abdulla qodiriyning "uloqda" nomli asari

PDF 5 pages 286.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
abdulla qodiriy (1894-1938) uloqda1 i kecha dadamdan so’rab qo’yganim uchun bugun akam ham «kerak emas, borma» degan jekirishini qilmadi. choyni naridan-beri ichib, otxonaga yugurdim. dadam bilan oyim: — oyog’ing olti, qo’ling yetti bo’lib qoldiyov! — deb kulishib qoldilar. qashlog’ichni oldim-da, qora qashqqamni yalang’ochlab uyoq-buyog’ini qashlab chiqdim. jonivor tipir-tipir qiladi, bosh chayqaydi, yer tepinadi, dum silkitadi... shuning bilan mening ko’nglimga: «xudo xohlasa kelasi yilga bir uloqlar chopayki, hamma meni: «turg’un chavandoz», deb atasin degan orzular tushadi. ulug’ hayitdagi hayitlikka oldirgan mo’g’ul egarcha bilan g’alaticha qilib toychamni egarladim. tog’amga yalinib-yalpog’lanib oldirgan o’rus yuganni artib-surtib soldim-da, o’zim chetroqdan turib kam-ko’stini kuzatdim: — quyushqoni ham o’rnida, egar ham yaxshi qo’ngan, qorinbog’i ham jips, yugan ham to’ralarnikidek! lekin umuldirig’ining yo’qligi biroz ko’nglimni g’ash qildi. anchagina o’ylab turganimdan keyin, akamning yugan uchun asrab qo’ygan qayishi esimga tushib, sekingina yerto’ladan haligi qayishni olib chiqib, umuldiriq yasadim. endi toycham juda ham gijinglab, xuddi to’ralarnikidek bo’lib ketdi. uyoq-buyog’ini supurgandan …
2 / 5
b berdim-da, tashqariga qarab chopdim. oyim orqamdan: — kiyimlaringni kir qilma, toyingni qattiq choptirma, uloqchilar orasiga kirib, biror hodisaga yo’liqma, o’rtoqlaring bilan bir chetda turib tomosha qil! — deb javrab qoldi. xizmatchidan otni olib mindim. to’nimning etaklarini yig’ishtirib, qashqachamning choviga bir-ikki qamchi bergan edim, jonivor shataloq otib ketdi. xizmatchining: «ha, barakalla! chavandoz!» degan tovushini eshitib, qattiqroq qamchilab edim, jonivor qashqacham ko’tarib ketayozdi. ii chuqur ariqdan toyimni sug’orib chiqayotganimda bir io’da uloqchi-chavandozlar uchrab qoldilar. ularning ba'zilari akamning o’rtoqlari edilar, men bilan so’rashdilar. ulardan biri akamning qayerdaligini so’ragan edi, men ertalab uloqqa ketganligini aytdim. — bizning mahkamboy uloqqa juda ham ishqiboz-da! — dedi haligi yigit. — yo’l bo’lsin, boyvachcha? — deb so’radi mendan yana beri. men uyalinqiradim: — uloqqa! — dedim. — barakalla, chavandoz! barakalla, turg’un chavandoz! — deyishdi ular. ayniqsa meni «chavandoz» deb atashlari juda ham kayfimni keltirib, ichimdan: «otangga rahmat», — deb qo’ydim. biz bir durkum otliq boramiz. jonivor toycham …
3 / 5
mo’ylovi shopdek yigit, — yuz, ikki yuz chavandoz ichidan yoppa-yolg’iz uloqni ajratib chiqar ekan-da! — u vaqtning odamini uloqning piri desang-chi! — dedi sobir tegirmonchining o’g’li. — oting yaxshi va bilagingda kuch serob bo’lsa, sen ham uloqning piri bo’lasan! — dedi yana biri. men bobomning maqtovini eshitib, kekkayib bormoqdaman... shu paytda orqamizdan ot shatalog’i eshitilib, qayrilib qaragan edik, oldiga bir ola echkini o’ngargan, ko’kragi ochiq, yaktakchan, saman otliq bir yigitni ko’rdik. u bizga yetib to’xtadi va hamma bilan ot ustida turib so’rashdi. — bu hafta yordamlashasiz-da, karvon! — dedi kulimsirab to’g’on aka. — ha, bo’lmasam-chi, sizdek og’aynilarga ko’maklashmasam bo’ladimi! — dedi haligi yigit va to’zumsizlandi: — qani, ildamroq yuringlar! yigit bilan birgalashib ketdik. biroz borgach, bizning otimizning oyog’i bilan chavandoz yigitning sabri tugadi shekilli, otiga birdan shartillatib qamchi berdi va qushdek uchib ketdi. biz, faqat uning: «men tezroq boray», — degan so’zini eshitib qoldik. endi so’z haligi chavandozning oti to’g’risida …
4 / 5
bosgandan keyin uloq chopiladigan joyga yetdik. 0'zi, to’rt tarafi ko’z ilg’amaytirg’on darajada katta va sayhon bir yer ekan. bu joyga juda ko’p xalq yig’ilgan, bundagi uloqchi otliqlar bilan tomoshachi yayovlarning had-hisobi yo’q. katta sadaqayrag’ochning tagida ikkita bordondek samovarga o’tin qalab qaynatadilar. undan nariroqda bir-ikki kishi uch-to’rt qop bodringni bir-birisiga tirab qo’yib: «mirza qiron bodiring! kasir-kusir bodiring!» deb maqtashadilar. akamlar sadaning ostiga — samovarchining palosiga otdan qo’ndilar. kun qizig’ida turish qiyin bo’lgani uchun, men ham toycham bilan sadaqayrag’ochning bir bag’riga borib turdim. tevarakdagi kishilar bir menga va bir toychamga qaraydilar. men uyalib toychamning yolini tarayman. tevaragimdagi kishilar orasida vag’ir-vug’ur gap, to’zumsizlanib uloqning boshlanishini kutadilar. birisi: «bugun uloq qizimaydi», — desa, ikkinchisi: «bekor aytibsan, bugun uloq juda ham qiziydi, chunki salim bilan murod chavandozlar kelar emish», — deydi. yana biri: «ha, ha! agar salim kelsa, uloq juda ham qizir ekan!» — desa, allakim: «salimning oti qozoqi ot, qamchi ko’tarmaydi, hayt desa bas!» …
5 / 5
«ana uloq keldi!» deb yuborishi bilan hamma tip-tinch bo’lib, uloqqa qarab qoldi. yana bir ozdan keyin: «ulog’i yosh ekan! yaxshi chavandozga uchurvoq ham bo’lmaydi!» «shunisi tuzuk, shunisi!» — deganjanjal boshlagan ham edi, maydonga ikki chavandozning ot o’ynatib kirishi hammaning tovushini o’chirib qo’ydi va sekin-sekin: «salim chavandoz!» «murod chavandoz!» degan shivirlashishlar eshitilib qoldi. — qorasi salimmi, cho’tiri? — salimning bilagi kuchlikka o’xshaydi! chavandozlaming birisi ko’k chovkar va ikkinchisi ola otga mingan bahaybat chapani yigitlar edilar. bular kelgandan keyin xalq chidamsizlanib qoldi: — ana endi chin uloq ko’rasan! — deyishadilar. — bukun qiyomat ulog’i bo’lar ekan! — deb boshlarini chayqatib qo’yadilar. — murodning otini ko’r, xuddi qanoti borga o’xshaydi. — ko’k chovkarni aytasanmi, to’ruqnimi? — har ikkalasiga ot yetmaydi, ikkovi ham yaxshi zot! — qulog’i chimirilgan ot chopqir bo’iadi! — quloqda gap yo’q, gap zotda! — yo’q, yo’q! serkishnovda, o’zim sinab ko’rdim! — qora ot chopqir bo’ladi, deganlar, qorasi yaxshi, qorasi! — …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla qodiriyning "uloqda" nomli asari"

abdulla qodiriy (1894-1938) uloqda1 i kecha dadamdan so’rab qo’yganim uchun bugun akam ham «kerak emas, borma» degan jekirishini qilmadi. choyni naridan-beri ichib, otxonaga yugurdim. dadam bilan oyim: — oyog’ing olti, qo’ling yetti bo’lib qoldiyov! — deb kulishib qoldilar. qashlog’ichni oldim-da, qora qashqqamni yalang’ochlab uyoq-buyog’ini qashlab chiqdim. jonivor tipir-tipir qiladi, bosh chayqaydi, yer tepinadi, dum silkitadi... shuning bilan mening ko’nglimga: «xudo xohlasa kelasi yilga bir uloqlar chopayki, hamma meni: «turg’un chavandoz», deb atasin degan orzular tushadi. ulug’ hayitdagi hayitlikka oldirgan mo’g’ul egarcha bilan g’alaticha qilib toychamni egarladim. tog’amga yalinib-yalpog’lanib oldirgan o’rus yuganni artib-surtib soldim-da, o’zim chetroqdan turib kam-ko’stini kuzatd...

This file contains 5 pages in PDF format (286.4 KB). To download "abdulla qodiriyning "uloqda" nomli asari", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla qodiriyning "uloqda" no… PDF 5 pages Free download Telegram