elektr tokining inson organizmiga ta’siri

PDF 4 pages 311.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 311.8 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3-ma’ruza: elektr tokining inson organizmiga ta’siri reja: 1. elektr tokining inson organizmiga ta’siri. 2. elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish. 3. sinov savollari. tayanch so‘z iboralar: elektr toki, ta’sirlar,issiqlik ta’siri, elektrolitik ta’sir, biologik ta’sir,klinik o‘lim holati,biologik o‘lim holati, tokning urish darajalari. 1. elektr tokining inson organizmiga ta’siri elektr toki ta’siridan inson organizmida termik (issiqlik), elektrolitik va biologik o‘zgarishlar kuzatiladi. elektr tokining issiqlik ta’siri inson tanasining ba’zi qismlarida kuyish, qon tomirlari, asab hujayralarining qizishi sifatida kuzatiladi. elektrolitik ta’sir deb, qon tarkibidagi yoki hujayralar tarkibidagi tuzlarning parchalanishi natijasida, qonning fizik va ximik xusussiyatlarini o‘zgarishiga olib keladigan holat tushuniladi. bunda elektr toki markaziy asab va yurak tizimini kesib o‘tmasdan tananing ba’zi bir qismlarigagina ta’sir ko‘rsatishda ro‘y beradi. inson organizmi asosan bioelektrik toklar yordamida boshqariladi. elektr tokining biologik ta’siri, bu tirik organizm uchun xos bo‘lgan xusussiyat hisoblanadi. bu ta’sir natijasida inson organizmidagi tirik hujayralar, muskullarning keskin qisqarishi natijasida to‘lqinlashadi, organizmdagi bioelektrik …

2 / 4

o‘rsatish mumkin. elektr toki ta’siridan kuyish, asosan organizm bilan elektr o‘tkazgichi o‘rtasida elektr yoyi hosil bo‘lganda sodir bo‘ladi. elektr o‘tkazgichdagi kuchlanishning ta’siriga qarab bunday kuyish turlicha bo‘lishi mumkin: yengil kuyish - pufakchalar hosil bo‘lishi; og‘ir kuyish - hujayra va terilarning ko‘mirga aylanishidan og‘ir asoratlarga olib kelishi mumkin. elektr belgilari, bu terining ustki qismida aniq kulrang-och-sarg‘ish rangli 1-5 mm diametrdagi belgi paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. bunday belgilar odatda xavfli emas. terining metallanib qolishida, erib mayda zarrachalarga parchalanib ketgan metallar teri ichiga kirib qoladi. bu holat elektr yoyi hosil bo‘lganda ro‘y beradi. ma’lum vaqt o‘tgandan keyin bu teri ko‘chib tushib ketadi va hech qanday asorat qoldirmaydi. elektr toki urishi to‘rt darajaga bo‘lib qaraladi: i - muskullar keskin qisqarilishi natijasida odam tok ta’siridan chiqib ketadi va hushini yo‘qotmaydi; ii- muskullar keskin qisqarishi natijasida odam hushini yo‘qotadi, ammo yurak va nafas olish faoliyati ishlab turadi; iii - muskullar keskin qisqarishi natijasida odam hushini yo‘qotib, …

3 / 4

y yordam bo‘lmagan taqdirda eng oldin bosh miya qobig‘idagi hujayralar parchalanadi, so‘ngra klinik o‘lim holati biologik o‘lim holatiga o‘tadi. biologik o‘lim - qaytarib bo‘lmaydigan jarayon bo‘lib, organizmdagi biologik jarayonlar butunlay to‘xtashi bilan xarakterlanadi, shuningdek organizmdagi oqsil strukturalari parchalanadi. bu klinik o‘lim vaqti tugagandan keyin ro‘y beradi. tokning inson organizmiga ta’siri bir necha omillarga bog‘liq. asosiy omillardan biri inson organizmiga tok ta’sirining davomiyligi, ya’ni odam tok ta’sirida qancha ko‘p qolib ketsa, u shuncha ko‘p zarar ko‘radi. ikkinchi omil - inson organizmining shaxsiy xusussiyatlari, hamda tokning turi va chastotasi katta rol o‘ynaydi. inson organizmining tok ta’siriga qarshiligi, kuchlanishni ta’sir darajasini belgilaydi. chunki inson organizmining qarshiligi o‘zgarmagan holda, kuchlanish ko‘payishi natijasida organizmdan oqib o‘tgan tok miqdori oshib boradi. inson organizmining qarshiligi - teri qarshiligi va ichki a’zolar qarshiliklari yig‘indisi sifatida olinadi. teri, asosan quruq va o‘lik hujayralarning qattiq qatlamlaridan tashkil topgan bo‘lib, katta qarshilikka ega, hamda inson organizmining umumiy qarshiligini ifodalaydi. inson organizmini …

4 / 4

tartibsiz qisqarib, inson o‘z organizmi qismlarini boshqarish qobiliyatidan mahrum bo‘ladi, ya’ni elektr toki bo‘lgan simni ushlab turgan bo‘lsa, panjalarini ocha olmaydi, unga ta’sir ko‘rsatayotgan elektr simini olib tashlay olmaydi. bunday tokni chegara miqdori - ushlab qoluvchi tok deyiladi. agar tok miqdori 25÷50 ma ga yetsa, unda tok ta’siri ko‘krak qafasiga ta’sir ko‘rsatadi, natijada nafas olish qiyinlashadi. agar tok ta’siri bir necha daqiqaga cho‘zilsa, unda nafas olishning to‘xtab qolishi natijada o‘lishi mumkin. ta’sir qiluvchi tok miqdori 100 ma va undan ortiq bo‘lsa, bunday tok yurak muskullariga ta’sir ko‘rsatadi, hamda yurakning ishlash maromi buziladi, qon aylanish tizimi butunlay ishdan chiqadi va o‘limga olib keladi. inson organizmi orqali oqib o‘tayotgan tokning davomiyliligi ham alohida ahamiyatga ega, chunki uzoq davom etgan tok ta’siridan inson organizmining tok o‘tkazuvchanligi ortadi va tokning zararli ta’siri organizmda yig‘ila borishi natijasida asorat og‘irlasha boradi. tokning turi va chastotasi ham zararli ta’sir ko‘rsatishda muhim rol o‘ynaydi. eng zararli - 20÷100 …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr tokining inson organizmiga ta’siri"

3-ma’ruza: elektr tokining inson organizmiga ta’siri reja: 1. elektr tokining inson organizmiga ta’siri. 2. elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish. 3. sinov savollari. tayanch so‘z iboralar: elektr toki, ta’sirlar,issiqlik ta’siri, elektrolitik ta’sir, biologik ta’sir,klinik o‘lim holati,biologik o‘lim holati, tokning urish darajalari. 1. elektr tokining inson organizmiga ta’siri elektr toki ta’siridan inson organizmida termik (issiqlik), elektrolitik va biologik o‘zgarishlar kuzatiladi. elektr tokining issiqlik ta’siri inson tanasining ba’zi qismlarida kuyish, qon tomirlari, asab hujayralarining qizishi sifatida kuzatiladi. elektrolitik ta’sir deb, qon tarkibidagi yoki hujayralar tarkibidagi tuzlarning parchalanishi natijasida, qonning fizik va ximik xusus...

This file contains 4 pages in PDF format (311.8 KB). To download "elektr tokining inson organizmiga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr tokining inson organizmi… PDF 4 pages Free download Telegram