fizikaviy kattaliklar

PDF 5 стр. 340,8 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 340,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

2-ma’ruza mavzu: fizikaviy kattaliklar. reja: 1. birliklarni va o‘lchamlarni belgilash va yozish qoidalari. 2. xalqaro birliklar tizimining hosilaviy birliklari. 3. karrali va ulushli birliklarining nomlari va belgilarini hosil qilish qoidalari. tayanch so‘z va iboralar: kattalik birligi, kattalikning qiymati, kattalikning o‘lchami, xalqaro birlik,asosiy birlik, hosilaviy birlik, karrali birlik, ulushli birlik. xalqaro birliklar tizimi 1960 yili o‘lchov va og‘irliklarning xi bosh konferensiyasi xalqaro birliklar tizimini qabul qilgan bo‘lib, mamlakatimizda buni si (si - systeme international) xalqaro tizimi deb yuritiladi. keyingi bosh konferensiyalarda si tizimiga bir qator o‘zgartirishlar kiritilgan bo‘lib, hozirgi holati va birliklarga qo‘shimchalar va ko‘paytirgichlar haqidagi ma’lumotlar 1- va 2-jadvallarda keltirilgan. 1. birliklarni va o‘lchamlarni belgilash va yozish qoidalari. kattaliklarning birliklarini belgilash va yozish borasida standartlar asosida me’yorlangan tartib va qoidalar mavjud. bu qoidalar va tartiblar gost 8.417-81 da atroflicha yoritilgan. 1-jadval kattalik birlik nomi o‘lcham- ligi nomi belgisi ta’rifi uzunlik l metr m metr bu yorug‘lik 1/299792458 s vaqt oralig‘ida …

2 / 5

teng modda miqdori n mol mol mol bu massasi 0,012 kg bo‘lgan uglerod- 12 da qancha atom bo‘lsa, uz tarkibiga shuncha elementlarini olgan tizimning modda miqdoridir. molni tadbiq etishda elementlari guruhlangan bo‘lishi lozim va ular atom, molekula, ion, elektron va boshqa zarrachalar guruhlaridan iborat bo‘lishi mumkin yorug‘lik kuchi j kandela cd kandela bu berilgan yo‘nalishda 540-10 hz chastotali monoxramatik nurlanishni tarqatuvchi va shu yo‘nalishda energetik yorug‘lik kuchi 1/683 w/sr ni tashkil etuvchi manbaning yorug‘lik kuchidir izohlar: 1. kelvin temperaturasidan (belgisi t) tashqari t=t-to ifoda bilan aniqlanuvchi selsiy temperaturasi (belgisi t) qo‘llaniladi, bu yerda ta’rifi bo‘yicha t=273,15 k. kelvin temperaturasi kelvinlar bilan selsiy temperaturasi - selsiy graduslari bilan ifodalanadi (xalqaro va o‘zbekcha belgisi °s). o‘lchovi bo‘yicha selsiy gradusi kelvinga teng. selsiy gradusi bu «kelvin» nomi o‘rniga ishlatiladigan maxsus nom. 2. kelvin temperaturalarining ayirmasi yoki oralig‘i kelvinlar bilan ifodalanadi. selsiy temperaturalarining ayirmasi yoki oralig‘i kelvinlar bilan ham, selsiy graduslari bilan ham ifodalashga …

3 / 5

-1 sekundiga metr m/s tezlanish lt -2 metr taqsim sekundning kvadrati m/s 2 zichlik l -3 m kilogramm taqsim metrning kg/m 3 kubi to‘lqin son l -1 metrning darajasi minus bir m -1 solishtirma xajm l 3 m -1 metrning kubi taqsim kilogramm m 3 /kg elektr tokining zichligi l -2 i amper taqsim metrning kvadrati a/m 2 magnit maydonning kuchlanganligi l -1 i amper taqsim metr a/m komponentning molyar konsentratsiyasi l -3 n mol taqsim metrning kubi mol/m 3 ravshanlik l -2 j kandela taqsim metrning kvadrati cd/m 2 si ning maxsus nomiga va belgilanishiga ega bo‘lgan hosilaviy birliklari 3.2-jadvalda ko‘rsatilgan. si ning elektr va magnit kattaliklarining birliklarini elektromagnit maydoni tenglamalarini ratsionallashtirilgan shakliga muvofiq hosil qilish lozim. bu tenglamalarga vakuumning magnit doimiyligi μ0 kiradi. uni aniq qiymati 4π10 -7 h/m yoki 12,566 370 614...-10 -7 h/m (aniq). o‘lchovlar va tarozilar xvii bosh konferntsiyasining - o‘tbk (1983 y.) qarorlariga muvofiq …

4 / 5

igi nomi belgisi si ning asosiy va hosilaviy birliklari orqali ifodalanishi yassi burchak l radian rad mm -1= l fazoviy burchak l steradian sr m 2 m -2 =l chastota t -1 gerts hz s -1 kuch lmt -2 nyuton n m kgs -2 bosim l -1 mt -2 paskal pa m -1  kgs -2 energiya, ish, issiqlik miqdori l 2 mt -2 joul j m 2  kgs -2 quvvat l 2 mt -3 vatt w m 2  kgs -3 elektr zaryadi, elektr miqdori ti kulon s sa elektr kuchlanish, elektr potentsial, elektr potentsiallar ayirmasi, elektr yurituvchi kuch l 2 mt -3 i -1 volt v m 2  kgs -3 -a -1 elektr sig‘im l -2 m -1 t 4 i 2 farad f m -2 kg -1 s 4 a 2 elektr qarshilik l 2 m -1 t 3 i 2 om ω m 2 …

5 / 5

infini o‘lchamsiz hosilaviy birliklar sinfi deb tushunishni qaror qildi, o‘tbk hosilaviy si birliklari uchun ifodalarda ularni qo‘llash yoki qo‘llanmaslikni ochiq qoldirdi. 1995 yil xx o‘tbk (8-qaror) si dan qo‘shimcha birliklar sinfini olib tashlashga, boshqa hosilaviy si birliklari uchun ifodalarda qo‘llanish yoki qo‘llanilmasligi mumkin bo‘lgan (zaruriyatga ko‘ra) radian va steradianni si ning o‘lchamsiz hosilaviy birliklari deb atashga qaror qildi. 3. karrali va ulushli birliklarining nomlari va belgilarini hosil qilish qoidalari. si ning o‘nli karrali va ulushli birliklarining nomlari va belgilanishi 4- jadvalda keltirilgan ko‘paytuvchi va old qo‘shimchalar yordamida hosil qilinadi. 4-jadval - si ning o‘nli karrali va ulushli birliklarning nomlari va belgilanishini hosil qilish uchun foydalaniladigan ko‘paytuvchi va old qo‘shimchalar. o‘nli ko‘paytuvchi old qo‘shimcha old qo‘shimcha belgisi o‘nli ko‘paytuv- chi old qo‘shimcha old qo‘shimcha belgisi 10 24 iota y 10 -1 detsi d 10 21 zetta z 10 -2 santi s 10 18 eksa e 10 -3 milli m 10 15 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fizikaviy kattaliklar"

2-ma’ruza mavzu: fizikaviy kattaliklar. reja: 1. birliklarni va o‘lchamlarni belgilash va yozish qoidalari. 2. xalqaro birliklar tizimining hosilaviy birliklari. 3. karrali va ulushli birliklarining nomlari va belgilarini hosil qilish qoidalari. tayanch so‘z va iboralar: kattalik birligi, kattalikning qiymati, kattalikning o‘lchami, xalqaro birlik,asosiy birlik, hosilaviy birlik, karrali birlik, ulushli birlik. xalqaro birliklar tizimi 1960 yili o‘lchov va og‘irliklarning xi bosh konferensiyasi xalqaro birliklar tizimini qabul qilgan bo‘lib, mamlakatimizda buni si (si - systeme international) xalqaro tizimi deb yuritiladi. keyingi bosh konferensiyalarda si tizimiga bir qator o‘zgartirishlar kiritilgan bo‘lib, hozirgi holati va birliklarga qo‘shimchalar va ko‘paytirgichlar haqidagi ma’lumot...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PDF (340,8 КБ). Чтобы скачать "fizikaviy kattaliklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fizikaviy kattaliklar PDF 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram