odamgenetikasi

PPTX 14 pages 1.4 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

bugungi mavzu:antropogenetika usullari: biokimyoviy va sitogenetik usul mavzu:antropogenetika usullari: biokimyoviy va sitogenetik usul odam genetikasi odam genetikasi - genetika fanining bir boʻlimi; odam irsiyatining saqlanishi, nasldan-naslga oʻtishi va avlodda namoyon boʻlishini oʻrganadi. odam genetikasi shartli ravishda inson genetikasi (antropogenetika) va tibbiyot genetikasiga boʻlinadi. antropogenetika odam organizmi normal belgilarining ir-siyligi va oʻzgaruvchanligini, tibbiyot genetikasi esa uning irsiy patologiyasini oʻrganadi. odam genetikasi 19-asrning oxirlaridan rivojlana boshladi. bu davrda xali irsiyatni oʻrganuvchi usullar kam boʻlganligi sababli, odam ayrim belgilarining nasldan naslga oʻtishini oʻrganishda egizaklar usulidan foydalaniladi. 20-asrning boshlaridan odamning populyasion genetikasi rivojlana boshladi. populyasion genetika maʼlum bir chegaralangan gurux, odamlardagi geografik, etnik, tabakali va boshqa genlarning turlari va tarkibining oʻzgarishini oʻrganadi. bundan tashqari, bu usul yordamida odamning tur si-fatida evolyusion shakllanishi, ularning sut emizuvchilardan irsiy farqlari, zamonaviy odam populyasiyalaridagi irsiy oʻzgaruvchanliklarni oʻrganish mumkin. odam genetikasi xromosomadagi har bir geni, ularning xromosomada joylashishi, namoyon qiladigan belgilarini va bu belgilar yuzaga kelishida irsiyat va tashqi …

2 / 14

netikasini o'rganishda quyidagi asosiy: geneologik, egizaklar, sitogenetik, biokimyoviy, populyatsion, ontogenetik usullardan foydalaniladi. geneologik usul gen kasalliklari - dominant va resessiv hollarda namoyon bo'ladi. dominant gen kasalliklari fenotipda aniq yuzaga chiqadi. bunday kasalliklarni davolash imkoni bo'ladi. resessiv gen kasalliklari geterozigota holda fenotipda namoyon bo'lmay, yashirin holda faoliyatsiz bo'lib, kasallik rivojlanmaydi. resessiv gen genotipda geterozigota holatida yashirincha saqlana borib, uning keyingi avlodlarida gomozigota holatiga kelib, gen kasalligini paydo bo'lishiga sabab bo'ladi. gen kasalliklariga fenilketonuriya, albinizm, gemofiliya, daltonizm kabilarni misol qilish mumkin. fenilketonuriya yangi tug'ilgan chaqaloqlarning 10000 tasidan bittasida uchraydi. agar o'z vaqtida aniq tashxis qo'yib, chaqaloq ovqati tarkibidan fenilalanin ajratib tashlanmasa, miya shakllanishi buzilib, mikrosefaliya rivojlanadi, aqliy zaiflik belgilari paydo bo'ladi. albinizm kasalligi resessiv genlarni gomozigota holatga o'tishi natijasida paydo bo'ladi. bu kasallik odamlar orasida 10000 tadan bittasida yoki 200000 tadan bittasida uchrashi mumkin. bu kasallik terida pigmentlar bo'lmasligi, sochlari oq va ko'rish qobiliyatida kamchiliklar bo'lishi, quyosh nuriga juda ta'sirchan bo'lishi bilan …

3 / 14

ladi. har xil tuxumdan rivojlangan egizaklarda egizakmas aka-uka yoki opa-singillardek bir-biriga o'xshash bir xil yoki har xil jinsli bo'ladi. sitogenetik usul sitogenetika - genetikaning bir sohasi; irsiyat va oʻzgaruvchanlik qonuniyatlarini hujayra va subhujayra (asosan xromosoma) darajasida oʻrganadi. genetik qarindoshlikning koʻrsatgichi hisoblangan xromosomalar konyugatsiyasining oʻrganilishi natijasida yapon sitogenetigi x. kixara sitogenetik metodlardan biri boʻlgan genom analiz metodini ishlab chiqdi (1924). xromosomalar tarkibi va holatini tahlil qilish natijasida mitoz va meyoz jarayonida xromosomalar toʻplamida chuqur oʻzgarishlar roʻy berishi aniqlangan. sitogenetik usulda elektron mikroskopiya, rentgenostruktura tahlili va boshqa zamonaviy metodlarning qoʻllanishi xromosomalarning nozik tuzilishi toʻgʻrisidagi tasavvurlarni kengaytirdi; xromosoma moddasi (xromatin)ni tadqiq qilishga, replikatsiya, transkripsiya va translyatsiya jarayonlarida xromosomalar funksiyasini aniqlashga imkon berdi. sitogenetik usulda kariotiplar evolyutsiyasi, yaʼni tur hosil boʻlishini tushunib olishda, qishloq xoʻjaligi va tibbiyotda organizmda kechadigan jarayonlarni asoslab berishda ahamiyatga ega. sitogenetik usullar odam xromosomalari soni, ularning tuzilishini oʻrganish imkonini berdi, natijada koʻpgina irsiy kasalliklarni aniklash mumkin boʻldi. biokimyoviy usullar yordamida …

4 / 14

miyati katta. xromosoma mutatsiyalarining shunday bir toifasi borki, ular xromosomalar soni yoki tuzilishining ko'rinarli o'zgarishlari bilan ifodalanadi. odamda bunday mutatsiyalar sitogenetik usul bilan aniqlanadi. so'nggi yillarda har qanday odamning xromosoma sonini unga hech ziyon etkazmay, oson va tez o'rganishga imkon beradigan yangi usullar ishlab chiqildi. bu shundan iboratki, qon leykositlari 37°с da alohida oziq muhitiga tushirib qo'yiladi, bu muhitda ular bo'linadi. ulardan xromosomalar soni va tuzilishi ko'rinib turadigan preparatlar tayyorlanadi. keyinchalik odam xromosomalarini alohida bo'yoqlar bilan bo'yash usullari ishlab chiqildi, bular xromosomalar sonini sanab, hisoblab ko'rishdan tashqari ayrim xromosomalardagi ancha nozik o'zgarishlarni ham o'rganishga imkon berdi. biokimyoviy usullari biologik suyuqliklar moddalar va ularning aniqlash o'lchash ko'p yo'llar bilan turli amalga oshiriladi. misol uchun, biokimyoviy tadqiqot usullari variantlari yuzlab bo'lishi mumkin xolesterin esterazalari kabi ko'rsatkichni aniqlash uchun. texnikasi tanlash ko'p jihatdan biologik suyuqliklar o'rganish tabiatiga bog'liq bo'ladi. biokimyoviy tadqiqotlar usuli bir modda yoki ko'rsatkichni alohida-alohida va dinamikasi aniqlash uchun ishlatiladi. hech …

5 / 14

ingdek, irsiy omillar tufayli bo'lgan moddalar almashinuvida buzilishini, aniqlash imkonini beradi. bugungi kunda eng yangi asbob-uskunalar va ilg'or mexanik va avtomatik tizimlar va tez va aniq muvofiq tezligini aniqlash imkonini beradi qurilmalar (analizatorlari) bilan laboratoriya jihozlangan. biokimyoviy usul. odamda uchraydigan juda ko'p patologik holatlar moddalar almashinuvining odatdagicha borishida har xil o'zgarishlar yuzaga kelishiga bog'liq bo'ladi, buni tegishli biokimyoviy usullar bilan aniqlash mumkin. bu usul yordamida qandli diabet kasalligining sabablari o'rganiladi. bu kasallik me'da osti bezining odatdagi faoliyati buzilishiga bog'liq bo'ladi, bu bez qonga insulin gormonini kam ajratadi. natijada qondagi qand miqdori ko'payib, odam organizmidagi moddalar almashinuvida chuqur o'zgarishlar ro'y beradi. genetika tibbiyot uchun katta ahamiyatga ega bo'lib bormoqda. odatdan tashqari o'zgarishlar va kasalliklar genotipga bog'liqdir. odamlar populyatsiyasida 2000 dan ortiq irsiy kasalliklar nasldan-naslga o'tishi aniqlangan. odamdagi irsiy kasalliklar va ularning paydo bo'lish sabablarini hamda davolash usullarini tibbiyot genetikasi o'rganadi. irsiy kasalliklar shartli ravishda ikkiga: gen va xromosoma kasalliklariga ajratiladi. xromosoma …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odamgenetikasi"

bugungi mavzu:antropogenetika usullari: biokimyoviy va sitogenetik usul mavzu:antropogenetika usullari: biokimyoviy va sitogenetik usul odam genetikasi odam genetikasi - genetika fanining bir boʻlimi; odam irsiyatining saqlanishi, nasldan-naslga oʻtishi va avlodda namoyon boʻlishini oʻrganadi. odam genetikasi shartli ravishda inson genetikasi (antropogenetika) va tibbiyot genetikasiga boʻlinadi. antropogenetika odam organizmi normal belgilarining ir-siyligi va oʻzgaruvchanligini, tibbiyot genetikasi esa uning irsiy patologiyasini oʻrganadi. odam genetikasi 19-asrning oxirlaridan rivojlana boshladi. bu davrda xali irsiyatni oʻrganuvchi usullar kam boʻlganligi sababli, odam ayrim belgilarining nasldan naslga oʻtishini oʻrganishda egizaklar usulidan foydalaniladi. 20-asrning boshlaridan odamn...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "odamgenetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odamgenetikasi PPTX 14 pages Free download Telegram