jismoniy tarbiya jarayonida tana vazni va qaddi-qomatni shakllantirish

PDF 10 pages 350.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 350.5 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

7-ma’ruza mavzu: jismoniy tarbiya jarayonida tana vazni va qaddi-qomatni shakllantirish reja: 1. qaddi qomat haqida umumiy tushuncha. 2. jismoniy mashg‘ulotlar yordamida qomat buzilishlarini oldini olish va to‘g‘irlash. 3. tana vaznining organizm uchun ahamiyati, o‘lchash va rivojlantirish usullari. 4. tana vaznini rivojlantirishda jismoniy mashqlarning ro‘li. kalit so‘zlar: tana vazni, qaddi qomat, kifoz, lordoz, qomat buzilishi, skalioz, tana vaznini o‘lchash. qaddi qomat haqida umumiy tushuncha. har bir odam tanasini o‘zi odatlangan holatda erkin tutishi qad-qomat deb ataladi. odamning qad-qomati, uning skeleti, muskullari va nerv tizimining rivojlanishiga bog‘liq. qad qomatning shakllanishida, ayniqsa, umurtqa pog‘onasining normal rivojlanishi muhim ahamiyatga ega. normal holda bo‘yin va bel qismida umurtqa pog‘onasi bir oz oldinga, ko‘krak va dumg‘aza qismida bir oz orqaga egilgan bo‘ladi. shuning uchun oldinga egilish, orqaga egilish deb ataladi. bu tabiiy egilishlar bir yoshgacha bo‘lgan bolalarda bo‘lmaydi. bolaning tik turishi, yurishi, boshni tik tutishi natijasida asta- sekin bu egilishlar hosil bo‘ladi. ularning normal holda bo‘lishi …

2 / 10

oshi oldinga egilgan, yelkalari osilgan, ko‘krak qafasi botiq bo‘ladi. bunday qad-qomat umurtqa pog‘onasining bo‘yin qismidagi oldinga egilishining normaga nisbatan ko‘payishi, bel qismidagi egilishining esa kamayishi hamda qorin devori muskullarining yaxshi rivojlanmasligi tufayli yuzaga keladi. kifoz qad-qomatli odam tik turganida orqasining yuqori qismi do‘ppaygan va yumaloqlashgan, yelkalari oldinga osilgan, boshi oldinga egilgan, qornining pastki qismi bo‘rtgan bo‘ladi. bunday qad-qomat umurtqa pog‘onasini bo‘yin va bel qismidagi oldinga egilishlarini normaga nisbatan kam, ko‘krak qismidagi orqaga egilishning esa ko‘p bo‘lishi tufayli vujudga keladi. kekkaygan qad-qomatli odamning orqasi to‘g‘ri va tekis, qorni ichiga tortilgan bo‘ladi. bunday qad-qomatli umurtqa pog‘onasining ham egilishlari normaga nisbatan kam bo‘lishi natijasida yuzaga keladi. qad-qomatining buzilishidan faqat odamning tashqi ko‘rinishi o‘zgarmasdan, balki u ichki a'zolar (o‘pka, yurak, jigar, buyrak, oshqozon va ichak kabilar)ning rivojlanishi va funksiyasiga ham salbiy ta'sir ko‘rsatadi. bunday odamlar jismoniy mehnat qilganida, jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanganida nafasi qisadi, yurak urishi tezlashadi, tez charchaydi va hokazo. bolaning …

3 / 10

ufayli umurtqa pog‘onasi egrilanib qolishi mumkin; https://hozir.org/yuqori-start-texnikasi-va-xususiyatlari.html https://hozir.org/mutaxassislar-mehnat-sharoiti-va-ularning-jismoniy-tayyorgarli.html https://hozir.org/mutaxassislar-mehnat-sharoiti-va-ularning-jismoniy-tayyorgarli.html https://hozir.org/tayyorladi-nomozboyeva-sh-yumshoq-oyinchoqlar-tikish-texnologi.html - kichik yoshdagi bolalar, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uzoq vaqt bir joyda o‘tirmasligi, tik turmasligi, uzoq masofaga yurrnasligi, og‘ir buyumlarni ko‘tarmasligi, ayniqsa doim faqat bir qo‘lida ish bajarrnasligi kerak. bularning barchasi bolaning umurtqa pog‘onasi va oyoq suyaklari egrilanib qolishiga, qadqomati buzilishiga sabab bo‘ladi. - bolalar va o‘quvchilar bo‘ylariga mos parta, stol-stulda o‘ti rishi kerak (maktabda, uyda dars tayyorlaganda, ovqatlanganda); - o‘quvchilar parta, stol-stulda o‘tirganda quyidagi qoidalarga rioya qilishi zarur: - o‘tirganda gavdasi tik, yelkalari bir tekisda, - beli stul (parta) suyanchig‘iga suyanib tursin, - oyoqlari tizza bo‘g‘imida to‘g‘ri burchak hosil qilib bukilsin, - oyoq kaftining hamma yuzasi polga baravar tegib tursin, - ko‘krak bilan parta qirrasi orasida 10 sm ga yaqin masofa bo‘lsin. qad-qomatning shakllanishi 18 yoshgacha davom etadi. shuning uchun ana shu yoshgacha bo‘lgan bolalar yuqorida ko‘rsatilgan qoidalarga amal qilsalar, ularning qad-qomati to‘g‘ri, chiroyli bo‘lib shakllanadi (1-2 rasm). 1-rasm. umurtqa …

4 / 10

shqari jismoniy rivojlanish o‘zgarmas jarayon emas, jismoniy rivojlanish me’zonlariga tana tuzilishi xususiyatlari ham kiradi. tana tuzilishi deganda tana qismlari o‘zaro joylashuvi o‘lchovlari, shakllari, mutanosibligi va xususiyatlari tushuniladi. jismoniy rivojlanish va odam tana tuzilishi ma'lum darajada uning tuzilishi bilan aniqlanadi. tuzilish nasliy omillar va tashqi muhit omillariga (ijtimoiy sharoit, ovqatlanish, boshdan kechirgan kasalliklar, mehnat sharoiti, jismoniy mashqlar va sport bilan shug‘illanish) ga bog‘liq. tuzilishning morfologik belgilari ma'lum darajada organizm funksional darajalari va jismoniy xususiyatlari bilan aniqlanadi va bog‘lanadi. tuzilishning uch turi mavjud: astenik, giperstenik, normastenik. 1). astenik turi - ko‘p holda uzunlikka o‘sish va umumiy rivojlanish bo‘shligi bilan tasniflanadi. uzunlik o‘lchovlarining ko‘ndalang o‘lchovlaridan ustun kelishi. 2). giperstenik turi - kattalik, yaxshigina to‘lalik, nisbatan uzun tana va kalta bo‘g‘inlar bilan tasniflanadi. 3). normastenik turi - suyak-mushak sistemasi o‘lchovlari mutanosibligi. akseleratsiya tana yirik o‘lchovlari (hatto tug‘ilishda), jadal rivojlanishi, yanada erta rivojlanishi, shu qatorda jinsiy rivojlanish ham, katta yoshdagilar jismoniy rivojlanish ko‘rsatgichlarini absolyut kattalashuvi …

5 / 10

triya, hisoblanadi, bundan tashqari fotografik uslub, rentgenografiya, asboblari yordamida odam tanasini, o‘lchashlar (qomat va bo‘y o‘lchagichlar) tatbiq qilinadi. kuzatuv ertalab o‘tkaziladi,ko‘rikni baxolashdan boshlaydylar. gavda - bu odamning odatdagi tik turish va o‘tirish holatlari, to‘g‘ri gavdada bosh va tana bitta vertikalda bo‘ladi, yelkalar yoyilgan, ozgina tushirilgan va baravar joylashgan. umurtqa tuzilishiga katta e’tibor beriladi, normada to‘rtta bo‘lgan fizioligik egilishlar ifodalanishi aniqlanadi, bular: bo‘yin va bel lardozlari (oldinga) ko‘krak va dumg‘aza-uchli kifozlar (orqaga) bu egilishlar katta ahamiyatga ega, ressor vazifasini bajaradi,yani yurish, yugurish va sakrashlarda silkinishlarni kichraytiradi. gavda umurtqa fiziologik egilishlarining to‘g‘ri birikishi buzilishi orqali uzgaradi. bular: yassi, yumaloq, yoysimon, yassi egylgan orqa. yassi orqa umurtqa barcha fizioligik egilishlarning silliqlanganligi bilan tasniflanadi. yassi orqada ko‘p holda umurtqa yon qiyshayishi kuzatiladi. yumaloq orqa (bukchayganlik) – ko‘krak kifosining kuchayishi. yomon shakldagi gavda nafaqat odam qaddi-qomatini, balki yurak va yirik tomirlar qo‘zg‘alishiga olib kelishi mumkin, oqibatda yu.t.s. va nafas olish sistemasi funktsiyalari buziladi. umurtqa kuzatuvini …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy tarbiya jarayonida tana vazni va qaddi-qomatni shakllantirish"

7-ma’ruza mavzu: jismoniy tarbiya jarayonida tana vazni va qaddi-qomatni shakllantirish reja: 1. qaddi qomat haqida umumiy tushuncha. 2. jismoniy mashg‘ulotlar yordamida qomat buzilishlarini oldini olish va to‘g‘irlash. 3. tana vaznining organizm uchun ahamiyati, o‘lchash va rivojlantirish usullari. 4. tana vaznini rivojlantirishda jismoniy mashqlarning ro‘li. kalit so‘zlar: tana vazni, qaddi qomat, kifoz, lordoz, qomat buzilishi, skalioz, tana vaznini o‘lchash. qaddi qomat haqida umumiy tushuncha. har bir odam tanasini o‘zi odatlangan holatda erkin tutishi qad-qomat deb ataladi. odamning qad-qomati, uning skeleti, muskullari va nerv tizimining rivojlanishiga bog‘liq. qad qomatning shakllanishida, ayniqsa, umurtqa pog‘onasining normal rivojlanishi muhim ahamiyatga ega. normal holda bo‘yin ...

This file contains 10 pages in PDF format (350.5 KB). To download "jismoniy tarbiya jarayonida tana vazni va qaddi-qomatni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy tarbiya jarayonida tan… PDF 10 pages Free download Telegram