g'arbiy evropada uyg'onish davri siyosiy va huquqiy ta'limotlari

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663406597.doc g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy va huquqiy ta`limotlari g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy va huquqiy ta`limotlari reja: 1. g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy xuquqiy ta`limotlari. 2. nikollo makiavelli va jan bodenning siyosiy va xuquqiy qarashlari. 3. mavzu yuzasidan tayanch so`z va iboralar g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy huquqiy ta`limotlari. uyg`onish davri xv- asrdan xvii- asrgacha bo`lgan davrni o`z ichiga oladi. bu davr qirollik hokimiyatini absolyut monarxiyaga aylanishi va mustahkamlanishi, ilk kapitalizimning vujudga kela boshlashi, feodal jamiyatining barham topishi bilan xarakterlanadi. feodalizmdan sekin-asta kapitalizmga o`tish ro`y bera boshlaydi. yangi davr markazlashtirilgan hokimiyatning kuchayishi bilan bir vaqtda feodal tarqoqligini tugatish talablari kuchayib bordi. sanoat ishlab chiqarish, kemasozlik, harbiy ishni rivojlantirish ehtiyojlari yangi ilmiy tadqiqot metodlarini, o`rta asrchillikka xos sxolastikadan voz kechishni taqazo qilar edi. paydo bo`la boshlagan burjua mafkurasi nomoyondalari diniy aqidalarga nisabatan tanqidiy munosabatda bo`ladilar, mustaqil ilmiy tadqiqotga intilish kuchaydi. insoniy ehtiyojlar birinchi o`ringa chiqdi. olimlar insonning ijodiy imkoniyatlari, uning …
2
di. makiavelli birinchilardan bo`lib diniy aqidalardan holi bo`lgan siyosiy ta`limot yaratishga harakat qildi. uning ta`limoti siyosiy amaliyotning kuzatish, tarix va inson psixikasini o`rganish asosiga qurilgan. makiavellining fikricha u odamlarning xatti-harakatlarini bir-xil xirs va intilishlar belgilaydi. inson tabiatining zaminida amalparastlik, g`arazgo`ylik yotadi. odamlar, deydi u, subitsiz, noshukur, qo`rqoq, munofiq, ichi qora, boshqalarni ko`ra olamaydigan xossalarga egadirlar. qobiliyati cheklangan bo`lsa ham, hohishlari cheklanmagan. ular doim hozirgi kundan norozi, o`tmishni maqtaydilar, taqlid qilishni sevadilar, lekin yaxshi narsalarga nisbatan yomon odatlarni tezroq o`zlashtiradilar. inson - "o`zining dunyoga kelishini batamom asosli ravishda katta yig`i bilan olqishlovchi eng ojiz va sho`rpeshana maxluqdir". donishmand hukmdor davlatni boshqarishda o`zini axloq normalari bilan cheklanmasdan odamlarga xos mana shu xossalarini hisobga olishi zarur, deb uqtiradi. shundagina u o`z oldiga qo`ygan vazifalarni bajarishga qodir bo`ladi. makiavelli markazlashgan milliy davlat tarafdori edi. u davlatni kuchsizlantiruvchi va uning yaxlitligini buzuvchi barcha narsalarga nafrat bilan qaraydi va aksincha, davlat qudratining oshib borishiga, uning birligini …
3
shi kerak, negaki, "tuzoqni ko`rish uchun tulki, bo`rilarni jazosini berish uchun she`r bo`lmog`i darkor". makiavelli hukmdorga qurolli kuchga dikkat qilishni tavsiya qiladi. "agar yaxshi qo`shinlar bo`lsa, yaxshi do`stlar doim bo`ladi". yaxshi qonunlar qanchalik muhim bo`lmasin, davlatda qurolli kuch muximroqdir, deydi u . makiavelli hukmdorga o`z dushmanlariga nisbatan shafkatsiz bo`lishni, jazolashda tezkor, jasur va dadil bo`lishni maslahat beradi. sustkashlik, ikkilanish har qanday ishni yo`kqa chiqaradi. makiavelli o`z davrining siyosiy amaliyotini aks ettiribgina qolmay, keyingi davr siyosiy hayot xususiyatlarini ham ko`ra bildi. siyosiy ta`limotlar tarixida "makiavellizm" nomini olgan tushuncha makiavellining fikriga mos siyosatni anglatadi. jan boden (1530-1596) frantsuz siyosiy mutafakkiri, huquqshunos, advokat, prokuror lavozimlarida ishlagan. uning asosiy asari "davlat haqida olti kitob» deb nomlanadi. bu asarda u siyosiy fikr tarixida birinchi bo`lib davlatning muxim belgisi suverenitetga izoh beradi. davlat bu oilalar majmuidir, deb ta`rif beradi. boden shu bilan birga davlatning oiladan jiddiy farq qilishini ham ta`kidlaydi. bu farq davlat hokimiyatining oliy suveren …
4
xudo qonunlariga va tabiiy qonunlarga itoat qilishi shart. bundan tashqari, deydi boden, suveren fuqarolarning xususiy mulkini hurmat qilishi, unga tajavvuz qilmasligi zarur. suverenitet yagona va bo`linmas bo`lganligi uchun doim bir shaxs yoki bir majlis qo`lida bo`ladi. suverenitet yo qirol, yo aristokratiya, yo xalq qo`lida bo`lishi mumkin. u bir necha turli organlar o`rtasida tahsimlanmaydi, yoki navbat bilan undan foydalanilmaydi. bodenning suverenitet haqidagi ta`limoti feodal tarqoqligiga qarshi qaratilgan bo`lib, frantsiyada markazlashgan davlat vujudga kela boshlagan vaqtida paydo bo`ldi. u cherkovning dunyoviy hokimiyatga ega bo`lish uchun qilgan harakatlariga qarshi qaratilgan edi. boden davlat shakllari ichida monarxiyani afzal ko`radi. demokratiyani mutloq rad qiladi. uning aytishicha, xalq go`yo to`g`ri qarorga kelishiga qodir emas, demokratiya anarxiyaga olib keladi. aristokratiya monarxiya bilan demokratiyaning o`rtasidagi davlat shaklidir. bodenning fikricha, aristokratiyaning afzalligi shundaki unda hokimiyat saxovatli zadogonlar va badavlat kishilar qo`lida bo`ladi. biroq aristokratiya, deydi boden,- turli partiyalar janjallari va shuxrat-parastlar kurashiga giriftor, is`yonlarga qarshi turolmaydi. boden monarxiyani eng …
5
nchi navbatda mulkiy tengsizlikni ko`rsatadi. ko`pchilikni qashshoqlanishi va ozchilikni nihoyatda boyib ketishi, hurmat izzatni va boyliklarni adolatsiz taqsimlanishi ham davlat to`ntarilishiga olib keladi. siyosatchi, deydi- boden,-bularni oldini olishi kerak. u yon berish, kelishish, isloxotlar orkali nizolarni bartaraf qilishi lozim. boden g`arbiy evropa jamiyatining rivojlanishida qirol absolyutizmi progressiv rol o`ynayotgan davrda uni himoya qilib chiqdi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. karimov i.a. «o`zbekiston xxi asrga intilmoqda». «o`zbekiston», toshkent. 2000 y. 2. karimov i.a. «o`zbekiston xxi asr bo`sag`asida: xavfsizlikka taxdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolotlari». «o`zbekiston», toshkent 1997 y. 3. karimov i.a. «o`zbekiston – bozor munosabatlariga o`tishning o`ziga xos yo`li». «o`zbekiston», toshkent 1995 y. 4. karimov i.a. «o`zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo`lida». «o`zbekiston», toshkent 2000 y. 5. karimov i.a. «o`zbekiston konstitutsiyasining 9-yilligiga bag`ishlangan tantanali marosidagi nutqi». «o`zbekiston ovozi», 2001 y, 8.xii. 6. www.akadmvd.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "g'arbiy evropada uyg'onish davri siyosiy va huquqiy ta'limotlari"

1663406597.doc g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy va huquqiy ta`limotlari g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy va huquqiy ta`limotlari reja: 1. g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy xuquqiy ta`limotlari. 2. nikollo makiavelli va jan bodenning siyosiy va xuquqiy qarashlari. 3. mavzu yuzasidan tayanch so`z va iboralar g`arbiy evropada uyg`onish davri siyosiy huquqiy ta`limotlari. uyg`onish davri xv- asrdan xvii- asrgacha bo`lgan davrni o`z ichiga oladi. bu davr qirollik hokimiyatini absolyut monarxiyaga aylanishi va mustahkamlanishi, ilk kapitalizimning vujudga kela boshlashi, feodal jamiyatining barham topishi bilan xarakterlanadi. feodalizmdan sekin-asta kapitalizmga o`tish ro`y bera boshlaydi. yangi davr markazlashtirilgan hokimiyatning kuchayishi bilan bir vaqtda feodal tarq...

DOC format, 53.5 KB. To download "g'arbiy evropada uyg'onish davri siyosiy va huquqiy ta'limotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: g'arbiy evropada uyg'onish davr… DOC Free download Telegram