tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari

PDF 26 pages 438.5 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 438.5 KB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja: 1.jamiyat va tarixning uzgaruvchanligining falsafiy jixatlari. tarix falsafasining tuzilishi va funksiyalari tarixga formapion va sivilizatsion yondashuvlar. 2.jamiyat rivojlanuvchi tizim sifatida. ijtimoiy xayot sferalari. jamiyatning siyosiy xayotida davlatning urni va roli. demokratik davlat va fukarolik jamiyatida nodavlat tashkilotlarning tutgan urni. 3.sivilizatsiya tushunchasining taxlili va turli yondashuvlar tasnifi sivilizatsiya rivojining asosiy boskichlari. "madaniyat" tushunchasi, uning moxiyati, strukturasi va funksiyalari 4.shark vagarbmadaniyatlarining uzaro bir-biriga ta’siri. jaxon sivilizatsiyasi tarixida shark madaniyatining urni va uni urganishning axamiyati 5.kadriyat tushunchasining tavsifi va moxiyati. moddiy va ma’naviy kadriyatlarning uzaro alokador. 6. extiyojlar va kadriyatlar mutanosibligi kadrlilik va kadrsizlanish, ularning ijtimoiy xarakteri. 1-masala. insoniyat azal-azaldan jamoa bo’lib yashaydi. yer sayyorasi uning abadiy makoni, umumiy vatanidir. quyosh tizimidagi ana shu mitti sayyorada yashayotgan odamlar oilasini jamiyat deb atash odat tusiga kirgan. demak, umumbashariy ma’noda jamiyat odamzodning umri, hayoti o’tgan hamma davri, joy va hududi bilan bog’liq barcha …

2 / 26

h kishilari deganidir. jamoa atamasi ma’nosi jihatidan jamoatdan farqlanadi. jamoatda turli qarashdagi kishilar bo’lsa, jamoada esa bir maqsad, bir xil manfaat yo’lida jam bo’lgan kishilar tushuniladi. masalan, jamoat deganda bir masjidda namoz o’quvchi hammahalla, hamqishloq kishilar nazarda tutiladi. jamoat so’zining jamoatchilik, adabiy jamoatchilik, talabalar jamoatchiligi va hokazo. jamiyat insoniyat tarixiy taraqqiyotining ma’lum bosqichida shakklanadigan ijtimoiy munosabatlar majmuidir. ijtimoiy munosabatlar ichida eng asosiysi, siyosiy va huquqiy ustqurma uchun haqiqiy bazis bo’ladigan, ijtimoiy ong shakllarini belgilaydigan munosabatlar – iqtisodiy munosabatlardir. to’g’ri, jamiyat taraqqiyoti tabiiy-tarixiy, qonuniy taraqqiyotdir.1 jamiyat ijtimoiy mehnat taqsimoti asosida shuurga-ongga til va nutqqa ega bo’lgan, bir-birlarining ijtimoiy yordami, ko’magiga ehtiyoj sezuvchi insonlar ijtimoiy uyushmasining eng umumiy ilmiy-falsafiy atamasidir. jamiyat – tabiatning bir qismi, ya’ni ijtimoiy borliqg’ bo’lib, odamlar uyushmasining maxsus shakli ,kishilar o’rtasida amal qiladigan juda ko’plab munosabatlar yig’indisi, degan turlicha ta’riflar ham bor. jamiyat muttasil ravishda rivojlanuvchi takomillashib boruvchi murakkab tizimdir. har bir yangi davrda jamiyat mohiyatini bilish zarurati …

3 / 26

r, kiyim-kechak, uy-joy, transport vositalari, o’zini himoyalash, zurriyot qoldirish kabilardan iboratdir. ma’naviy ehtiyojlarga olamni bilish, o’zlini angalsh, dunyoqarash, donishmandlikka intilish, bilim, san’at, g’oya, mafkura, go’zallik bilan, ma’naviy kamolot yo’lidagi intilishlar kiradi. insonning asl mohiyati moddiy ehtiyojlarni madaniy shakllarda qondirishida yaqqol namoyon bo’ladi. inson aqlli mavjudot 1 қаранг: иброҳимов а., султонов х.,жњраев н. ватан туйғуси. т., 1996 й., 94-бет. sifatida moddiy ehtiyojlarini madaniy shakllarda qondirish uchun tabiat va jamiyat mohiyatini bilishga, moddiy va ma’naviy olamni uyg’unlashtirishga, tabiat va jamiyatni o’z maqsadlariga mos ravishda o’zgartirishga harakat qiladi. ilm – fan va texnika insonning ma’naviy va moddiy ehtiyojlarini qondirish quroli, muhim vositasi bo’lib xizmat qiladi. inson yuksak ma’naviyat tufayligina o’z ehtiyojlarini madaniy shakllarda oqilona va to’liqona qondirish imkoniga ega bo’ladi. mamlakatimizda ma’naviyat masalalariga alohida e’tibor berilayotganining sababi ham ana shunda. jamiyatning moddiy va ma’naviy hayoti kishilarning moddiy va ma’naviy ehtiyojlari bilan uzviy bog’liq holda vujudga keldi. jamiyat ham makro va mikro jismlar kabi …

4 / 26

shi odamlar va ular uyushmalarining ongli faoliyati bilan bog’lanib ketadi. jamiyat qonunlarini ham eng umumiy, umumiy va xususiy (juz’iy) qonunlar tipologiyasiga ajratish mumkin. falsafa qonunlar va kategoriyalarida o’z ifodasini topgan o’zaro aloqadorliklar, bog’lanishlar ijtimoiy hayotda ham namoyon bo’ladi. binobarin, bu eng umumiy qonunlar, kategoriyalar, tamoyillarni bilish jamiyatni ilmiy boshqarish imkoniyatini tug’diradi. insoniyat tarixiy takomilida, sosial, ealtlar, millatlar hayotida o’xshash shart-sharoitlarda birdek amal qiladigan qonunlarni umumiy qonunlar deb atash mumkin. masalan, moddiy ishlab chiqarish bilan ma’naviy boyliklar yaratish o’rtasidagi mutanosiblik qonuni bozor munosabatlarining ikki tomni o’rtasidagi yoki ehtiyojlar bilan manfaatlar o’rtasidagi munosabatlarni anglatadi. muayyan jamiyat taraqqiyoti va tanazzulining aniq bir bosqichlari, holati to’g’risida ravshan tasavvurga ega bo’lish uchun xususiy (juz’iy) ijtimoiy qonunlarni ham anglab olish zarur. bunday qonunlarning amal qilish darajasi malum bir makon va zamonda cheklanganligi va ular jamiyat taraqqiyotining faqat ayrim bosqichlarigagina xos aloqadorliklarni ifodasi bilan farqlanadi. masalan, sobiq sho’rolar davrida amal qilgan planli proporsional deb atalgan qonunning harakati …

5 / 26

davrlardayoq maydonga kelgan qadimgi markaziy osiyoda zardushtiylik dinining muqaddas kitobi «avesto» da, mazdakning qarashlarida mu’tadil jamiyatni barpo etishni olg’a surgan, shunday jamiyatdagi davlat ideal davlat deb ta’kidlangan. qadimgi turk mifologiyasida ham adolatli, faravon jamiyat va davlat haqida e’tiborga sazavor qarashlar mavjud. qadimgi yunon faylasufi aflotun takomillashgan kishilik jamiyatini, ideal davlatni barpo qilish, lozim deb hisoblagan. markaziy osiyodan yetishib chiqqan abu nasr forobiy o’zining «fozil odamlar shahri» asarida jamiyatning vujudga kelishi, maqsadi va vazifalari haqida ta’limot yaratgan. abu rayxon beruniy, abu ali ibn sino kabi mutafakkirlar kishilik jamiyati paydo bo’lishi sabablarini insonning boshqa mavjudotlarga nisbatan ojizligi birdamlik hissining rivojlanganligi bilan izohlaganlar. falsafiy tafakkur tarixida jamiyatning mohiyati va rivojlanishiga oid turli nazariyalar mavjud. xususan, nemis faylasufi i.kant jamiyatning vujudga kelishini axloqning shakllanishi bilan izohlagan. g.gegel esa jamiyatning shakllanishi va rivojlanishi sabablarini mutlaq ruhning rivojlanishi bilan, l.feserbax din bilan bog’langan, ijtimoiy taraqqiyot sabablarini diniy ong taraqqiyotidan izlagan. fransuz mutafakkiri o.kant jamiyatning rivojlanish sabablarini …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari"

tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja: 1.jamiyat va tarixning uzgaruvchanligining falsafiy jixatlari. tarix falsafasining tuzilishi va funksiyalari tarixga formapion va sivilizatsion yondashuvlar. 2.jamiyat rivojlanuvchi tizim sifatida. ijtimoiy xayot sferalari. jamiyatning siyosiy xayotida davlatning urni va roli. demokratik davlat va fukarolik jamiyatida nodavlat tashkilotlarning tutgan urni. 3.sivilizatsiya tushunchasining taxlili va turli yondashuvlar tasnifi sivilizatsiya rivojining asosiy boskichlari. "madaniyat" tushunchasi, uning moxiyati, strukturasi va funksiyalari 4.shark vagarbmadaniyatlarining uzaro bir-biriga ta’siri. jaxon sivilizatsiyasi tarixida shark madaniyatining urni va uni urganishning axamiyati 5.kadriyat tush...

This file contains 26 pages in PDF format (438.5 KB). To download "tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy jarayonda jamiyatning m… PDF 26 pages Free download Telegram