internet tarmogʻi va uning tashkil etilishi

PDF 12 pages 756.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 756.2 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

4-mavzu. internet tarmogʻi va uning tashkil etilishi reja: 1. kompyuter tarmoqlari va ularning turlari 2. internet va intranet 3. tarmoq topologiyasi 4. internet tarmogʻiga bogʻlanish 5. internet tarmogʻi va unda ishlash asoslari tayanch soʻz va iboralar: kompyuter tarmoqlari, lokal tarmoq, global tarmoq, topologiya, server, hub, svitch, internet, intranet, wi-fi, dial-up 1. kompyuter tarmoqlari va ularning turlari. kompyuter tarmoqlarining paydo boʻlish sabablaridan biri resurslardan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning oʻzida bir xil ma’lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qoʻshimcha mablagʻni asraydi. tarmoqdan foydalanganda axborotni saqlash ishonchliligi ortadi, chunki juda oddiy usulda qimmatli axborotlarni qayta nusxalash mumkin va alohida foydalanuvchilar oʻrtasida axborot almashish yengillashtiriladi. bugungi kunga kelib, ayniqsa bank faoliyatida, tarmoq (koʻp foydalanuvchi) dastur mahsulotlaridan keng foydalanilmoqda. ular foydalanuvchilar soʻrovini mujassamlashtiradi, bir vaqtning oʻzida axborotdan foydalanish imkonini …

2 / 12

ing eng keng tarkalgan tarmogʻi - elektron pochta orqali axborot almashuvni amalga oshirishdir. tarmoqning asosiy vazifasi foydalanuvchining taqsimlangan umumtarmoq resurslariga oddiy, qulay va ishonchli ҳimoyalangan xolda axborotdan jamoa boʻlib foydalanishni tashkil etish. shuningdek, foydalanuvchilar tarmoqlari oʻrtasida ma’lumotlarni uzatishning qulay va ishonchli vositasini tahminlash. umumiy axborotlash davrida katta hajmdagi axborotlar lokal va global kompyuter tarmoqlarida saqlanadi, qayta ishlanadi va uzatiladi. lokal tarmoqlarda foydalanuvchilar ishlashi uchun ma’lumotlarning umumiy bazasi tashkil etiladi. global tarmoqlarda yagona ilmiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy axborot makoni shakllantiriladi. ma’lumotlar bazasiga uzoq masofadan turib kirishda, umumiy ma’lumotlarni markazlashtirishda, ma’lumotlarni ma’lum masofaga uzatishda va ularni taqsimlab qayta ishlash borasida koʻpgina vazifalar mavjud. bularga bir qancha misollar keltirish mumkin: bank va boshqa moliyaviy tuzilmalar; bozorning ahvolini aks ettiruvchi tijorat tizimi (“talab-taklif”); ijtimoiy tahminot tizimi; soliq xizmati; oraliq masofadan turib kompyuter ta’limi; avia chiptalarni zaxira qilib qoʻyish tizimi; uzoqdan turib tibbiy tashxislash; saylov tizimi. koʻrsatilgan ushbu barcha qoʻshimcha ma’lumotlar toʻplanishi, saqlanishi va …

3 / 12

oʻlchoviga muvofiq: - lan ( local-area network) lokal tarmoq (bir ofis, bino ichidagi aloqa); - can (campus-area network) - kampus tarmoq, (binolar orasidagi kompyuter tarmoq); - man (metropolitan-area network) katta radiusga (bir necha oʻn km) axborot uzatuvchi kengaytirilgan tarmoq; - wan (wide-area network) keng masshtabli, mintaqaviy, maxsus qurilma va dasturlar bilan ta’minlangan alohida tarmoqlarni birlashtiruvchi yirik tarmoq; - gan (global-agea network) global (xalqaro, qit’alararo) tarmoq; 3) tarmoq tugunlari turi boʻyicha (tugun - hisoblash tarmoqlari va ularning alohida elementlari ulangan joyi). boshqacha aytganda, tugunga shaxsiy, mini- va katta kompyuterlar, alohida tarmoq qam kiradi. masalan, umumiy foydalanish tarmoqlaridagi alohida kompyuterlar (boshqachasiga ularni stantsiyalar deb qam yuritishadi) tugunlarga misol boʻla oladi. unchalik katta boʻlmagan alohida tarmoqlar kampus tarmogʻi uchun tugun boʻladi. 4) funktsional munosabatiga koʻra: - bir xil darajali (peer-to-peer - odnorangovoye) tarmoqlar, uncha katta boʻlmagan, bir xil mavqega ega kompyuter tarmoqlaridir. bu qar bir abonent tizimi bir xil koʻlamda resurslarni taqdim va …

4 / 12

, novell netware, microsoft lan manager va boshqalar). 5) tarmoq operatsion tizimlarini ishlatish boʻyicha (tarmoq os): • gomogenli - qamma tugunlarda bir xil yoki yaqin operatsion tizimlardan foydalaniladi (masalan, windows os tarmogʻi); • geterogenli - bir vaqtning oʻzida bir nechta tarmoq operatsion tizimlari ishlatiladi (masalan, novell netware va windows). lokal tarmoqda axborotni uzatish uchun axborotni marshrutlash va selektsiyalash lozim boʻladi. marshrutlash bu — kerakli manzilga axborot blokini uzatish yoʻlini aniqlash jarayonidir. selektsiyalash — tegishli manzildagi axborotni saralash demakdir. lokal tarmoqlar selektsiyalash orqali axborotni bir abonent tizimidan boshqa tizimga uzatishni ta’minlaydi. mintaqaviy tarmoq — biror tuman, viloyat yoki respublika miqyosidagi kompyuterlarni oʻzida mujassamlashtirgan tarmoq. bunday tarmoqda bir nechta markazlashgan (ya’ni lokal tarmoqlarni birlashtiruvchi) juda quvvatli serverlar mavjud boʻladi va bunday serverlar oʻrtasidagi axborot aloqa kabeli, optik tolali yoki sun’iy yoʻldosh radioaloqa kanallari yordamida uzatiladi. 2. internet va intranet: global tarmoq — dunyoning ixtiyoriy davlatidagi kompyuterlarni oʻzida birlashtirish imkoniga ega boʻlgan tarmoq. …

5 / 12

ʻlib, uning foydalanuvchisi bunday ma’lumotlarni bilishi shart emas. bundan tashqari, internet tarmogʻida mavjud boʻlgan barcha elektron hujjatlar va ma’lumotlar omborini giperbogʻlanishlar yordamida oʻzaro bogʻlab yagona axborot muhiti qurish, unda qulay axborot qidiruv tizimlarini tashkil etish mumkin boʻladi. 3. tarmoq topologiyasi: lht tarkibiga kiruvchi hisoblash mashinalari hisoblash tarmogʻi tashkil etiladigan xududda eng tasodifiy xolatda joylashishi mumkin. lht topologiyasi - bu tarmoq uzellari birlashuvining oʻrtacha geometrik sxemasi. hisoblash tarmoqlari topologiyasi turlicha boʻlishi mumkin, lekin lokal hisoblash tarmogʻi uchun uchta tur umumiy hisoblanadi. bular: aylanma, shinali va yulduzsimon turlardir. ba’zan soddalashtirib aylana, shina, yulduz degan atamalar ishlatiladi. biroq bu atamalar topologiya turi tom ma’noda aylana, toʻgʻri chiziqli yoki aynan yulduz shaklida degan fikrni bildirmaydi. har qanday kompyuter tarmogʻini uzellar majmui sifatida koʻrishi mumkin. uzel - tarmoqning uzatish vositasiga ulangan har qanday qurilma.topologiya tarmoq uzellarini ulash tizimsini oʻrtalashtiradi. masalan, ellips ham yopiq egri, ham yopiq siniq chiziq aylanma topologiyaga, yopiq boʻlmagan siniq chiziq esa …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "internet tarmogʻi va uning tashkil etilishi"

4-mavzu. internet tarmogʻi va uning tashkil etilishi reja: 1. kompyuter tarmoqlari va ularning turlari 2. internet va intranet 3. tarmoq topologiyasi 4. internet tarmogʻiga bogʻlanish 5. internet tarmogʻi va unda ishlash asoslari tayanch soʻz va iboralar: kompyuter tarmoqlari, lokal tarmoq, global tarmoq, topologiya, server, hub, svitch, internet, intranet, wi-fi, dial-up 1. kompyuter tarmoqlari va ularning turlari. kompyuter tarmoqlarining paydo boʻlish sabablaridan biri resurslardan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning oʻzida bir xil ma’lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmui...

This file contains 12 pages in PDF format (756.2 KB). To download "internet tarmogʻi va uning tashkil etilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: internet tarmogʻi va uning tash… PDF 12 pages Free download Telegram