mulk huquqi

DOC 75,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663407890.doc mulk huquqi mulk huquqi reja: 1. mulk va mulk huquqi tushunchalari 2. mulk huquqining mazmuni 3. mulk huquqining vujudga kelish va bekor bo`lish asoslari 4. mulk huquqining asosiy tamoyillari jamiyatning iqtisodiy negizi – mavjud mulkchilik munosabatlariga asoslanadi. shu sababli mulk nafaqat yuridik mazmunga, balki iqtisodiy ma`noga ham ega. kishilar mehnati bilan yaratilgan yoki tabiat tomonidan insonlarga o`ziga xos tarzda “taqdim etilgan” boyliklar har doim mulk bo`lib kelgan. mulk egasi bo`lish yoki bo`lmasligiga qarab, kishilarning jamiyatdagi mavqei, aniqrog`i ijtimoiy-iqtisodiy maqomi vujudga keladi. mulkiy munosabatlarsiz. iqtisodiy munosabatlar, ishlab chiqarish jarayoni o`z mazmuniga ega bo`lmaydi. mulkiy munosabatlar – jamiyatdagi boyliklarni o`zlashtirish xususidagi iqtisodiy munosabatlardir. mulkchilik, birinchidan insonning boyligi bo`lmish ashyo, buyum yoki boshqa narsaga nisbatan egalik his-tuyg`usi bilan bog`liq munosabat, ikkinchidan, ana shu boylik, ne`mat xususida kishilar o`rtasida vujudga kelgan munosabatdir. kishilar buyumlarni, ne`matlarni o`ziniki qilib olgandagina o`zlashtirishlari mumkin, chunki jamiyatda o`zganiki bo`lgan ne`matlarni o`zlashtirib bo`lmaydi. mulk sohibi o`z mulkiga mustaqil tayanib …

m berildi. o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 53-moddasida bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan mamlakatimiz iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etishi mustahkamlab qo`yildi . tabiat boyliklari va kishi mehnati natijalari shaxslar tomonidan ayrim-ayrim holda o`zlashtirilmay, balki birgalashib va o`zaro hamkorlik bilan o`zlashtiriladi. binobarin, mulk tabiat narsalarini o`zlashtirishda kishilar va ularning jamoalari o`rtasida bo`lgan munosabatni, ya`ni ijtimoiy munosabatni, ijtimoiy ishlab chiqarish munosabatlarini bildiradi. yuqorida aytganlardan ma`lum bo`lishicha, mulk ishlab chiqarishning zarur sharti va ishlab chiqarilgan boyliklarning o`zlashtirilishi natijasi hisoblanadi. mulk ishlab chiqarish vositalari va ishlab chiqarilgan mahsulotlarni egallash, foydalanish va ularni tasarruf etish sohasida bo`ladigan ijtimoiy munosabatlarning majmui sifatida ham ta`riflanishi mumkin. yuridik ma`nodagi “mulk” tushunchasi to`g`risida to`xtalib shuni aytish kerakki, shaxslar tomonidan tabiat boyliklarini, ashyolarini o`zlashtirishda bo`ladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan va mustahkamlaydigan huquqiy normalar tizimi – yuridik ma`nodagi “mulk” tushunchasida qo`llaniladi. bu ma`nodagi mulk mulk huquqi (subyektga tegishli sof ma`nodagi subyektiv huquq sifatida emas, balki muayyan huquq sohasi) sifatida ko`riladi. mulk huquqi …

ng mulk huquqini kim tomonidan bo`lmasin har qanday buzishdan muhofazalay olishi imperativ me`yor sifatida mustahkamlangan. bu ham esa, o`z navbatida mulkdor mulk huquqini majburiy ma`noda “muqaddasligini” ifodalaydi. mulk huquqining mazmuni mulk huquqi o`z navbatida ikki ma`nodagi: obyektiv va subyektiv ma`nodagi mulk huquqiga bo`linadi. obyektiv ma`nodagi mulk huquqi deganda, tabiat ashyolarini ijtimoiy o`zlashtirishning mavjud zahiralarini, usullarini belgilash, tartibga solish va mustahkamlash uchun xalq manfaatlarini ko`zlab belgilangan tadbirlarni ifodalovchi huquq normalari yig`indisi nazarda tutiladi. chunonchi, mulk to`g`risidagi umumiy qoidalar obyektiv huquq normalari hisoblanadi. subyektiv ma`nodagi mulk huquqi deb, ayrim shaxslar, ya`ni huquq subyektlarining (davlat, yuridik shaxslar va fuqarolarning) obyektiv huquq normalari asosida kelib chiqadigan mulkni egallash, undan foydalanish va uni tasarruf qilish huquqlariga aytiladi. mulkni o`z xohishiga ko`ra va o`z manfaatini ko`zlab egallash, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shuningdek mulk huquqini har qanday buzilishlardan bartaraf etishni talab qilish huquqi tushunchalari mulk huquqining mazmunini tashkil etadi. subyektiv mulk huquqining mazmunini tashkil etadigan …

alga oshirilishini kafolatlaydi va muhofaza qiladi. ayni vaqtda mulkdorning o`z xohishiga ko`ra ish tutishi qonun, insof va adolat doirasida amalga oshirilishi lozim. mulkdorning mulkiy huquqni o`z xohishiga ko`ra amalga oshirishda uning manfaati yotadi. bu manfaat bevosita uning o`ziga, yaqinlariga yoki boshqalarga taalluqli bo`lishi mumkin. masalan, ota-ona voyaga yetmagan farzandi nomiga bankka omonat pul mablag`i qo`yganda ham, garchi bunda uchinchi shaxsning manfaati ko`zlaganday bo`lsa ham, aslida mulkdorning harakati zamirida ota-ona sifatidagi burchi yotadi. mulkdorning o`zi xohishiga ko`ra yoki manfaatiga zid ravishda mulkiy bitimlar tuzishiga majbur qilish, umumiy qoida bo`yicha bunday bitimlar haqiqiy sanalmasligiga sabab bo`ladi. yuqorida aytganimizdek, mulk huquqi uch unsur (element) – mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishdan tashkil topadi. mulkni egallash huquqi mulkni qo`lda yoki unga nisbatan o`z huquqlarini amalga oshirishga imkon beruvchi biron joyda saqlab turishdir. mulkni qonunga muvofiq ravishda o`z qo`lida yoki o`z erki-irodasi ta`siri ostida saqlab turgan shaxs mulkni egallash huquqiga ega. bunday …

oyda ko`rishdir. mulkdan qonunga muvofiq ravishda foydalanuvchi shaxs shu mulkdan foydalanish huquqiga ega bo`ladi. mulkdan foydalanish huquqi shu mulkni egallash huquqi bilan chambarchas bog`liqdir. mulkni egallamay, qo`lda saqlamay turib undan foydalanib ham bo`lmaydi. masalan, mulk ijarasi shartnomasiga muvofiq, ijaraga beruvchi dastavval mulkni ijaraga oluvchiga qonun yoki shartnomada ko`zda tutilgan tartibda topshiradi. topshirish bilan bir vaqtda ijaraga oluvchida mulkka nisbatan egalik qilish huquqi ham vujudga keladi va u shundan so`ng ijaraga berilgan mol-mulkdan foydalanishi mumkin. mulkdan ishlab chiqarishda yoki kundalik hayotda foydalanishda bu mulk butunlay iste`mol qilinadi yoki muayyan vaqt davomida asta-sekin eskiradi. agar birovning mulkidan foydalanish qonun yoki shartnoma bilan belgilangan asoslar bo`lmay turib amalga oshirsa, bunday foydalanish qonunsiz foydalanish hisoblanadi. masalan, o`g`irlangan yoki yo`qotilgan mulkdan foydalanish. mulkni tasarruf etish huquqi – mulkning yuridik taqdirini belgilash, ya`ni mulk yuzasidan boshqa shaxslar bilan bo`ladigan huquqiy munosabatni belgilash, o`zgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan huquqdir. mulk egasi tasarruf etish huquqiga binoan mulk yuzasidan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mulk huquqi"

1663407890.doc mulk huquqi mulk huquqi reja: 1. mulk va mulk huquqi tushunchalari 2. mulk huquqining mazmuni 3. mulk huquqining vujudga kelish va bekor bo`lish asoslari 4. mulk huquqining asosiy tamoyillari jamiyatning iqtisodiy negizi – mavjud mulkchilik munosabatlariga asoslanadi. shu sababli mulk nafaqat yuridik mazmunga, balki iqtisodiy ma`noga ham ega. kishilar mehnati bilan yaratilgan yoki tabiat tomonidan insonlarga o`ziga xos tarzda “taqdim etilgan” boyliklar har doim mulk bo`lib kelgan. mulk egasi bo`lish yoki bo`lmasligiga qarab, kishilarning jamiyatdagi mavqei, aniqrog`i ijtimoiy-iqtisodiy maqomi vujudga keladi. mulkiy munosabatlarsiz. iqtisodiy munosabatlar, ishlab chiqarish jarayoni o`z mazmuniga ega bo`lmaydi. mulkiy munosabatlar – jamiyatdagi boyliklarni o`zlashtirish xususi...

Формат DOC, 75,0 КБ. Чтобы скачать "mulk huquqi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mulk huquqi DOC Бесплатная загрузка Telegram