o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari

PDF 6 стр. 3,2 МБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari 2022-yil 19-oktabr alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari” xalqaro ilmiy-amaliy anjumani materiallari. mas’ul muharrir: sh. sirojiddinov – toshkent, 2022. mas’ul muharrir: sh. sirojiddinov filologiya fanlari doktori, professor tahrir hay’ati: n. jo‘raqo‘ziyev – ilmiy va innovatsiya ishlari boʻyicha prorektor h.dadaboyev – filologiya fanlari doktori, professor b.abdushukurov – filologiya fanlari doktori, professor z.xolmanova – filologiya fanlari doktori, professor m. xakimova – filologiya fanlari doktori, professor v.b. m.umurzoqova – filologiya fanlari nomzodi, dotsent sh.bobomurodova – filologiya fanlari nomzodi, dotsent d.muhammadiyeva - filologiya fanlari nomzodi, dotsent s.bozorova – katta oʻqituvchi g.komilova – filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (phd) k.rixsiyeva – o‘qituvchi d.maxkamova – oʻqituvchi o.nurullayeva – oʻqituvchi p.nabiyeva – oʻqituvchi z.muzaffarova – oʻqituvchi z.davronova – oʻqituvchi s.abdurahmanova – tayanch doktorant ushbu ilmiy maqolalar …

2 / 6

ya, shevashunoslik, lug‘atshunoslik, o‘zbek tilshunosligidagi zamonaviy yo‘nalishlar masalalariga bag‘ishlangan. maqolalarda o‘zbek tilining tarixiy ildizlarini yoritish, mumtoz manbalardagi tilshunoslikka doir qarashlarni o‘rganish, sotsiolingvistika, lingvokulturologiya, psixolingvistika, neyrolingvistika, kognitiv tilshunoslik, pragmalingvistika, lingvopoetika, lingvofolkloristika, lingvodidaktika, kompyuter lingvistikasi, korpus lingvistikasi kabi zamonaviy yo‘nalishlarda integrativ yondashuv asosida tadqiqotlar olib borish, til nazariyasi va amaliy tilshunoslik, tarjimashunoslik muammolarini tahlil qilish o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini oshirishda dolzarb ahamiyat kasb etishi ta’kidlangan. mazkur to‘plam tilshunoslikka doir masalalarni o‘zbek tili tarixi va bugungi taraqqiyotini uyg‘unlikda hamda integratsiya asosida tadqiq qilishga yo‘naltiradi. mazkur toʻplam professor-oʻqituvchilar, doktorantlar, tadqiqotchilar, magistrantlar hamda barcha qiziquvchilarga moʻljallangan. alisher navoiy nomidagi toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti kengashining 2022-yil 25-avgustdagi majlisida muhokama qilingan va nashrga tavsiya qilingan (1-sonli bayonnoma). 215 umuman, terminlar tizimini doimiy dinamik tizim(modernizatsiyalashuvchi) sifatida baholash mumkin. sababi tildagi sohalar terminologiyasi tizimida ayrim sohalar doimiy o‘zgarishlar(ba'zan kordinal o‘zgarishlar) ga moyil. misol uchun yurisprudensiya, iqtisodiyot, texnika, informatsion texnologiyalar singari sohalar har …

3 / 6

) “modernizatsiya aynan neologizatsiyadir”, degan chalkash va xato fikrga olib kelishi mumkin. biroq neologizatsiya sof lingvistik jarayonligi va unga daxldor xulosalar semantik o‘zgarishlarga asoslanishi, leksik hodisa ekanligini , modernizatsiyalashuv esa semantik va struktur o‘zgarishlar bilan bir qatorda uni yuzaga keltiruvchi ekstralingvistik omillar bilan ham ishlashi va shu asosda yuzaga chiqishini ta'kidlash joiz. umuman olganda, neologizatsiya modernizatsiyaning hosilasi, bir vaqtning o‘zida tarkib toptiruvchisi hamdir. yuqoridagilar asosida ta'kidlash mumkinki, terminologik tizim doimiy modernizatsiyalashuvchi til unsuridir. bu esa modernizatsiya tushunchasining yangi rakurslarda ochilishini talab etadi. foydalanilgan adabiyotlar 1. анисимов а. компьютерная лингвистика для всех - мифы, алгоритмы, язык. –м. 1991 2. жеребило т.в. словарь лингвистических терминов. –назрань: пилигрим, 2010 3. mahmudov n. o‘zbek tili sotsiolingvistikasining dolzarb muammolari.//o‘zbek tilshunosligini rivojlantirish dolzarb muammolari. –toshkent: o‘zkitobsavdo, 2020 4. mahkamova d.n. terminologik tizim modernizatsiyalashuvi // o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari. –toshkent, 2019 5. o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. 6-tom. “o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti, 2003 6. …

4 / 6

eration, content and resources enriching the platform are described. at the same time, the collected materials were compared with historical sources. key words: lacuna, corpus dialect, dialect, platform, integration. jahon tilshunosligida fanlararo integratsiya kechayotgan bir payda kompyuter lingvistikasini ahamiyati ortib bormoqda shu bilan birga kompyuter lingvistikasi doirasida * toshdo‘tau tayanch doktoranti 216 kelajak avlodga yetkazib berishimiz lozim bo‘lgan ishlar talaygina. til tarixi, shevalar bilan bog‘lik materiallarni kelajak avlodga to‘laligicha yetkazib berishimiz, urbanizatsiya kechayotgan bir paytda juda muhim ahamiyat kasb etadi. shaharlashish, keksa avlodning tobora kamayib borishi, ahilining ijtimoiy, demografik tarkibi o‘zgarishga yuz tutayotgan bunday vaqtda o‘zbek shevalarida mavjud lakuna birliklarini to‘plash va ularning korpusini yaratish oldimizda turgan asosiy vazifalardan biri sanaladi. avvalo, korpus hamda lakuna birliklariga to‘xtalib o‘tsak maqsadga muvofiq bo‘ladi. korpus – til birliklarining xususiyatlarini aniqlash maqsadida qidiruv dasturiga bo‘ysundirilgan matnlar majmui, tabiiy tildagi elektron shaklda saqlanadigan yozma yoki og‘zaki, kompyuterlashtirilgan qidiruv tizimiga dasturiy ta’minot asosida joylashtirilgan on-line yoki …

5 / 6

boshqa tilda muqobili topilmagan o‘rinlarda lakuna hodisasi voqelanadi [2:47]. shu o‘rinda lacuna va realiya birliklarini bir- biridan farqlab olishimiz lozim. realiya birliklar ma’lum bir madaniyatda mavjud tushunchani monlaydi, shu tushuncha boshqa madaniyatda mavjud bo‘lmaydi, tushuncha mavjud bo‘lmagach o‘sha madaniyatning leksik fonida shu tushunchani ifodalovchi leksik birlik ham mavjud bo‘lmaydi [2:49]. “lakunar birliklar ham muayyan madaniyatda mavjud tushunchani nomlaydi, b u tushuncha boshqa madaniyatda ham mavjud, biroq shu tushuncha leksik birlik sifatida o‘sha madaniyatning tilida voqelanmaydi [2:49]. bir so‘z bilan izohlaydigan bo‘lsak, do‘ppini realiya birligi sifadida qabul qilsak, o‘zbek mentalitetiga xos bo‘lgan ibo, hayo so‘zlarining inliz madaniyatida uchramasligi lakunaga yaqqol misob bo‘ladi. bo‘shliq faqat leksik sath uchun xarakterli emas. tilning boshqa sathlarida ham ma’noviy (mazmuniy) bo‘shliqlar uchraydi. masalan, ot turkumiga xos (va otlashgan) so‘zlarning birlik shakli yoki ularning bosh kelishik shaklini ifodalovchi grammatik ma’no muayyan shakl (ko‘rsatkich)ga ega emas. ayrim adabiyotlarda bu ko‘rsatkichlar nol shakl sifatida talqin etiladi. bu kabi holatlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari 2022-yil 19-oktabr alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari” xalqaro ilmiy-amaliy anjumani materiallari. mas’ul muharrir: sh. sirojiddinov – toshkent, 2022. mas’ul muharrir: sh. sirojiddinov filologiya fanlari doktori, professor tahrir hay’ati: n. jo‘raqo‘ziyev – ilmiy va innovatsiya ishlari boʻyicha prorektor h.dadaboyev – filologiya fanlari doktori, professor b.abdushukurov – filologiya fanlari doktori, professor z.xolmanova – filologiya fanlari doktori, professor m. xakimova – filologiya fanlari doktori, professor v.b....

Этот файл содержит 6 стр. в формате PDF (3,2 МБ). Чтобы скачать "o‘zbek tili taraqqiyoti va xalqaro hamkorlik masalalari xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek tili taraqqiyoti va xalq… PDF 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram