innovatsion iqtisodiyot

PDF 19 pages 3.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

“innovatsion iqtisodiyot” – xusainov o 37 37 3-mavzu: jahon iqtisodiyoti globallashuvining harakatlantiruvchi kuchlari, belgilari va shakllari. jahon iqtisodiyotini globallashuv omillari va rivojlanish bosqichlari reja: 3.1. globallashuv jahon iqtisodiyoti baynalminalashuvining eng yuqori bosqichi sifatida 3.2. global jarayonlarning milliy iqtisodiyot rivojlanishiga ta’siri 3.3. globallashuv jarayonini harakatlantiruvchi omillar tayanch tushunchalar: jahon iqtisodiyoti, milliy iqtisodiyot, xmt, mintaqaviylashuv, globallashuv, baynalminallashuv, integratsiyalashuv, xalqaro iqtisodiy hamkorlik, xalqaro iqtisodiy integratsiya, tmk, tashqi savdo siyosati, investitsiya siyosati, monetar siyosat, fiskal siyosat, valyuta siyosati, xususiylashtirish, kichik biznes. 3.1. globallashuv jahon iqtisodiyoti baynalminalashuvining eng yuqori bosqichi sifatida globallashuv zamonaviy jahon iqtisodiyoti rivojlanishidagi eng asosiy jarayonlarning biri bо‘lib, xо‘jalik hayoti baynalminallashuvining yuqori bosqichi hisoblanadi. xalqaro mehnat taqsimoti, xalqaro ishlab chiqarish kooperatsiyasi, tashqi savdo va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning boshqa shakllari rivojlanishi natijasida milliy iqtisodiyotlarning о‘zaro aloqasi va bir-biriga bog‘liqligi tobora kuchaymoqda. hozirgi davrda tashqi omillarni hisobga olmasdan davlatlarning iqtisodiy rivojlanishini ta’minlash mumkin emas. ma’lumki, mamlakatlararo iqtisodiy bog‘liqlikning kuchayishi, tashqi iqtisodiy aloqalarning milliy iqtisodiyotlarga …

2 / 19

ng keyingi bosqichi “xalqaro iqtisodiy integratsiya” bilan izohlanadi. bu davr xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi, kapital harakati jо‘shqinligining kuchayishi, ilmiy-texnik rivojlanish umumbashariy xarakterga ega bо‘lganligi, milliy iqtisodiyotning ochiqligi va erkin savdo darajasi ortishi bilan izohlanadi. “innovatsion iqtisodiyot” – xusainov o 38 38 “integratsiya” (integratio) sо‘zi lotin tilidan olingan bо‘lib, ma’lum bir qismlarning umumlashishi, yagona bir shaklga kelishi va birlashishini anglatadi. iqtisodiy integratsiya jarayonlari ikki tomonlama, bir nechta mamlakatlar va hududlararo bо‘lishi mumkin. hozirgi zamonda integratsion birlashmalarning asosiy masalalaridan biri ularning hududiy darajada rivojlanishini ta’minlash hisoblanadi. bu masalada odatda davlatlararo boshqaruv tizimi joriy etilib, yakka umumiy mintaqaviy xо‘jalik majmui tashkil etiladi. hozirgi bosqichda xalqaro aloqalar tizimining barcha jabhalarida izchil о‘zgarishlar sodir bо‘lmoqda. uning aksariyati globallashuv jarayonlarining rivojlanishi bilan bog‘liqdir. mintaqalar doirasida ayrim mamlakatlar iqtisodiyotlarining о‘zaro yaqinlashib, bir-birini tо‘ldirishi hamda baynalminallashuv jarayonida yagona bir ishlab chiqarish va boshqarish tizimida faoliyat yuritishi deb ataladi. xalqaro iqtisodiy integratsiya mehnat taqsimoti asosida ma’lum bir davlatlar xо‘jaliklarining …

3 / 19

sifatida quyidagilarda namoyon bо‘ladi: ■ turli mamlakatlarning milliy xо‘jaliklari о‘rtasidagi hamkorlik hamda ularning tо‘liq yoki qisman umumiylashuvi; ■ mamlakatlar о‘rtasida tovar, xizmat, kapital va ishchi kuchi harakatidagi tо‘siqlarning qisman yoki tо‘liq bartaraf etilishi; ■ yagona bozor yaratish maqsadida ma’lum bir davlatlar bozorlarining bosqichma-bosqich birlashuvi; ■ turli mamlakatlarga taalluqli bо‘lgan xо‘jalik subyektlari о‘rtasidagi farqlarning birin-ketin bartaraf etilishi; ■ har bir hamkor davlatda iqtisodiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi chet el subyektlarining kamsitilishiga yо‘l qо‘ymaslik. globallashuv bu faqatgina inson va tovarlar harakatining kuchayishigina emas, balki kо‘p jihatdan bilimlar va ma’lumotlar almashuviga asoslanadi. globallashuvga atroflicha ta’rif “innovatsion iqtisodiyot” – xusainov o 39 39 berilganda, aholining erkin migratsiyasi, tovar va xizmatlar, texnologiya va ma’lumotlarning milliy chegaralardan tо‘siqsiz erkin о‘tishi, xorijiy investitsiyalar hajmining kengayishi, hududiy va ixtisoslashgan bozorlarning о‘zaro integratsiyalashuvi, ekologik, demografik muammolarning umumbashariy masalaga aylanganligi tushuniladi. aksariyat ekspertlar fikriga kо‘ra, hech bir jamiyatdagi ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, huquqiy va boshqa soha yoki harakatlarni globallashuvdan tashqarida, atroflicha kо‘rib …

4 / 19

qea-hodisalar hamda jahon tizimini barqarorlashtirish bо‘yicha olib borilayotgan harakatlarda hamma davlatlarning mas’uliyatini oshirishga da’vat etadi. globallashuv jahon xо‘jaligida barcha hudud va sohalarni о‘z ichiga qamrab olib, milliy xо‘jaliklar rivojlanishidagi tashqi va ichki omillar muvozanatini birinchisining foydasiga hal etadi. bugungi kunda ishlab chiqarish omillariga, asosan texnologiya va kapitalga doimiy talab mavjudligidan kelib chiqqan holda, hech qanday mamlakat о‘z milliy iqtisodining hajmi (yirik, о‘rta, kichik) va rivojlanganlik darajasidan (rivojlangan, rivojlanayotgan yoki о‘tish davridagi) qat’iy nazar о‘zini-о‘zi tо‘liq yoki yetarlicha ta’minlay oladi, deb ta’kidlab bо‘lmaydi. jahon xо‘jaligi tizimidagi asosiy ishtirokchilarning hatti-harakati va olib borayotgan ijtimoiy- iqtisodiy siyosatini hisobga olmasdan, hech bir mamlakat о‘zining iqtisodiy rivojlanish strategiyasini maqsadli shakllantirib, samarali amalga oshira olmaydi. globallashuv tushunchasi kо‘pgina iqtisodiy adabiyotlarda uchraydi. lekin hech birida ushbu terminga aniq va tо‘liq ta’rif berilmagan. maxsus adabiyotlarda mualliflar ushbu tushunchani turlicha talqin qiladilar. masalan, aqshdagi kaliforniya universiteti sotsiologi, professor m.kastels globallashuvni deb ta’riflab, uning quyidagi asosiy kо‘rinishlariga e’tibor qaratgan: informatsiya …

5 / 19

tufayli bosqichma-bosqich jahon xо‘jaligining yagona tovar, xizmatlar, kapital, ish kuchi, ma’lumot va bilimlar bozoriga aylanib borayotganligini tushunamiz. globallashuv jarayoni jahon iqtisodiyotidagi turli jabhalarni qamrab olmoqda, ya’ni: - tovarlar, xizmatlar, texnologiyalar, intelektual (aqliy) mulk obyektlarining milliy, xalqaro va jahon savdosi; - ishlab chiqarish omillarining xalqaro harakati (tabiiy resurslar ishchi kuchi, kapital va texnologiyalar); - xalqaro moliya-kredit va valyuta operatsiyalar kо‘lamining kengayishi (beg‘araz moliyalashtirish va yordam, xalqaro iqtisodiy munosabatlar subyektlariga kredit va zayomlar, qimmatbaho qog‘ozlar savdosi, maxsus moliya mexanizmi va vositalari); - ishlab-chiqarish, ilmiy-texnikaviy, texnologiya va informatsion hamkorlikning chuqurlashuvi; - о‘zaro tovar almashuvidan ishlab chiqarish baynalminallashuviga о‘tilishi ya’ni bir nechta mamlakatlarning ishlab chiqaruvchilari ma’lum bir tayyor mahsulot yaratishda turli shakl va bosqichda ishtirok etishlari va pirovard natijada ishlab chiqarish baynalminallashuvining institusional shakli sifatida transmilliy korporatsiyalarning vujudga kelishi; - kapital baynalminallashuvi, ya’ni mamlakatlar о‘rtasida xalqaro kapital harakatining jadallashuvi (bevosita xorijiy investitsiyalarning tashqi savdo va ishlab chiqarishga nisbatan tez sur’atlar bilan oshib borayotganligi), fond …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "innovatsion iqtisodiyot"

“innovatsion iqtisodiyot” – xusainov o 37 37 3-mavzu: jahon iqtisodiyoti globallashuvining harakatlantiruvchi kuchlari, belgilari va shakllari. jahon iqtisodiyotini globallashuv omillari va rivojlanish bosqichlari reja: 3.1. globallashuv jahon iqtisodiyoti baynalminalashuvining eng yuqori bosqichi sifatida 3.2. global jarayonlarning milliy iqtisodiyot rivojlanishiga ta’siri 3.3. globallashuv jarayonini harakatlantiruvchi omillar tayanch tushunchalar: jahon iqtisodiyoti, milliy iqtisodiyot, xmt, mintaqaviylashuv, globallashuv, baynalminallashuv, integratsiyalashuv, xalqaro iqtisodiy hamkorlik, xalqaro iqtisodiy integratsiya, tmk, tashqi savdo siyosati, investitsiya siyosati, monetar siyosat, fiskal siyosat, valyuta siyosati, xususiylashtirish, kichik biznes. 3.1. globallashuv jahon iqtisodi...

This file contains 19 pages in PDF format (3.1 MB). To download "innovatsion iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: innovatsion iqtisodiyot PDF 19 pages Free download Telegram