ekologik siyosatning iqtisodiy mexanizmi

PDF 18 pages 205.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 205.0 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

vii-mavzu ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi 7.1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yo‘llari 7.2. ekologik siyosatning mohiyati, turlari va vazifalari 7.3. ekologik siyosatni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi 7.4. o‘zbekistonda ekologik vaziyat va ekologik siyosatning ustuvor yo‘nalishlari 7.1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yo‘llari yashil iqtisodiyotga o‘tishdagi muhim muammolardan biri atrof- muhitning ifloslanishi, tabiiy resurslardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashib borayotganligi hisoblanadi. ekologik muammo tabiiy muhit tarkibi va amal qilishining o‘zgarishi, antropogen yoki tabiiy ofatlar natijasida sodir bo‘lishi mumkin. ekologik muammolar tabiiy muhitga ta’sir qilish kuchiga qarab turli darajalarga ajratiladi. ekologik muammoning ta’sir kuchi uning intensivligi va o‘zgarishlarning tarqalish maydoni hamda ayrim ekologik muammolarga xos belgilar bo‘yicha aniqlanadi. xx asrning 60-70-yillaridan boshlab insonning atrof-muhitga salbiy ta’siri global ahamiyat kasb eta boshladi. xx asr davomida jahon aholisi soni 4 martaga, jahon ishlab chiqarish hajmi esa 18 martaga oshdi. global miqyosdagi ekologik muammoga …

2 / 18

tishda xalqaro hamkorlikning zarurligi; - global ekologik muammolarni hal etish uchun kechiktirib bo‘lmaydigan choralar qabul qilish zaruriyati. global iqlim o‘zgarishi xxi asrning asosiy muammolaridan hisoblanadi. insoniyatning tabiatga nisbatan xo‘jasizlarcha munosabatda bo‘lishi, iqtisodiyotda neft, gaz va ko‘mirdan haddan tashqari ko‘p foydalanilishi natijasida atmosferaga chiqarilayotgan issiqxona gazlari miqdori ortib bormoqda. ushbu gazlar atmosferada to‘planib, sayyoraning qizigan sirti taratadigan ortiqcha issiqlikning kosmosga tarqalishiga yo‘l qo‘ymaydi va atmosferaning isishiga sabab bo‘ladi. quyidagilar iqlim o‘zgarishiga olib kelayotgan issiqxona gazlari sirasiga kiradi: suv bug‘i; karbonat angidrid (so2); metan (sn4); azot oksidi (n2o); gidroftoruglerodlar (gfu); perftoruglerodlar (pfu); oltingugurt geksaftoridi (sf6). 2018-yilda issiqxona gazlarining atmosferadagi konsentratsiyasi bir millionga 405,5 zarrani tashkil etgan va ushbu ko‘rsatkich sanoatlashishgacha bo‘lgan davrga nisbatan 146%ga ortgan. global iqlim o‘zgarishi muammosining insoniyat kelajagi uchun naqadar xavfli ekanligini xvf ijroiya direktori kristalina georgiyevaning quyidagi so‘zlari tasdiqlab turibdi: “men, 9 yoshli nabiram to‘g‘risida o‘ylayman. u 20 yoshga kirganda iqlimning keskin o‘zgarishi oqibatida 100 millionlab odamlarning qashshoqlashib …

3 / 18

ldi. bir oydan so‘ng mazkur hududlarga “kennet” tropik to‘foni yopirildi va ikkala to‘fon keltirgan zarar 4 mlrd. dollarga yetdi. ushbu holat bir mavsumda ketma-ket ro‘y bergan tabiiy ofatlar sifatida ro‘yxatga olingan ilk holat hisoblanadi va 3 mln. kishining uy-joysiz qolishiga olib keldi. ayrim tadqiqotlarga ko‘ra, qurg‘oqchilik, suv toshqinlari, to‘fonlar kabi tabiiy ofatlar mamlakat yalpi ichki mahsulotining 50%igacha zarar yetkazishi mumkin. xxi asrning boshlariga kelib tabiiy ofatlar tez-tez sodir bo‘la boshladi. misol uchun, 2004-yilda grenadada sodir bo‘lgan “ayvan” to‘foni keltirgan zarar mamlakat yalpi ichki mahsulotiga nisbatan 148%ni, 2017-yilda dominikada ro‘y bergan “mariya” to‘foni oqibatida keltirilgan zarar esa 260%ni tashkil etdi. tahlillar, jahonda atmosferaga issiqxona gazlarini chiqarish miqyosining ortib borayotganligi, ushbu gazlarni atmosferaga chiqarish miqdori bo‘yicha belgilangan chegaraviy ko‘rsatkichga erishgan mamlakatlar soni 2030-yilga qadar 57 taga va ularning jami issiqxona gazlarini chiqarishdagi ulushi 60% yetishi mumkinligi bashorat qilinmoqda. global iqlim o‘zgarishlari xxi asrda mamlakatlar o‘rtasida ko‘zga tashlanayotgan iqtisodiy tengsizlikni yaqqol yuzaga chiqarmoqda. …

4 / 18

akda xalqaro v milliy siyosatlarni ishlab chiqishda asos bo‘luvchi 26 tamoyil belgilangan. ushbu tamoyillarga ko‘ra har qanday iqtisodiy faoliyatni tartibga solishda hozirgi va kelgusi avlodlar manfaatlari hisobga olinishi zarur. har bir insonda erkin, teng va munosib turmush sharoitiga ega bo‘lish huquqi mavjud. qazib olinadigan resurslarni iste’mol qilishni tartibga solish bilan birgalikda, inson ekologik tizimni zararlantiradigan darajada toksik moddalarni atrof-muhitga chiqarilishining oldini olishi zarur. iqtisodiy faoliyatning oqibatlarini tartibga solishga qartilgan barcha qarorlar xalqaro miqyosda qabul qilinishi va rivojlanayotgan mamlakatlar uchun rivojlanish imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan bo‘lishi lozim. rivojlanyotgan mamlakatlarga atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari bo‘yicha texnik yordam bilan birgalikda moliyaviy jihatdan ham yordam ko‘rsatish zarur. bunday chora-tadbirlarning natijalari nafaqat milliy va xalqaro darajalarda muhim ahamiyatga ega. stokgolmda deklaratsiyasi asosida 1992-yilda atrof muhit va taraqqiyot bo‘yicha rio-de-janeyro deklaratsiyasi ishlab chiqildi. mazkur hujjatning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u taraqqiyotni barqaror rivojlanish doirasida ko‘rib chiqadi. deklaratsiyada barcha mamlakatlar barqaror rivojlanish masalalari bo‘yicha hamkorlik qilishi, jumladan, har …

5 / 18

o‘zgarishi to‘g‘risidagi hadli konvensiyasining kioto protokoli qabul qilinganidan so‘nggina erishildi. kioto protokoliga binoan, uni imzolovchi mamlakatlar shunday siyosat va texnologiyalarni ishlab chiqishlari kerakki, natijada issiqxona gazlarining chiqarilishi bazis yilga nisbatan tasdiqlangan kvotalar bo‘yicha kamayishi lozim. atmosferaning ifloslanishi bo‘yicha ko‘rsatkichlar uchun bazis davr sifatida 1995-yil olingan. 2015-yilda esa bmt iqlim o‘zgarishi to‘g‘risidagi hadli konvensiyasining parij bitimi qabul qilindi. bitimning maqsadi 2020-yildan boshlab atmosferaga chiqarilayotgan issiqxona gazlarini miqdorini qisqartirish bo‘yicha chora-tabirlarni tartibga solish, konvensiya ijrosi amaliyotini takomillashtirish hisoblanadi. bitim barqaror rivojlanish va qashshoqlikni bartaraf etish sharoitida iqlim o‘zgarishi xavfiga global darajada javob choralarini kuchaytirishga yo‘naltirilgan bo‘lib, quyidagi muhim vaifalarni hal etishga xizmat qilishi zarur: - global haroratning o‘rtacha oshishini 2°sdan past darajada saqlab turish, iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq risklar va oqibatlarni kamaytirish imkonini beruvchi o‘rtacha harorat o‘zgarishini 1,5°s darajagacha cheklovchi chora-tadbirlarni kuchaytirish; - iqlim o‘zgarishining salbiy oqibatlariga moslashuvchanlik qobiliyatini oshirish va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni xavf ostiga qo‘ymaydigan usullar bilan issiqxona gazlarini …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik siyosatning iqtisodiy mexanizmi"

vii-mavzu ekologik siyosat va uni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi 7.1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yo‘llari 7.2. ekologik siyosatning mohiyati, turlari va vazifalari 7.3. ekologik siyosatni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi 7.4. o‘zbekistonda ekologik vaziyat va ekologik siyosatning ustuvor yo‘nalishlari 7.1. ekologik muammolarning mohiyati, oqibatlari va hal etish yo‘llari yashil iqtisodiyotga o‘tishdagi muhim muammolardan biri atrof- muhitning ifloslanishi, tabiiy resurslardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashib borayotganligi hisoblanadi. ekologik muammo tabiiy muhit tarkibi va amal qilishining o‘zgarishi, antropogen yoki tabiiy ofatlar natijasida sodir bo‘lishi mumkin. ekologik muammolar tabiiy...

This file contains 18 pages in PDF format (205.0 KB). To download "ekologik siyosatning iqtisodiy mexanizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik siyosatning iqtisodiy … PDF 18 pages Free download Telegram