kompyuterlarning texnik ta’minoti

PDF 14 pages 289.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 289.8 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: kompyuterlarning texnik ta’minoti reja: 1. kompyuter haqida umumiy ma'lumot 2. kompyuterlarni sinflash 3. kompyuterning ishlash prinsipi va tashkil etuvchilari 4. shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi 5. kompyuterning qurilmalari kompyuterlarni xotirasining hajmi, bir sekundda bajaradigan amallar tezligi, ma'lumotlarning razrad to`rida (yacheykalarda) tasvirlanishiga qarab, besh guruhga bo`lish mumkin: - super kompyuterlar (super computer); - blok kompyuterlar (manframe computer); - mini kompyuterlar (minicomputer); - shaxsiy kompyuterlar (pc-personal computer); - bloknot(noutbook) kompyuterlar. super kompyuterlar (top 500 kompyuterlar)-juda katta tezlikni talab qiladigan va katta hajmdagi masalalarni yechish uchun mo`ljallangan bo`ladi. bunday masalalar sifatida ob-havoning global prognoziga oid masalalarni, uch o`lchovli fazoda turli oqimlarning kechishini o`rganish masalalari, global informatsion sistemalar va hokazolarni keltirish mumkin. bu kompyuterlar bir sekundda 10 trillionlab amal bajaradi. superkompyuterlar bahsida aqsh energetika vazirligining sandia laboratoriyasida o`rnatilgan 9472 protsessorli intel asci red kompyuter sistemasi karvonboshilik qilmoqda. uning tezligi kompyuterlar tezligini o`lchovchi- linpacr parallel testida 1 tflops (1 tflops-1000 gflops teng, 1gflops esa 1000000 flops, …

2 / 14

sgi (aqsh) 1324 264 shuni qayd qilish lozimki, superkompyuterlarning ma'lum yo`nalish masalalarini shuni qayd qilish lozimki, superkompyuterlarning ma'lum yo`nalish masalalarini yechishga qaratilgan turlari ham mavjud. blok kompyuterlar (manframe computer)-fan va texnikaning turli sohalariga oid masalalarni yechishga mo`ljallangan. ularning amal bajarish tezligi va xotira hajmi superkompyuterlarnikiga qaraganda bir-ikki pog`ona past. bularga misol sifatida aqshning cray (krey), ibm 390, 4300, ibm es/9000, fransiyaning borrous 6000, yaponiyaning m1800 rusumli kompyuterini va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin. minikompyuterlar (kichik kompyuterlar) hajmi va bajaradigan amallar tezligi jihatidan blok kompyuterlardan kamida bir poqona pastdir. shuni aytish joizki, ularning gabariti (hajmi) tobora ixchamlashib, hatto shaxsiy kompyuterdek kichik joyni egallaydiganlari yaratilmoqda. bunday kompyuterlar turkumiga ilk bor yaratilgan pdp-11 (programm driver processor-dasturiy boshqaruv protsessori) turkumini, ilgari harbiy maqsadlar uchun ishlatilgan (maxfiy hisoblangan) vax, sun turkumli kompyuterlar, ibm 4381, hewlett packard firmasining hp 9000 va boshqalar minikompyuterga misol bo`la oladi. shuni aytish joizki, minikompyuterlar o`zlarining “katta og`alari” manframe kompyuterlarni imkoniyatlari …

3 / 14

gabaytni tashkil qiladi. bu ko`rsatgichlar o`ta tez o`zgarib, har ikki yilda kompyuterlar imkoniyati ikki baravar oshishi, ularning narxi esa shunchaga arzonlashishi tendensiyasi kuzatilmoqda. bugungi kunda pentium iv kompyuterlari ham jahon bozorida keng tarqalmoqda. ibm pc moslik kompyuterlarini yuzlab firmalar ishlab chiqarmoqda. bular ibm, compaq, hewlett-packard, packard bell, toshiba, apple, siemens nixdors, acer, olivetti, gateway, sun va boshqa firmalardir. shuni aytish joizki, yuqorida nomlari zikr etilgan firmalar ishlab chiqargan kompyuterlar (bradename) - “oq yasalgan”, janubiy-sharqiy mamlakatlarda: malayziya, xitoy, tayland, koreya va boshqa mamalakatlarda yuqorida nomlari keltirilgan firmalar litsenziyasi asosida ishlab chiqarilgan kompyuterlar “sariq yasalgan” nomga ega. firma nomlari ko`rsatilmagan kompyuterlar esa “nomsiz kompyuterlar” (noname)deb yuritiladi. ayniqsa, keyingi guruh kompyuterlarni sotib olishda ular yaxshi tekshiruvdan (testlar yordamida) o`tkazilishi lozim. shaxsiy kompyuterlar uchun uning muhim ko`rsatkichi ishlash kafolatining (kamida uch yil) bo`lishi muhim. shu bilan birga, bunday kompyuterlarni sotib olganda litsenzion programma ta'minoti va tegishli adabiyotlar bilan birga berilish imkoniyati mavjudligi nazarda tutilishi …

4 / 14

hini sezish qiyin emas. bundan tashqari, bunday rusumli kompyuterlar 8-10 yil mobaynida buzilmasdan ishlash qobiliyatiga ega. ular shaxsiy kompyuterlar uchun yaratilgan operatsion sistemalar ms dos, qobiq programmalar, windows ning oxirgi versiyalarida va boshqa operatsion sistemalar boshqaruvida ishlaydi. hozirda noutbuk kompyuterlaridan ham ixcham cho`ntak kompyuterlari ham ishlab chiqilmoqda. ular ham tabiiyki, operatsion sistema boshqaruvida ishlaydi va ular turli soha masalalarini yechishga qodir. ixtiyoriy kompyuterning ishlash prinsipini birinchi bo`lib ingliz olimi charlz bebich va uning g`oyasini mukammallashgan ko`rinishini djon fon neyman taklif qilgan. uning prinsipi programma asosida boshqariladigan avtomatik ravishda ketma-ket ishlash g`oyasidan iborat. hozirda ko`p kompyuterlar shu g`oya asosida ishlaydi. lekin keyingi paytlarda ko`p protsessorli kompyuterlar, ya'ni bir vaqtda programmaning bo`laklarini ketma-ket emas, parallel bajaradigan kompyuterlar ham yaratilganligini eslatib o`tish joizdir. shunday qilib, kompyuter avvaldan tuzilgan programma asosida ishlaydi. o`z navbatida programma qo`yilgan masalani kompyuterda yechish uchun qandaydir programmalash tilida yozilgan buyruqlar (operatorlar) ketma-ketligidir. programmalash tilida tuzilgan programmalar maxsus tarjimon programmalar …

5 / 14

dan-to`g`ri ekranda yoki tashqi qurilma (chop qiluvchi mexanizm, grafik chizuvchi qurilma, video qurilma va boshqalar) deb ataluvchi qurilmada ko`rilishi mumkin. odatda kompyuter ikki qismdan: hardware (kompyuterni tashkil etuvchilari - kompyuterning qattiq qismlari) va software (kompyuterning programma ta'minoti - kompyuterning yumshoq qismlaridan) tashkil topgan deyiladi. shaxsiy kompyuterlar (inglizcha personal computers, qisqacha- pc) quyidagi qurilmalardan tashkil topgan (2.1-rasm): -sistema bloki; -monitor; -klaviatura; -sichqoncha; -tashqi qurilmalar. kompyuterning qurilmalari sistema bloki sistema bloki odatda desktop (yassi) yoki town (minora) ko`rinishida ishlab chiqariladi. kompyuterning asosiy qismlari sistema blokida joylashgan bo`lib, ular quyidagilardir: tezkor xotira (ram-random access memory-ixtiyoriy kirish mumkin bo`lgan) mikroprotsessor, qurilmalar nazoratchilari, (ya'ni kontrolerlar, adapterlar, elektr manbai bilan ta'minlash bloki), yumshoq disk qurilmasi (fdd-floppy disk driver), qattiq disk qurilmasi (hdd-hard disk driver), faqat o`qish uchun mo`ljallangan lazer disk qurilmasi (cd rom-compact disk read only memory), shinalar, modem va boshqa qurilmalar. sistema blokiga uning parallel (lpt) va ketma-ket (com) portlari orqali ko`plab tashqi qurilmalarni ulash …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuterlarning texnik ta’minoti"

mavzu: kompyuterlarning texnik ta’minoti reja: 1. kompyuter haqida umumiy ma'lumot 2. kompyuterlarni sinflash 3. kompyuterning ishlash prinsipi va tashkil etuvchilari 4. shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi 5. kompyuterning qurilmalari kompyuterlarni xotirasining hajmi, bir sekundda bajaradigan amallar tezligi, ma'lumotlarning razrad to`rida (yacheykalarda) tasvirlanishiga qarab, besh guruhga bo`lish mumkin: - super kompyuterlar (super computer); - blok kompyuterlar (manframe computer); - mini kompyuterlar (minicomputer); - shaxsiy kompyuterlar (pc-personal computer); - bloknot(noutbook) kompyuterlar. super kompyuterlar (top 500 kompyuterlar)-juda katta tezlikni talab qiladigan va katta hajmdagi masalalarni yechish uchun mo`ljallangan bo`ladi. bunday masalalar sifatida ob-havoning global pro...

This file contains 14 pages in PDF format (289.8 KB). To download "kompyuterlarning texnik ta’minoti", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuterlarning texnik ta’mino… PDF 14 pages Free download Telegram