pulning ma'nosi va iqtisodiyoti

PDF 17 стр. 370,6 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 370,6 КБ

Тип файла PDF

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

3-mavzu.pul.inflyatsiya reja. 1.pulning kelib chikishi va mazmuni. 2.pul tugrisidagi nazariyalar va pulning asosiy vazifalari 1.pulning kelib chikishi va mazmuni. pul bu iqtisodning qiziqarli jihati: pul odamlarni sexrlab qo’yadi. ular pul uchun xavotirlanishida va ter to’kishadi. ular pulni topish uchun eng nostandart yo’llardan va ulardan qutilish uchun eng o’zgacha yo’llardan foydalanishadi.pul bu ishlatishdan tashqari hech narsaga arzimaydigan yagona maxsulot.uni investitsiya qilmaguningizga qadar yoki ishlatmaguningizga qadar pul o’zidan o’zi sizni to’ydirmaydi, kiyintirmaydi, bosh pana bermaydi va ko’nglingizni olmaydi. u faqat ketkizishda ahamiyat kasb etadi. odamlar pul uchun deyarli hamma narsaga tayyor va pul odamlarga deyarli barcha narsani berishi mumkin. pul bu o’ziga tortuvchi, aylanuvchi, niqobli jumboq.bu va keyingi ikki bo’limda biz pulning va pul kredit tizimining iqtisodiyotdagi o’rnini ochib bermoqchimiz. pul kredit tizimi to’g’ri ishlaganda u kirim va chiqimlarsirkulatsion oqimlari hayot manbasi bilan ta’minlaydi. to’g’ri yuritilgan pul kredit tizimi iqtisodiyotga to’liq bandlik va manbalarning samarali foydalanilishiga yordam beradi. noto’g’ri yuritila-yotgan pul kredit …

2 / 17

ga yoki davlatning xohishiga bog’liq bo’lgan yuzaki, sub’ektiv kategoriyadir. pul kelib chiqishining evolyusion konsepsiyasiga ko’ra ular ijtimoiy mehnat taqsimoti, tovar ishlab chiqarish va ayirboshlashning rivojlanishi natijasida vujudga kelgan. qiymat shakllari va ayirboshlash rivojlanishining tarixiy jarayonini tadqiq qilish orqali tovarlar umumiy olami ichidan pul rolini bajaruvchi alohida tovarning ajralib chiqishini tushunish mumkin. bir tovarning qiymati uni boshqa bir tovarga ayirboshlash orqali aniqlanadi (t-t). bir qarashda ayirboshlash bitimida har ikkala tovar ham bir xil rol o’ynaydigandek ko’rinadi. aslida esa ularning roli turlichadir. bir tovar o’z qiymatini boshqa tovarga nisbatan ifodalaydi. ikkinchi tovar esa birinchi tovarning qiymatini o’zida ifodalab, ekvivalent rolini bajaradi, ya’ni qiymatning ekvivalent shaklini tashkil etadi. xuddi mana shu erda pulning dastlabki kurtagi paydo bo’ladi. pulning paydo bo’lishi va rivojlanishida qiymat shakllarining rivojlanish bosqichlarini bilish muhim o’rin tutadi. umuman olganda qiymatning oddiy yoki tasodifiy, kengaytirilgan, umumiy va pul shakllari mavjud. ayirboshlash jarayonining tarixan uzoq davom etgan davri mobaynida turli tovarlar umumiy …

3 / 17

qshda esa 1900 yilda sodir bo’ldi. angliyada oltin pul tizimi xvii asrning oxirida, germaniyada 1871 yilda, gollandiyada 1877 yildayoq joriy etilgan edi. o’zbekiston hududida tarixan bundan ham oldinroq kumush va mis tangalar muomalada bo’lgan. shayboniyxon samarqandni zabt etgandan keyin, 1507 yilda pul islohotini o’tkazgan. shayboniyxon (1501-1610) va abdullaxon (1583-1598) zarb etgan tangalar bizgacha etib kelgan. abdullaxon davrida tanga (oltin va kumush) zarb qilish davlat poytaxti – buxoroda markazlashtirilgan. 1695- 1709 yillarda oltin tanga zarb qilish muntazam tus oldi. tanga og’irligi 4,8 gramm, sifat sofligi juda yuqori – 958 bo’lgan 1 . umumiy ekvivalent rolining nodir metallarga, jumladan oltinga yuklatilish sabablari quyidagilar orqali izohlanadi: - sifat jihatdan bir xil o’lchamga keltirish mumkinligi; - zanglamasligi va uzoq muddat saqlash mumkinligi; - bo’linuvchanligi va bo’lgandan keyin yana yaxlit holga keltirish mumkinligi; - bo’linganda ham o’z qiymatini saqlab qola olishi; - tabiatda nisbatan kamyobligi; - ozgina miqdordagi va og’irlikdagi nodir metallning qiymati ancha yuqoriligi. …

4 / 17

metallistik nazariyasi vujudga kelgan. uning asosiy mohiyati pulni nodir metallar (oltin va kumush) bilan ayniylashtirish orqali namoyon bo’lgan. pulning metallistik nazariyasining rivojlanishida merkantilistik maktab namoyandalarining qarashlari muhim o’rin tutadi. ular pulning qadr-qimmatini oltin va kumushning tabiiy xossalarida deb bilib, uning tovar mazmunini tan olganlar. biroq, pulni nodir metallar bilan ayniylashtirish ularning mohiyati va iqtisodiyotdagi roliga noto’g’ri baho berish hamda pul fetishizmining rivojlanishiga olib keldi. pulning nominalistik nazariyasi tarafdorlari metallistik nazariyaga qarshi chiqib, pullarning tovar tabiati hamda ular ichki qiymatini zarurligining o’zini inkor etadilar. nominalistlar pulga shartli belgi sifatida qarab, ularning nodir metallar bilan aloqadorligini rad qiladilar. nominalistik nazariya tarafdorlarining qarashlari o’rta asrlarda to’la qiymatga ega bo’lmagan metall tangalarning muomalaga chiqarilishi bilan paydo bo’ldi. ba’zi bir namoyandalar pullar – davlat hokimiyatining mahsuli, shunga ko’ra faqat davlatgina pullarning qiymatini belgilashi mumkin, degan fikrlarni ilgari surdilar. xx asrning boshlarida, oltin standartning tan olinmasligi, uning bekor qilinishi bilan, nominalistik nazariya yanada rivojlandi. pulning miqdoriy …

5 / 17

одиёт2020%20маьруза/икт.наз.2018/5-мавзу%20кирл.doc#bookmark2 to’plash vositasi; 4) to’lov vositasi. 1 pulning qiymat o’lchovi vazifasini ideal pul bajaradi. tovar egasi yoki sotib oluvchi fikran ideal ravishda shu tovarning almashuv qiymatini pul bilan ifodalaydi. tovarning narxi talab va taklif miqdori teng bo’lgan taqdirdagina uning qiymatiga muvofiq keladi. aks holda, narx qiymatdan farq qiladi.tovar almashuv qiymatining pul bilan ifodalanishi uning narxini anglatadi. tovarning almashuv qiymatini o’lchash uchun muayyan miqdordagi pul materialini birlik qilib olish zarur. bunday birlik narxlar o’lchovi (masshtabi) deb ataladi. bir tomondan narxlar o’lchovi har qanday o’lchov birligi kabi shartlidir. ikkinchi tomondan esa, u muayyan mamlakatda hamma tomonidan e’tirof etilgan bo’lishi kerak. shuning uchun davlat pul birligi huquqini qonun bilan mustahkamlaydi, bu birlik shu tariqa rasmiy tan olinadi. tovar muomalasi jarayonida naqd pul bo’lishi kerak, chunki tovarlarni oldi-sotdi paytida ularning ramziy narxlari real pulga aylanmog’i lozim. bu jarayonda pul muomala vositasi vazifasini bajaradi. pul muomaladan chiqarilganda boylik to’plash vazifasini bajara boshlaydi. natural xo’jalik sharoitida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pulning ma'nosi va iqtisodiyoti"

3-mavzu.pul.inflyatsiya reja. 1.pulning kelib chikishi va mazmuni. 2.pul tugrisidagi nazariyalar va pulning asosiy vazifalari 1.pulning kelib chikishi va mazmuni. pul bu iqtisodning qiziqarli jihati: pul odamlarni sexrlab qo’yadi. ular pul uchun xavotirlanishida va ter to’kishadi. ular pulni topish uchun eng nostandart yo’llardan va ulardan qutilish uchun eng o’zgacha yo’llardan foydalanishadi.pul bu ishlatishdan tashqari hech narsaga arzimaydigan yagona maxsulot.uni investitsiya qilmaguningizga qadar yoki ishlatmaguningizga qadar pul o’zidan o’zi sizni to’ydirmaydi, kiyintirmaydi, bosh pana bermaydi va ko’nglingizni olmaydi. u faqat ketkizishda ahamiyat kasb etadi. odamlar pul uchun deyarli hamma narsaga tayyor va pul odamlarga deyarli barcha narsani berishi mumkin. pul bu o’ziga tortuvch...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PDF (370,6 КБ). Чтобы скачать "pulning ma'nosi va iqtisodiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pulning ma'nosi va iqtisodiyoti PDF 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram