mулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари

DOC 84.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663328721.doc мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари mулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари режа: 1. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тушунчаси, зарурати ва моҳияти. 2. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш шакллари. 3. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни амалга ошириш босқичлари. 4. давлат тасарруфидан чиқариш ҳамда хусусийлаштириш субъектлари ва объектлари. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тушунчаси, зарурати ва моҳияти. маъмурий буйруқбозликка асосланган иқтисодиёт шароитида давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни амалга ошириш ялпи ишлаб чиқариш воситаларига, яъни мулкка давлат монополияси ўрнатилган республикада мулк ислоҳоти ўтказилиши билан узвий боғлиқ эди. мулкчилик соҳасида ислоҳотлар ўтказиш шунчалик пишиб етилдики, оқибатда ўзбекистон собиқ сссрнинг субъекти маҳалидаёқ (ўтган асримизнинг 80-йиллари охирлари) "колхозчилар, совхозларнинг ишчилари, гражданларнинг шахсий ёрдамчи хўжаликларини ва якка тартибда уй-жой қурилишини янада ривожлантириш тўғрисида" қарор[1] қабул қилиб, унга кўра фуқароларга шахсий ёрдамчи хўжалик юритиш, уй-жой қуриш учун 0,25 гектаргача ер участкаси ажратиш белгиланди. 1990 йилнинг 31 октябрида ўзбекистон республикаси қонунчилиги соҳасида …
2
гини танитди. бир сўз билан айтганда, ўзбекистонда амалда бошланган ислоҳотларнинг ўзига хос ҳуқуқий асоси бўлди. бу орада давлат мустақиллигига эришилди ва у ислоҳотларга жуда катта туртки берди. мустақилликнинг дастлабки кунлариданоқ ўзбекистон кучли ҳуқуқий демократик давлат, фуқаролик жамияти қуришни, бозор муносабатлари орқали мустаҳкам моддий заминни шакллантиришни ва ҳақиқий мулкдорлар синфини вужудга келтиршни мақсад қилди. шубҳасиз, "бозор муносабатларига ўтишнинг асосий шарти кўп укладли иқтисодиётни ва рақобатлашиш муҳитини шакллантиршнинг ҳуқуқий, ташкилий шарт-шароитларини вужудга келтиришдан иборат"[3] эди. "шу сабабли, иқтисодий ислоҳотлар биринчи босқичининг ғоят муҳим вазифаси давлат мулки монополизимини тугатиш ва бу мулкни хусусийлаштириш ҳисобига кўп укладли иқтисодиётни реал шакллантиришдан иборат" бўлди. шу маънода 1991 йил 19 ноябрда "давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида" қонун қабул қилинди.[4] қонуннинг муқаддимасида белгиланганидек, у самарали, ижтимоий йўналишга эга бўлган бозор иқтисодиётини вужудга келтириш мақсадида ўзбекистон республикаси давлат мулкини ўзгартиришнинг ташкилий-ҳуқуқий асосларини белгилаб беради[5]. дарҳақиқат, мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш бозор муносабатларининг энг зарурий шартидир. давлат тасарруфидан …
3
а ширкатларига, давлатга қарашли мулк бўлмайдиган бошқа корхоналар ва ташкилотларга айлантиришдир. хусусийлаштириш жисмоний шахсларнинг ва давлатга тааллуқли бўлмаган юридик шахсларнинг давлат мулки объектларини ёки давлат акцияли жамиятларининг акцияларини давлатдан сотиб олишидир. кўриниб турибдики, давлат мол—мулкини бошқа мулкдорларга беришнинг ҳар икки шакли — давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш мазмун—моҳиятан бир—бирига жуда яқин. фақат давлат тасарруфидан чиқаришда мол—мулк аллақандай гуруҳ (кооператив) бошқарувига ўтса, хусусийлаштиришда эса якка жисмоний шахслар ҳам уни қўлга киритиши мумкин. ўзбекистон республикасининг давлат мулки объектларини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқи ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамаси ёки у ваколат берган давлат бошқаруви идораларига, коммунал мулк объектларини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқи маҳаллий ҳокимият бошқаруви идораларига берилади. масаланинг моҳияти шундаки, мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш орқали у ҳақиқий мулкдорларга топширилади. гарчи қонун ва амалиёт мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг пулсиз амалга оширилишини истисно этмаса—да (хусусан, врачлар, ўқитувчилар, улуғ ватан уруши …
4
мтиёзли мақом белгилаш, уни қайтариб олишга нисбатан ҳатто даъво муддатларини қўлламаслик, мулкнинг бошқа шаклларини зўрлик билан давлат мулкига қўшиб олиш ва охир—оқибатда унинг мутлақ ҳукмронлигини таъминлашга интилиш тескари натижага олиб келди. маъмурий—буйруқбозлик тизимининг иқтисодий негизи бўлган давлат мулки амалда қаровсиз ва хўжасиз қолди, чунки у ҳамманики ва айни вақтда хеч кимники ҳам эмас эди. кишиларда бу мулкка нисбатан хўжайинлик туйғуси ва ундан бевосита манфаатдорлик йўқлиги давлат мулкига нисбатан ташмачилик, талон—тарож, хўжасизликнинг вужудга келишига сабаб бўлганди. бу ҳолатлар мулкий муносабатларнинг мазмун-моҳиятини тубдан ўзгартиришни объектив зарурият қилиб қўйганди. бугунги кунда биз сифат жиҳатидан янги иқтисодий муносабатлар тизимига ўтмоқдамиз. бозор муносабатлари деб аталмиш бу тизимни қарор топтириш учун жамиятда мулкдорлик ва мулкий муносабатлар тизими ўзгартирилмоғи лозим эди. бошқача айтганда, мулклар ўз хўжайинларига қайтарилмоғи ва жамиятимиз мулксиз, оддий ишловчилар жамиятидан ишловчи мулкдорлар жамиятига айлантирилмоғи шарт эди. 2 §. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш шакллари. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш мол—мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва …
5
сини жамоа корхонасига айлантириш қонун ҳужжатларига кўра, меҳнат жамоаси аъзолари томонидан давлат мулкининг ҳақини бир йўла ёки бўлиб—бўлиб тўлаш орқали сотиб олиниши ёки бу мулкнинг уларга текинга берилиши йўли билан амалга оширилади. мол—мулк жамоа эгалигига сотиб олиниши чоғида жамоа корхонасининг уставида ҳар бир ходимнинг мол—мулкдаги ҳамда фойдадаги улуши белгилаб қўйилади, бунда уларнинг иш стажи, маошининг миқдори ва бошқа омиллар эътиборга олинади. бинобарин, давлат корхонасини жамоа корхонасига айлантириш орқали ушбу мол—мулкка давлатнинг мулк ҳуқуқидан, у янги мулкдор—жамоа корхонаси (яъни, юридик шахс)га лига ўтади. ушбу ҳолда давлат мулкининг жамоа корхонаси мулки шаклига ўтиши: 1) давлат мулкининг ҳақини бир йўла ёки бўлиб—бўлиб тўлаш орқали сотиб олиниши; 2) бу мулкнинг уларга текинга берилиш йўли билан амалга оширилади. янгидан вужудга келган хўжалик юритувчи субъект — жамоа корхонаси мулкининг субъекти ушбу корхонанинг меҳнат жамоаси ҳисобланади. корхонанинг меҳнат жамоаси — ўз меҳнати билан корхона фаолиятида меҳнат шартномаси асосида иштирок этаётган унинг барча ходимларидир[6]. жамоа корхонасининг мол—мулки, шунингдек …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари"

1663328721.doc мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари mулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари режа: 1. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тушунчаси, зарурати ва моҳияти. 2. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш шакллари. 3. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни амалга ошириш босқичлари. 4. давлат тасарруфидан чиқариш ҳамда хусусийлаштириш субъектлари ва объектлари. давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш тушунчаси, зарурати ва моҳияти. маъмурий буйруқбозликка асосланган иқтисодиёт шароитида давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришни амалга ошириш ялпи ишлаб чиқариш воситаларига, яъни мулкка давлат монополияси ўрнатилган республикада мулк ислоҳоти ўтказилиши билан узвий боғлиқ...

DOC format, 84.0 KB. To download "mулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари", click the Telegram button on the left.