korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va ungar qarshi kurash mexanizmlari

PDF 42 pages 1.9 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PDF

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

toshkent islom universiteti islom tarixi va falsfasi fakulteti dinshunoslik yo’nalishi i- 1 12-mavzu. korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti ―tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar‖ kafedrasi fan: “falsafa” ma‘ruzachi: m.l.sharipov reja 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi, uning mohiyati va tarixiy ildizlari 2. korrupsiyaning sabablari, turlari va darajalari. 3. korrupsion jinoyatlarning oldini olish shakllari va asosiy yo„nalishlari. 4. “korrupsiyaga qarshi kurashish to„g„risida”gi qonunning qabul qilinishi va uning ahamiyati. 12-mavzu. korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi, uning mohiyati va tarixiy ildizlari korrupsiya - lotincha «corriptio» so„zidan olingan bo„lib, - buzish, poraga sotilish, aynish, buzilish, tanazzul, sotiluvchi, sotqin ma‟nolarini anglatadi. korrupsiya – davlat organlari xodimlari moddiy yoki mulkiy yo„sinda, g„ayriqonuniy shaxsiy naf ko„rish maqsadida, o„z xizmat mavqeidan foydalanishida ifodalanadigan ijtimoiy hodisadir. 4 yuridik ensiklopediyada korrupsiyaga berilgan ta`rif ―korrupsiya – mansabdor shaxslar tomonidan ularga berilgan huquqlar va hokimiyat …

2 / 42

g boshqaruv vakolatlari va huquqlaridan shaxsiy manfaatlar maqsadida foyda olishidir. ko‗p hollarda bu atama siyosiy elitadagi byurokratik apparatga qarata ishlatiladi. jahon tashkilotlari ham korrupsiya deganda hukumat amaldorlarining o‗z xizmat vakolatlarini suiste‘mol qilishlarini tushunadi. korrupsiya jamiyatni har tomonlama iskanjaga oladigan illatdir. bu illat demokratiya va qonun ustuvorligiga putur yetkazadi, inson huquqlarining buzilishiga olib keladi, hayot sifatini yomonlashtiradi korrutsiya va u bilan bog„liq “mafiya” atamasi jamoatchilik tomonidan uyushgan jinoyatchilikka nisbatan qo„llanadigan tushunchadir. mafiya deganda qo„rqitish, zo„ravonlik bilan og„ir jinoyatlar sodir etuvchi guruh, pirovardida, uyushgan jinoyatchilikning eng yuqori nuqtasi tushuniladi. mafiyalarning kelib chiqishi o„rta asrlarga borib taqaladi. xvi-xvii asrlarda sitsiliya orolidagi feodallarning jabr-zulmi va xalqni ekspluatatsiya qilishi kuchayib ketgan. bunday adolatsizliklarga qarshi kurashish uchun xalq orasida “mafiya” deb nomlangan guruh paydo bo„lgan. bu so„zning asl etimologiyasi ma‟lum emas, ammo u dastlab hurlik, ozodlik, ezgu niyatni ko„zda tutgan xalq harakati bo„lgan. balki bu so„z o„rta yer dengizining afrikaga tutashgan yerlarida joylashgan mafiya deb nomlangan …

3 / 42

te‟mol qilishga moyil bo„ladi va u ma‟lum bir maqsadga erishmaguncha shu yo„nalishda yuradi”. монтескье шарль луи (1689-1755) italyan mutafakkiri dante aligyeri korrupsionerlarni do‗zaxni eng qorong‗i va eng chuqur joyiga tashlash kerak . (1265 - 1321) husayn voiz koshifiy ijodiga mansub «axloqi muhsiniy» asarining 40-bobi «mulozimlar tarbiyati va odobi bayonida» deb nomlanib, poraxo‗rlikning oqibatlari keltirib o‗tilgan. “vazir ish yurituvchi amaldorlardan pora olishdan ehtiyot bo„lsin. bilsinki, to bir kishi boshqalardan pora olmasa, boshqaga pora bermaydi. agar vazir pora olishga sabab bo„lsa, pora olishga ruxsat bergan bo„ladi. pora berish va pora olish haromdir. pora olgan pora bergandan yomonroq bo„ladi, chunki oluvchi beruvchi oldida zabun bo„ladi. bunday zabunlikka vazir munosib emas”. husayn voiz koshifiy (1440-1505) qur‘oni karimda korrupsiyaning harom qilinishi baqara surasi 188-oyat hadisi shariflarda korrupsiyaning taqiqlanishi poraning sunnatda harom qilinganiga kelsak, bu boradagi hadislar juda ko„p. савбон розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “pora beruvchiga ham, pora oluvchiga ham allohning la‟nati bo„lsin!”. yana ul zoti: …

4 / 42

xalqaro korrupsiya - davlatlararo muno- sabatlar darajasida amalga oshiriladi. (masalan, xalqaro shartnoma va bitimlarni tuzishda, turli xalqaro tashkilotlarda, transmilliy biznes sohasida). i.rattner, siyosiy korrupsiya haqidagi tadqiqotida, xaydenxaymer tasnifiga (1989) asoslanib, korrupsiyaning uch turini ajratadi: 1 2 3 "oq" korrupsiya - bu madaniyatning bir qismi bo'lgan korrupsiya. masalan, ba'zi mamlakatlarda politsiyaga berilgan pora xodimlarning maoshiga kiradi. ushbu turdagi korrupsiya madaniyatda amalda qonuniy deb qabul qilinadi. rasmiylar bu xatti- harakat modelini yo'q qilish uchun deyarli hech narsa qilmaydilar. "kulrang" korrupsiya - bu noqonuniy, lekin deyarli qonuniy deb qabul qilingan xatti-harakatlar. bunga eng yaxshi misol - saylovoldi kampaniyasi doirasida noqonuniy moliyalashtirishni jalb qilgan siyosiy partiyalar. “qora” korrupsiya - yopiq eshiklar ortidagi noqonuniy operatsiyalarni bildiradi, bu yerda ko'rinadigan qurbonlar bo'lmaydi va shuning uchun hech kim bundan shikoyat qilmaydi. korrupsiya harakatlari odatda davlat faoliyatining mutaxassis bo‗lmagan kishilar tushunishi ancha qiyin bo‗lgan o‗ziga xos turlarida namoyon bo‗ladi. shuning uchun ham korrupsiya o‗ta moslashuvchan jinoyatdir. u vaziyatga …

5 / 42

bizm, davlat resurslari va mablag„larini noqonuniy taqsimlash va qayta taqsimlash, davlat resurslarini shaxsiy maqsadlarda o„zlashtirish, noqonuniy xususiylashtirish, siyosiy faoliyatni noqonuniy qo„llab-quvvatlash va moliyalashtirish, tovlamachilik, imtiyozli kreditlar berish, buyurtmalar, davlat resurslariga kirish uchun shaxsiy aloqalardan foydalanish -tovarlar, xizmatlar, daromad manbalari, imtiyozlar, turli xil qarindoshlarga, do„stlarga, tanishlarga xizmat ko„rsatish va boshqalar. korrupsiyaning asosan vertikal va gorizontal korrupsiya turlari mavjud 1. vertikal korrupsiya - yuridik va jismoniy shaxslardan olingan noqonuniy mukofotning bir qismini yuqori darajadagi mansabdor shaxslarga o„z xavfsizligini ta‟minlash va korrupsiya faoliyatini davom ettirish uchun berib borish. quyi davlat organining mansabdor shaxsi porani o„z boshlig„iga berib boradi, boshliq esa quyi organ rahbarining korrupsiya faoliyatini himoyalaydi va boshqa imkoniyatlar berilishini ta‟minlaydi. bu korrupsiyaning eng hafvli turi bo„lib, korrupsiyaning uyushgan shakllari va korrupsiya tarmoqlarini shakllanishiga sabab bo„ladi. 2. gorizontal korrupsiya - turli idoralarning bir- birlari bilan o„zaro va xizmat bo„yicha bog„liq bo„lmagan mansabdor shaxslari o„rtasidagi korrupsiyaviy munosabatlar. korrupsiya muammolarining taniqli tadqiqotchisi syuzan rouz- akkerman …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va ungar qarshi kurash mexanizmlari"

toshkent islom universiteti islom tarixi va falsfasi fakulteti dinshunoslik yo’nalishi i- 1 12-mavzu. korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti ―tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar‖ kafedrasi fan: “falsafa” ma‘ruzachi: m.l.sharipov reja 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi, uning mohiyati va tarixiy ildizlari 2. korrupsiyaning sabablari, turlari va darajalari. 3. korrupsion jinoyatlarning oldini olish shakllari va asosiy yo„nalishlari. 4. “korrupsiyaga qarshi kurashish to„g„risida”gi qonunning qabul qilinishi va uning ahamiyati. 12-mavzu. korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. 1. korrupsiya va unga qarshi kurash tushunchasi, uning mohiyati va tarixiy ildizlari korrup...

This file contains 42 pages in PDF format (1.9 MB). To download "korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va ungar qarshi kurash mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiyaning mohiyati, oqibat… PDF 42 pages Free download Telegram