huquq manbalari va funksiyalari

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663406877.doc huquq manbalari va funksiyalari huquq manbalari va funksiyalari reja: 1. ijtimoiy normalar tizimi va unda huquqning o’rni. 2. huquq manbalari. 3. huquq funksiyalari. ijtimoiy normalar tizimi va unda huquqning o’rni. kishilar o’rtasidagi munosabatlar kishilik jamiyati paydo bo’lish davridan boshlab ahloq normalari bilan tartibga solina boshlangan. ahloq- ijtimoiy normalarning eng asosiysi hisoblanib, muayyan jamoa a’zolari tomonidan rioya qilinishi shart bo’lgan yurish-turish qoidalaridir. ahloq - kishilarning bir-birlariga, oilaga, vatanga, jamiyatga bo’lgan munosabatlarida namoyon bo’ladigan hatti-haraktlar yig’indisidir. ahloq har bir kishining xulqini ko’rsatadi. ahloq normalari - yaxshilik va yovuzlik, vijdon, sha’n, qadr-qimmat, adolat va nohaqlik, burch va mas’uliyat, baxt haqidagi ahloqiy tushunchalarga muvofiq ravishda jamiyatda o’rnatilgan xulq-atvor qoidalaridir. ahloqiy tushunchalar o’zining majmuasiga muvofiq keng qirrali hisoblanadi. tarix shundan dalolat beradiki, birgalikda yashashning ko’p asrli tajribasini mujassamlashtirgan umumiy axloq normalariga qattiq amal qilgan, jipslashgan xalqlargina omon qolishgan, ofatlarga, hujumlarga muvaffaqiyat bilan bardosh bergan. ana shu qoidalarni buzganlarni jamoatchilik qoralagan. jamiyatdagi munosabtlar ijtimoiy normalar …
2
joy berish ahloqiy normani bajarishni bildiradi. qariya joy so’ramaydi, lekin ahloq normalari joy beruvchini shunga majbur qiladi. jamoat birlashmalari normalari - barcha tashkilotlar o’rtasidagi, shuningdek bu tashkilot a’zolari o’rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi xulq - atvor qoidalaridir. jamoat birlashmalari normalarning boshqa normalardan farqi shundaki, ular o’z maqsadlaridan kelib chiqqan holda ma’lum tartib qoidalar ishlab chiqadi va jamiyat rivojiga ta’sir ko’rsatadi. masalan, xotin-qizlar jamiyati oila, ayol, farzand, ota-ona bilan bog’liq munosabatlarni, “kamolot” jamg’armasi yoshlar, ularning jamiyatdagi o’rni, bilimi, xulqi, odobi bilan bog’liq munosabatlarni belgilaydi va tartibga soladi. an’ana normalari - hayotda muhim o’rin tutgan qadriyatlarni asrash maqsadida yuzaga kelgan xulq - atvor qoidalaridir. masalan, ming yillar davomida shakllanib kelayotgan o’zbek milliy to’ylari, taomlari, liboslar, óylarning tuzilishi, uy-ro’g’or anjomlari, hasharlar va boshqalar an’ana normalari asosida tartibga solinadi. marosim normalari - an’analardan kelib chiqqan holda o’tkaziladigan rasm-rusumlarni bajarishdagi qoidalaridir. masalan, milliy to’ylariga bog’liq yuzlab rasm-rusmlarni keltirish mumkin (to’ylarda albatta karnay-surnaylarning bo’lishi, olov yoqilishi, nahorga …
3
vor qoidalaridir. huquqning ijtimoiy normalar orasida tutgan o’rni beqiyosdir. huquq ijtimoiy munosabtlarni tartibga soluvchi tizim sifatida insoniyat jamiyati taraqqiyotining qonunlarga muvofiq ravishda rivojlanadi. huquqning asosiy mohiyati muayyan jamiyatda kishilar o’rtasida kelishuvni ta’minlash fuqarolar osoyishtaligini saqlashga ko’maklashish, davlat ishlab chiqqan iqtisodiy – siyosiy va ijtimoiy siyosatni amalga oshirish orqali jamiyat taraqqiyotini ta’minlashdan iboratdir. huquq bu qonunlar yig’indisi bo’lib muayyan xatti-harakatlar qoidalari sifatida turli davrlarda va jamiyatlarda o’ziga xos hususiyatlarga ega bo’lgan. huquqning shakllariga davlat olib borayotgan adolatli siyosati, tarixiy milliy an’analar ta’sir qiladi. huquq funksiyalari. huquqning asosiy funksiyalari ya’ni vazifalari quyidagilardan iborat: tartibga solish. huquq hayotning har bir sohasiga joriy qilinishi natijasida jamiyatdagi barcha ijtimoiy munosabtlarni tartibga soladi. jamiyat a’zolarining faol xulqini ta’minlaydi. muhofaza qilish. bu funksiya orqali barcha huquqiy qoidalar himoya qilinadi, ular buzilsa javobgarlik choralari belgilanadi, shu bilan birgalikda huquq barcha shaxslar zimmasiga ma’suliyat yuklaydi. huquqning funktsiyalari kishilar o’rtasidagi ijtimoiy munosabatlarni xuquqiy tartibga solish va ularni rivojlantirish bilan bog’liq …
4
malga oshirishga bo’lgan talab, xuquqni ijtimoiy xodisa sifatida zarurligini bildiradi; huquqiy funktsiyalarining eng muxim tomonlarini kursata turib, xuquqni rivojlantirish bosikichidagi uning oldida to’rgan vazifalarni amalga oshirishga qaratilgan; huquqiy funktsiyalari ijtimoiy munosabatlarning ma'lum turlarini tartibga solishga qaratilgan uning aktiv xarakatlari yunalishidir; huquqiy fuknktsiyalari o’zining doimiyligi hamda o’zluksiz xarakatdaligi bilan ajralib turadi. huquq funktsiyalari tizimini 5 ta guruxga bo’lish mumkin: umumxuquqiy funktsiyalar, (barcha xuquqiy soxalariga taalukli); o’zarosoxaviy funktsiyalar (ikkita va undan kup, ammo barcha xuquqiy soxalariga emas); soxaviy funktsiyalar (konkret xuquq soxasiga taaluqli); huquq institutlari funktsiyalari (konkret xuquqiy institutga); huquq normasi funktsiyalari (konkret xuquqiy normasining turga taalluqli). huquqiy funktsiyalarni 2 xil nuqtai-nazardan tasniflash mumkin: a) maxsus yuridik funktsiyalar regulyativ va ko’riklovchi funktsiyalarga bo’linadi. regulyativ funktsiyalar – xuquq funktsiyalari tizimida bosh va asosiy urinni egallaydi, chunki xuquqning asosiy ijtimoiy vazifasi ham ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan. regulyativ funktsiyalar o’z navbatida: statik va dinamik funktsiyalarga bo’linadi. statik funktsiya amaldagi ijtimoiy munosabatlarni mustaxkamlashga xizmat qiladi; …
5
nktsiya, javobgarlik kabilarni o’z ichiga olsa, regulyativ funktsiya pozitiv funktsiya bo’lib, xuquq sub'ektlarining ijobiy faoliyatini muvofiqlashtirishga yunaltirilgandir. huquq funktsiyalari tatbiql etishning 3 ta shakli mavjud bo’lib, ularga: informatsion, yunaltirilgan (orientirovanno`y), xuquqiy shakllar kiradi. huquqshunos olim z.islomov xuquqning funktsiyasi to’qrisida quyidagi fikrlarni bildirgan. xuquqning funktsiyalari uning fazifalaridan kelib chhadi. xuquqning vazifasi davlatning iqtisodiy, siyosiy, madaniy va mafko’raviy vazifalarini amalga oshiradi. u shulardan kelib chhadigan kishilar o’rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladi. huquq kishilar o’rtasidagi ijtimoiy munosabatlarni rivojlantirib tartibga solsa bu xuquqning dinamik funktsiyasi bo’ladi. masalan; o’zbekiston respublikasi mexnat kodeksining 259 – moddasiga asosan mexnat nizolarining xal qilinishi. huquq kishilar o’rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni ximoya qilsa-bu xuquqning qo’riqlovchi (negativ) funktsiyasi bo’ladi. bunda xuquqni turli soxalarida qarab, ijtimoiy munosabatlar ximoya qilinadi. turli xuquqbo’zarliklarning jamiyat uchun yetkazgan moddiy va ma'naviy oqibatlariga qarab , intizomiy, ma'muriy, fuqarolik, jinoiy va boshqa jazo choralari belgilangan. bulardan tashkari xuquq tarbiyaviy funktsiyaga ega. xuquq kishilarga goyaviy ta'sir kursatib, ularning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "huquq manbalari va funksiyalari"

1663406877.doc huquq manbalari va funksiyalari huquq manbalari va funksiyalari reja: 1. ijtimoiy normalar tizimi va unda huquqning o’rni. 2. huquq manbalari. 3. huquq funksiyalari. ijtimoiy normalar tizimi va unda huquqning o’rni. kishilar o’rtasidagi munosabatlar kishilik jamiyati paydo bo’lish davridan boshlab ahloq normalari bilan tartibga solina boshlangan. ahloq- ijtimoiy normalarning eng asosiysi hisoblanib, muayyan jamoa a’zolari tomonidan rioya qilinishi shart bo’lgan yurish-turish qoidalaridir. ahloq - kishilarning bir-birlariga, oilaga, vatanga, jamiyatga bo’lgan munosabatlarida namoyon bo’ladigan hatti-haraktlar yig’indisidir. ahloq har bir kishining xulqini ko’rsatadi. ahloq normalari - yaxshilik va yovuzlik, vijdon, sha’n, qadr-qimmat, adolat va nohaqlik, burch va mas’uliyat, ...

DOC format, 70.0 KB. To download "huquq manbalari va funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: huquq manbalari va funksiyalari DOC Free download Telegram