapur davlatida korrupsiyaga qarshi kurashda muhim dastaklardan biri bo‗lib xizmat qiladi. 4. 5. korrupsiya fuqarolik jamiyati rivojlanishiga zid bo„lgan salbiy voqiylik. yurtboshimizning yuqorida eslangan asarida ―jinoyatchilik, korrupsiya bizning o‗z xavfsizligimizga ham, xalqaro xavfsizlikka ham tahdid soluvchi real manbadir. binobarin, mazkur hodisaga qarshi kurash masalalari birgina bizga taalluqli emas. shuning uchun ham biz jinoyatchilik haqida butun jahon hamjamiyati qayg‗urmog‗i lozim, deb hisoblaymiz. suveren o‗zbekiston xalqi va rahbariyati esa ular bilan faol hamkorlik qilishga tayyor va buni dunyoni poklash, uning xavfsizligini ta‘minlash ishiga qo‗shilgan hissa, deb biladi‖ deb fikr bildirgan edi. jinoyatchi unsurlarning xo‗jalik munosabatlari tizimini shakllantirish jarayonida faol va xufyona ishtirok etishi jamiyatda axloqsizlik vaziyatini tug‗dirishi, bu esa o‗z navbatida, mamlakat uchun ham, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiya va unga qarshi kurash – fuqarolik jamiyatini rivojlandirishning ustuvor sharti"

8-mavzu: korrupsiyaga qarshi kurash – fuqarolik jamiyatini rivojlantirishning ustuvor sharti. reja: 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi. 2. korrupsiyaga qarshi kurash borasida xalqaro huquqiy hujjatlar. 3. korrupsiya fuqarolik jamiyati rivojlanishiga zid bo‗lgan salbiy voqiylik. 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi. korrupsiya –– bu jamiyatni turli yo‗llar bilan iskanjaga oladigan dahshatli illatdir. mazkur illat demokratiya va huquq ustuvorligi asoslariga putur etkazadi, inson huquqlari buzilishiga olib keladi, bozorlar faoliyatiga to‗sqinlik qiladi, hayot sifatini yomonlashtiradi va odamlar xavfsizligiga tahdid soladigan uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va boshqa hodisalar ildiz otib, gullashi uchun sharoit yaratib beradi. ta‘kidlab o‗tish o‗rinliki, ushbu zararli...

This file contains 10 pages in PDF format (426.3 KB). To download "korrupsiya va unga qarshi kurash – fuqarolik jamiyatini rivojlandirishning ustuvor sharti", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiya va unga qarshi kuras… PDF 10 pages Free download Telegram