uglevodlarga umumiy tarif, monosaxaridlar

PPT 28 pages 2.8 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

слайд 1 mavzu: uglevodlarga umumiy tarif,monosaxaridlar fizik va kimyoviy xossalari tabiatda organik birikmalarning shunday katta bir guruhi mavjudki, ularning tarkibida uglerod atomi bilan suv ma’lum bir nisbatda bo’ladi, ya’ni cn(h2o)m. bular oksialdegidlar yoki oksiketonlarga o’z xususiyatlari bilan yaqin turadilar. uglevodlar 2 katta guruhga bo’linadilar: 1) monosaxaridlar (monozlar) va 2) polisaxaridlar (poliozlar). polisaxaridlar o’z navbatida ikkiga – shakarsimon (oligosaxaridlar) va shakarga o’xshamagan polisaxaridalrga bo’linadi. monosaxaridlar (monozlar) monozlar uglevodlarning eng oddiy vakillarihisoblanadi. tabiatda ikki xil monozlar keng tarqalgan: pentozalar – c5h10o5 va geksozalar – c6h12o6. monozlar oksialdegid (aldozalar) va oksiketonlar (ketozalar) ko’rinishida mavjud bo’ladilar. geksozalarning tabiatda ikki turi – glyukoza va fruktoza keng tarqalgan. glyukoza oksialdegid, fruktoza esa oksiketon hisoblanadi. monozlarning tuzilishi. glyukoza va fruktoza tuzilishini quyidagi reaksiyalar yordamida isbotlangan: glyukoza va fruktoza vodorod yodid bilan qaytarilganda 2-yodgeksan hosil bo’ladi: bu glyukoza va fruktoza molekulasining to’g’ri zanjir hosil qilib tuzilganligini ko’rsatadi. 2. glyukoza oksidlanganda glyukon kislotani hosil qiladi: bu reaksiya glyukozaning tuzilishida …

2 / 28

lyukoza va fruktoza nahso3, fuksinsulfit kislota bilan reaksiyaga kirishmaydi. glyukoza va fruktozadagi 5 ta –oh guruhi bir xil xususiyatga ega bo’lishi kerak edi. lekin ulardagi bitta –oh guruhi qolgan 4 tasidan farq qiladi. glyukozaga ch3j va ag2o ta’sir ettirilganda pentametilglyukoza hosil bo’lsa, ch3oh va hcl ta’sir ettirilganda monometilglyukoza hosil bo’ladi. glyukoza va fruktoza alkillanganda ulardagi aldegid va ketonlarga xos xususiyatlar yo’qoladi. yuqorida keltirilgan fikrlarga asoslanib glyukoza va fruktoza molekulalarini yarim atsetallar ko’rinishida yozish mumkin bo’ladi: yarimatsetallar -, -, - va -holatlardagi gidroksil guruhi hisobiga hosil bo’lishlari mumkin. -holatdagi gidroksillar hisobiga hosil bo’lgan yarimatsetallar barqaror bo’ladi. karbonil guruhidagi kislorod va 5-uglerod atomidagi gidroksil vodorodi hisobiga hosil bo’lgan gidroksil guruhi glyukozid gidroksili deyiladi. agar glyukozaning ochiq zanjirli tuzilishida 4 ta simmetirk uglerod atomi bo’lib, u 16 ta optik izomer hosil qila olsa, yarimatsetal shaklida 5 ta asimmetrik uglerod atomi bo’lib, u 32 ta optik izomer hosil qila oladi. -d-гюкопираноза d-глюкоза -d-гюкопираноза -d-фруктофураноза …

3 / 28

tall moddalar bo’lib, ko’pchiligi shirin ta’mga ega. optik jihatdan faol. kimyoviy xossalari. monosaharidlar spirtlarni, karbonilli birikmalarni va yarimatsetallarni xossalarini takrorlaydilar. 1. monosaharidlarning qaytarilishi. monosaharidlar vodorod, litiy alyuminiy gidrid, natriy bor gidrid ta’sirida qaytarilganda ko’p atomli spirtga aylanadilar. 2. monosaharidlarning oksidlanishi. monosaharidlar oksidlanganda bir yoki ikki asosli oksikislotalarni hosil qiladilar. oksidlovchi sifatida gipoxlorid yoki gipobromid kislotalardan foydalaniladi: ajralib chiqadigan hbr kalsiy yoki bariy karbonat bilan neytrallanadi. 3. oksinitril sintezi. bu reaksiya yordamida quyi monosaharidlardan yuqori monosaharidlar hosil qilish mumkin. buni gyulkozadan d-geptoza hosil qilish misolida ko’rib chiqamiz: 4. giroksiaminnig ta’siri. bu reaksiya yordamida yuqori monosaharidlardan quyi monosaharidlarga o’tish mumkin bo’ladi: 5. fenilgidrazin ta’siri. bu reaksiya yordamida aldozalardan ketozalarni hosil qilish mumkin: 6. ishqorlar ta’siri. monosaharidlarga ishqorlar ta’sir ettirilganda izomerlanadilar. masalan, glyukoza ishqor ta’sirida fruktoza va mannozga izomerlanadi: 7. alkillash reaksiyasi. monosaharidlar alkillanganda ular yarimatsetallar shaklida reaksiyaga kirishadilar, ularga metil spirti bilan xlorid kislota aralashmasi ta’sir ettirilganda alkillash glyukozid gidroksili hisobiga boradi. …

4 / 28

n fermentning turiga qarab etil spirti, atseton, glitserin va boshqa mahsulotlar hosil ulishi mumkin: monosaharidlar oziq-ovqat sanoatida ahamiyatga ega. c 6 h 12 o 6 + 13hj ch 3 – ch – ch 2 – ch 2 – ch 2 – ch 3 + 6j 2 + 6h 2 o j c 6 h 12 o 6 + 13hj ch 3 – ch – ch 2 – ch 2 – ch 2 – ch 3 + 6j 2 + 6h 2 o j c 6 h 12 o 6 + [o] ch 2 – ch – ch – ch – ch – cooh oh oh oh oh oh c 6 h 12 o 6 + [o] ch 2 – ch – ch – ch – ch – cooh oh oh oh oh oh oh oh oh oh oh c 6 h 12 o 6 + [o] cooh cooh cooh choh …

5 / 28

o ch 2 oh h h h h h ho oh oh ho o ch 2 oh h h h h h oh oh oh ho o ch 2 oh h h h h h oh oh oh ho o ch 2 oh h h h h h ho oh oh ho o ch 2 oh h h h h h ho oh oh ho o hoch 2 ch 2 oh h oh h h oh ho o hoch 2 ch 2 oh h oh h h oh o hoch 2 ch 2 oh h oh h h oh ho c 12 h 22 o 11 + h 2 o 2c 6 h 12 o 6 (c 6 h 12 o 5 ) n + nh 2 o nc 6 h 12 o 6 c 12 h 22 o 11 + h 2 o 2c 6 h 12 o 6 …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlarga umumiy tarif, monosaxaridlar"

слайд 1 mavzu: uglevodlarga umumiy tarif,monosaxaridlar fizik va kimyoviy xossalari tabiatda organik birikmalarning shunday katta bir guruhi mavjudki, ularning tarkibida uglerod atomi bilan suv ma’lum bir nisbatda bo’ladi, ya’ni cn(h2o)m. bular oksialdegidlar yoki oksiketonlarga o’z xususiyatlari bilan yaqin turadilar. uglevodlar 2 katta guruhga bo’linadilar: 1) monosaxaridlar (monozlar) va 2) polisaxaridlar (poliozlar). polisaxaridlar o’z navbatida ikkiga – shakarsimon (oligosaxaridlar) va shakarga o’xshamagan polisaxaridalrga bo’linadi. monosaxaridlar (monozlar) monozlar uglevodlarning eng oddiy vakillarihisoblanadi. tabiatda ikki xil monozlar keng tarqalgan: pentozalar – c5h10o5 va geksozalar – c6h12o6. monozlar oksialdegid (aldozalar) va oksiketonlar (ketozalar) ko’rinishida mavjud bo’...

This file contains 28 pages in PPT format (2.8 MB). To download "uglevodlarga umumiy tarif, monosaxaridlar", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlarga umumiy tarif, mono… PPT 28 pages Free download Telegram