texnik tizimlarni modellashtirish turlarining tasnifi

PDF 18 pages 398.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 398.6 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

4-mavzu. texnik tizimlarni modellashtirish turlarining tasnifi modellashtirish tasnifi belgilari. tizimlarning modellashtirishning samaradorligi model–bu real obʼektni almashtirishi mumkin bo‘lgan, tadqiqot va tajriba o‘tkazish uchun qulay va arzon bo‘lgan boshqa bir obʼektdir. model lotincha “modulus” so‘zidan olingan bo‘lib, o‘lchov va namuna maʼnosini bildiradi. matematik model–real obʼektni tasavurimizdagi abstrakt ko‘rinishi bo‘lib, u matematik byelgilar va baʼzi bir qonun–qoidalar bilan ifodalangan bo‘ladi. modellashtirishdan maqsad tashqi muhit va o‘zaro aloqada bo‘lgan obʼektlar haqidagi maʼlumotlarni olish, ishlatish, tasvirlash va qayta ishlashdir. bu o‘rinda model esa obʼekt holati xossalari va qonuniyatlarini o‘rganish uchun vosita sifatida ishtirok etadi. modellashtirish inson faoliyatining turli sohalar keng ishlatiladi. asosan olingan maʼlumotlar bo‘yicha samarador yechimlar qabul qilish jarayonida, loyihalash va boshqarish sohalarida modellashtirish ko‘p qo‘llaniladi. model har doim maʼlum bir maqsadda quriladi, masalan, uning qaysi bir xossasi obʼektiv jarayonga taʼsir etishi muhim rol o‘ynaydi yoki qaysilari muhim rol o‘ynamaydi. mazmuni matematik tushunchalarni tabiiy va ijtimoiy fanlarda, texnikada qo‘llashdan iborat bo‘lgan ilmiy bilimlarni …

2 / 18

erning modeli –globus, osmon va undagi yulduzlar modeli–sayyoralar ekrani, pasportdagi suratni shu pasport egasining modeli deb qarash mumkin. modellashtirishdan maqsad tashqi muhit va o‘zaro aloqada bo‘lgan obʼektlar haqidagi maʼlumotlarni olish, ishlatish, tasvirlash va qayta ishlashdir. bu o‘rinda model esa obʼekt holati xossalari va qonuniyatlarini o‘rganish uchun vosita sifatida ishtirok etadi. modellashtirish inson faoliyatining turli sohalar keng ishlatiladi. asosan olingan maʼlumotlar bo‘yicha samarador yechimlar qabul qilish jarayonida, loyihalash va boshqarish sohalarida modellashtirish ko‘p qo‘llaniladi. model har doim maʼlum bir maqsadda quriladi, masalan, uning qaysi bir xossasi obʼektiv jarayonga taʼsir etishi muhim rol o‘ynaydi yoki qaysilari muhim rol o‘ynamaydi. modellashtirish nazariyasi obʼekt moduli asosida original obʼekt xossalarini o‘rganadigan usullarni tekshiruvchi ilmiy yo‘nalishning bir bo‘limi hisoblanadi. modellashtirish nazariyasi asosida o‘xshashlik nazariyasi yotadi. maple—simvolli va sonli hisoblarni tez va effektiv bajarish uchun mo‘ljallangan hamda elektron hujjatlarni tayyorlash va grafik vizuallashtirish vositalariga ega bo‘lgan kompyuter matematikasining yetakchi tizimlaridan biridir. maple tizimidan jahondagi 300dan ortiq eng …

3 / 18

ika (qattiq jismlar), ximiya, biologiya, meditsina, iqtisodiyot va boshqa sohalarni ko‘rish mumkin. modellashtirish konsepsiyasidan maqsad asosan modellarni nazariya yaratish jarayoniga kiritishdan iboratdir, chunki ideal modellar nazariyani boshlang’ich bosqichi bo‘lishi mumkin yoki nazariyani interpretasiya qilish modeli ham bo‘lishi mumkin. gipotezalar nazariyaning ideallashtirilgan ob’yektlardan farqli bo‘lib, nazariyani interpretasiya qilish modeli yoki dastlabki pog’onadagi model ko‘rinishida tasvirlash mumkin. gipotezalar shakllantirilayotgan modellarni dastlabki qadamlari (pog’onalari) sifatida ko‘rilishi mumkin. dastlabki modelni ishlab chiqishda tadqiqotchi intuitsiyasi katta rol o‘ynaydi. boshlang’ich vaqtlarda katta miqdordagi modellar oldinga surilishi mumkin. ammo tadqiq etish jarayonida ularning soni kamayadi. model bilan ishlash shakli sifatida g’oyaviy tajriba ko‘riladi. ayrim hollarda g’oyaviy tajribalarni ideallashtirilgan deyiladi, chunki ular real tajribalar bilan bog’liqdir. ma’lum miqyosda g’oyaviy tajriba real tajribani ma’lum tomonlarini (xususiyatlarini) g’oyaviy obrazli rekonstruksiya qilishdan iboratdir. chunki, aytiladiki «fikrlash-ongda tajriba o‘tkazish mahsulidir”. g’oyaviy tajriba shartsiz ravishda haqiqiy tajribaga qaraganda qulaydir. fikrlar bizda har doim mavjud va haqiqatga nisbatan ongda tajribalarni yig’ish (to‘plash) osondir. (engelmayer …

4 / 18

asb etgan tomonlari (xususiyatlari) ajratib olinadi (tanlanadi) va matematik munosabatlar yordamida yoziladi. matematik model tashkil etilgandan so‘ng, ya’ni masalaga matematik shakl berilgandan so‘ng uni o‘rganish uchun matematik usullardan foydalanishimiz mumkin. modellashtirish asosan modelda tadqiq qilishga halaqit beruvchi originalni alomatlari mavjud bo‘lmagan hollarda yoki modelni xususiyatlarini o‘rganish va belgilash imkonini beruvchi parametrlar mavjud bo‘lganda maqsadga muvofiqdir. modellashtirish nazariyasi o‘zaro bir- biriga bog’liq bo‘lgan nizomlar, ta’riflar, modellarni yaratish va tadqiq etish usullari, vositalari to‘plamidan iborat. bu nizomlar, ta’riflar, usullar, vositalar va modellar modellashtirish nazariyasini predmetini tashkil etadi. modellashtirish nazariyasini asosiy masalasi tadqiqotchilarni modellarni yaratish texnologiyasiga o‘rgatishdan iborat. bunday texnologiya originallarini o‘rganilayotgan xususiyatlarini yetarli aniqlik va to‘la ravishda tadqiq etish imkoniyatini beradi. ob’yekt-original sifatida asosan hisoblash tizimlari ko‘rilgan bo‘lib, modellashirishni predmet sohasini tashkil etadi. hisoblash tizimi tushunchasi bu yerda keng ma’noga ega bo‘lib, bir prosessorli ma’lumotlarni qayta ishlash tizimidan turli dasturiy ta’minotli taqsimlangan hisoblash tizimlarigacha va turli vazifalarga mo‘ljallangan tizimlar kiradi. hisoblash tizimlari-bu …

5 / 18

son biror bir harakat qilishdan oldin mumkin bo‘lgan harakatlar ketma-ketligini o‘ylab ko‘radi yoki sinovdan o‘tgan harakatlar modeli bo‘yicha boshqaradi. konstruktiv modellar, ya’ni sistemani harakteristikalarini uning parametrlariga bog’lanishni tadbiq etuvchi va xususiyatlarini belgilash imkonini beruvchi modellar alohida ahamiyat kasb etadi. bunday modellar tizimlarni ishlashini optimallashtirish imkonini yaratadi. optimallashtiruvchi modellar - murakkab tizimlar nazariyasini asosini tashkil etadi. modellashtirish ilmiy bilish usuli va texnik masalalarni yechish usuli sifatida har doim yuqori baholanib kelingan. texnikani rivojlantirish bilan mexanizm, mashina va inshootlar fizik modellashtirish keng qo‘llanila boshlandi. “model” so‘zi lotincha modulus so‘zidan olingan bo‘lib, o‘lchov, me’yor, obraz, aksi (in’ikosi) ma’nolarini anglatadi. model so‘zi zamonaviy tadqiqot usullaridan hisoblangan modellashtirishda keng qo‘llaniladi (modellashtirishning asosi hisoblanadi). modellashtirish deb tadqiqot ostiga olingan ob’yektni bevosita emas, balki bilvosita, ya’ni ba’zi bir yordamchi ob’yektlarni analiz qilish yo‘li bilan o‘rganishga aytiladi. bunday yordamchi ob’yektlarga model deyiladi. modellarni sinflarga ajratishga asos qilib, modelni originaldan abstraksiyalash (mavhumlash) darajasi olingan. dastlab hamma modellarni ikki guruhga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "texnik tizimlarni modellashtirish turlarining tasnifi"

4-mavzu. texnik tizimlarni modellashtirish turlarining tasnifi modellashtirish tasnifi belgilari. tizimlarning modellashtirishning samaradorligi model–bu real obʼektni almashtirishi mumkin bo‘lgan, tadqiqot va tajriba o‘tkazish uchun qulay va arzon bo‘lgan boshqa bir obʼektdir. model lotincha “modulus” so‘zidan olingan bo‘lib, o‘lchov va namuna maʼnosini bildiradi. matematik model–real obʼektni tasavurimizdagi abstrakt ko‘rinishi bo‘lib, u matematik byelgilar va baʼzi bir qonun–qoidalar bilan ifodalangan bo‘ladi. modellashtirishdan maqsad tashqi muhit va o‘zaro aloqada bo‘lgan obʼektlar haqidagi maʼlumotlarni olish, ishlatish, tasvirlash va qayta ishlashdir. bu o‘rinda model esa obʼekt holati xossalari va qonuniyatlarini o‘rganish uchun vosita sifatida ishtirok etadi. modellashtirish inson...

This file contains 18 pages in PDF format (398.6 KB). To download "texnik tizimlarni modellashtirish turlarining tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: texnik tizimlarni modellashtiri… PDF 18 pages Free download Telegram