о‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari

PDF 23 pages 1.1 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

5-mavzu: о‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: 1.о‘smirlik yoshidagi о‘quvchilarning xulq-atvori xususiyatlari. 2 о‘smirlarning intellektual rivojlanishi. 3.о‘smirlik davrida shaxsning shakllanishi. 4.о‘smirlik davridagi о‘quvchilarning emotsional xususiyatlari. 5. о‘smirlik davrida shaxslararo munosabat. о‘quv maqsadi: tarbiyaviy: о‘smirlik davrida о‘z-о‘ziga baho berish tizimining rivojlanish xususiyatlari, ularning ong va dunyoqarashining shakllanishini tushuntirish orqali talabalarni о‘z-о‘zini anglashga, tahlil qilishga, tarbiyalashga о‘rgatish. rivojlantiruvchi: talabalarning о‘smirlik yoshdagi bolalarning yosh va psixologik xususiyatlarini inbatga olgan xolda ular bilan ishlash, muammoli vaziyatlarni echish kо‘nikma-malakalarini rivojlantirish о‘smirlik yoshidagi о‘quvchilarning xulq-atvor xususiyatlari о‘smirlik 10-11 yoshlardan 14-15 yoshlargacha bо‘lgan davrni tashkil etadi. hozirgi о‘smirlar о‘tmishdoshlariga nisbatan jismoniy aqliy va siyosiy jihatdan bir muncha ustunlikka ega. ularda jinsiy etilish, ijtimoiylashuv jarayoni, psixik о‘sish oldinroq namoyon bо‘lmokda. aksariyat о‘quvchilarda о‘smirlik yoshiga о‘tish, asosan, 5-sinflardan boshlanadi. «endi о‘smir bola emas, biroq katta ham emas» - ayni shu ta’rif о‘smirlik davrining muhim xarakterini bildiradi. о‘smirlik – bolalikdan kattalikka о‘tish davri bо‘lib, fiziologik va psixologik jihatdan о‘ziga xos …

2 / 23

о‘g‘il bolalar 5-10 sm о‘sadilar. bо‘yiga karab о‘sish paysimon ilk suyaklarning uzunlashishi va umurtqa qismining kattalashishi hisobiga rо‘y beradi. og‘iz bо‘shlig‘i va halqumdagi о‘zgarishlar oqibatida tovush tembri ham о‘zgaradi. bu о‘g‘il bolalarda qiz bolalarga nisbatan kо‘prok darajada sodir bо‘ladi. о‘g‘il bolalarning tovushi vazminrok bо‘lib qoladi, dо‘rillaydi. garchi bu davrda mushaklar tez sur’at bilan о‘ssa ham, mustahkamlashsa ham, lekin baribir oyoq va qо‘l suyaklarining о‘sish sur’ati orqada qoladi. ta’limiy: talabalarga о‘smirlik davridagi jismoniy va psixik rivojlanishning umumiy xususiyatlari, jinsiy etilish jarayoni, uning psixik rivojlanishga ta’siri о‘smirlik davri inqirozi va uning psixologik sabablari, о‘smirlik davrida intellektual va shaxs rivojlanish xususiyatlari bо‘yicha bilim berish. о‘smirlarda bu xususiyat ularning besо‘naqay xatti-harakatlarida, yurish- turishlaridagi qо‘pollikka, katta-katta odim tashlashlariga sabab bо‘ladi. fiziologik о‘zgarish jinsiy etilishning boshlanishi va bu bilan bog‘liq ravishda tanadagi barcha a’zolarning mukammal rivojlanishi va о‘sishi, hujayra va organizm tuzilmalarining qaytadan shakllana boshlashida namoyon bо‘ladi. organizmdagi о‘zgarishlar bevosita о‘smir endokrin sistemasining о‘zgarishlari bilan bog‘liqdir. …

3 / 23

kengayishi bilan qon tomirlari ham yо‘g‘onlashadi. qon aylanish sistemasining qayta qurilishi, vegetativ nerv sistemasidagi barqarorlik qon aylanishini buzadi va о‘smirda ba’zi qon bosimining ortishi rо‘y beradi. bu davrda ayniqsa jinsiy bezlar faoliyati kuchayadi. о‘smirda rо‘y beradigan biologik-jismoniy о‘zgarish natijasida uning psixik dunyosida tub burilish nuqtasi vujudga keladi. о‘smirlik yoshida ularning xulq-atvoriga xos bо‘lgan alohida xususiyatlarni jinsiy etilishning boshlanishi bilan izohlab bо‘lmaydi. jinsiy etilish о‘smir xulq-atvoriga asosiy biologik omil sifatida ta’sir kо‘rsatib, bu ta’sir bevosita emas, balki kо‘proq bilvositadir. о‘smirlar о‘zlarini kattalardek tutishga harakat qiladilar. ular о‘zlarining layoqat, qobiliyat va imkoniyatlarini ma’lum darajada о‘rtoqlari va о‘qituvchilariga kо‘rsatishga intiladilar. bu holatni oddiy kuzatish yо‘li bilan ham osongina kо‘rish mumkin. о‘smirlik davri «о‘tish davri», »krizis davr», «qiyin davr» kabi nomlarni olgan psixologik kо‘rinishlari bilan xarakterlanadi. chunki, bu yoshdagi о‘smirlarning xatti-harakatida muqobil, yangi sharoitlarda о‘z о‘rnini topa olmaganligidan psixik portlash hollari ham kuzatiladi. о‘z davrida l.s. vigotskiy bunday holatni “psixik rivojlanishdagi krizis» deb nomlagan. …

4 / 23

iq darajada bog‘liq bо‘lib qolishi va shu singari holatlar xarakterlidir. ikkinchi bosqichda о‘smir endi о‘zining yosh bola emasligiga shubha qilmaydi va о‘zligini aniq anglay boshlaydi, о‘z shaxsini ulug‘lab, о‘ziga xos harakatlar qila boshlaydi. о‘smirlarni о‘z shaxslari haqidagi fikrlar kо‘prok qiziqtiradi, ular о‘zlarini bilishga, maqsadli rivojlantirishga, tarbiyalashga harakat qiladilar. о‘smirlik davrida ichki erkinlikning о‘sishida, о‘z-о‘zini anglash layoqatlarida, mustaqil xatti-harakatlarida katta sifat о‘zgarishlari yuz beradi. bunday о‘zgarishlarning yuzaga kelishida irodaning ham ahamiyati katta. iroda oliy psixik funksiya sifatida о‘smirning erkin harakat qilish quroli, shuningdek, shaxsi rivojining magistral chizig‘i bо‘lib hisoblanadi. bu davrga kelib uning harakatlari о‘zi bilan о‘rtoq bо‘lgan bir guruh tengdoshlariga bog‘liq bо‘lmay qoladi. о‘rtoqlari о‘smirga о‘zi tо‘g‘risidagi notо‘g‘ri tasavvurlardan qaytib, jiddiy о‘ylab kо‘rishga uni majbur qilmoqchi bо‘lganlarida ham u bemalol rad javobini berishi va о‘z fikrida qat’iy turib himoya qilishi mumkin. bu davrda о‘zga kishilarning ichki dunyosiga ortiqcha qiziqish bilan qarash va о‘z xatti- harakatlarini о‘zi tahlil qilish, о‘z-о‘zini tarbiyalashning …

5 / 23

lari, о‘qituvchilari va boshqa murabbiylari о‘rtasida qarama-qarshilikni keltirib chiqaradi. о‘smir о‘zining juda kо‘p istaklari, «xohlayman»larini amalga oshirishga intiladi: katta yoshli odamlar ega bо‘lgan hamma narsalardan foydalanishga, erkin, mustaqil va ozod bо‘lishga intiladi. tevarak-atrofdagi odamlarga о‘zining ahamiyatga ega ekanini kо‘rsatish uchun u kuchli, kо‘rqmas va epchil bо‘lishga intiladi. tarbiyachilar ham о‘z tarbiyalanuvchilari xuddi shunday bо‘lishlarini istaydilar, ammo ular ana shu fazilatlarning faqat «kerakligi» uchun shunday bо‘lishini istaydilar. ana shunday «xohlayman» va «kerak» о‘rtasidagi qarama- qarshiliklar ba’zan oilada, maktabda, keskin ziddiyatli vaziyatlarni yuzaga kel- tiradi. tarbiyalangan odamda «xohlayman» fakat «kerak»ni bajarish orqaligina amalga oshiriladi. agar о‘smir bola tushunishga о‘rgatilmagan bо‘lsa va «kerak» bо‘lgan narsani bajarishga odatlanmagan bо‘lsa, u о‘zboshimchaligini namoyon qilish orqali tarbiyachilarning talablariga qarshilik qiladi hamda о‘zining shaxsiy asoslanilmagan xohishlari asosida ish tutadi. о‘smirning yangi huquqlarga da’vosi, avvalo, kattalar bilan о‘zaro munosabatlarning butun muhitiga oid bо‘ladi. о‘smir avval bajonidil bajaradigan talablarga endi qarshilik kо‘rsata boshlaydi: uning mustaqilligini cheklashganda, vasiylik qilishganda, yо‘naltirishganda, …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "о‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari"

5-mavzu: о‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: 1.о‘smirlik yoshidagi о‘quvchilarning xulq-atvori xususiyatlari. 2 о‘smirlarning intellektual rivojlanishi. 3.о‘smirlik davrida shaxsning shakllanishi. 4.о‘smirlik davridagi о‘quvchilarning emotsional xususiyatlari. 5. о‘smirlik davrida shaxslararo munosabat. о‘quv maqsadi: tarbiyaviy: о‘smirlik davrida о‘z-о‘ziga baho berish tizimining rivojlanish xususiyatlari, ularning ong va dunyoqarashining shakllanishini tushuntirish orqali talabalarni о‘z-о‘zini anglashga, tahlil qilishga, tarbiyalashga о‘rgatish. rivojlantiruvchi: talabalarning о‘smirlik yoshdagi bolalarning yosh va psixologik xususiyatlarini inbatga olgan xolda ular bilan ishlash, muammoli vaziyatlarni echish kо‘nikma-malakalarini rivojlantirish о‘smirlik yoshidagi ...

This file contains 23 pages in PDF format (1.1 MB). To download "о‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: о‘smirlik davrida psixik rivojl… PDF 23 pages Free download Telegram