kompyuterning asosiy tashkil etuvchilari

PDF 25 pages 2.1 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PDF

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

1-mavzu. shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari, dasturlar va apparat ta’minoti,dasturiy ta’minot kompyuterning asosiy tashkil etuvchilari vazifasi va imkoniyatlari bilan tanishish. kompyuter quyidagi asosiy bloklardan iborat: тizimli blok. monitor. klaviatura. manipulyatorlar. kompyuterning alohida olingan qurilmalari o‘rtasidagi axborot almashinuvi kompyuterning barcha qurilmalarini bog‘lovchi magistral orqali amalga oshiriladi. тizimli blok. тizimli blok. тizimli blokda kompyuterning asosiy elektron sxemalari joylashtirilgan: mikroprotsessor – hisoblashlarni bajarish va kompyuterni boshqarish qurilmasi; matematik soprotsessor – katta sonlar va kasrli sonlar ustida yuqori aniqlik bilan amallarni bajarish tezligini oshirish uchun. masalan, matematik soprotsessor ko‘p xonali kasr sonlarni suzuvchi vergulli rejimda tasvirlab, ular ustida arifmetik amallarni 5-15 barobar katta tezlikda bajaradi. pentium va undan yuqori versiyali protsessorli kompyuterlarda matematik soprotsessor asosiy protsessor tarkibidan o‘rin olgan. uni alohida asosiy plataga o‘rnatishga hojat qolmagan xotira – axborotni doimiy yoki vaqtinchali saqlash qurilmasi. хotirani quyidagi turlarga ajratish mumkin:  operativ xotira – tezkor xotira, ram (random access memory). uning vazifasi dasturlar, ma‘lumotlar, …

2 / 25

sozlash uchun dasturlarni, ya‘ni mikrodasturlarni doimiy ravishda saqlovchi qurilma. bunday mikrodasturlar to‘ plami bios (kiritish chiqarishning bazaviy (asosiy) tizimi) deb ataladi. bios asosiy platada mikrosxema ko‘rinishida joylashtiriladi. doimiy xotira (inglizcha rom, read only memor y– faqat o‘qish uchun mo‘ljallangan xotira) – kuchlanish manbaiga bog‘ liq bo‘lmagan xotira bo‘lib, unda doimiy ravishda ma‘lumotlar saqlanadi. bunday ma‘lumotlar bios mikrosxemasi ishlab chiqilishida. unga tikib qo‘yiladi. doimiy xotiradan axborotni faqat o‘qish mumkin. cmos – bios mikrosxemasining qismi bo‘lib, u tizimli platadagi maxsus akkumulyatordan kuchlanish oladi. bunday xotirada kompyuter konf iguratsiyasi parametrlari (operativ xotira, vinchester turi, diskovodlar va shu kabilar) saqlanadi. uni ko‘pincha yarim doimiy xotira ham deb atashadi. chipset – tizimli plata arxitekturasi joylashtirilgan juda kata mikrosxemalar to‘plami. slotlar (shinalar) – kontroller va adapterlarni o‘ rnatish uchun ishlatiladi. bu boshqa mikrosxemalar joylashtirilgan yordamchi integral mikrosxemadir. ular kompyuterning ichki tuzilishini shakllantirish uchun maxsus ishlab chiqilgan; ba'zi ishlab chiquvchilar uni arxitekturasining ajralmas qismi sifatida joylashtiradilar. ular …

3 / 25

jamlovchi va saqlovchi qurilmalar – ma‘lumotlarni kiritish va chiqarish hamda saqlash uchun ishlatiladilar. axborotni diska yozish va diskdan o‘qish usuliga ko‘ra axborotlarni diskda jamlovchi vositalarni quyidagi turlarga ajratish mumkin: magnitnli disklar (qattiq disk, floppi-diskovod); optik (cd-rom, cd-rw, dvd-rom, dvd-rw – yurituvchilar); magnit-optik. floppi-diskovod diskеta disk yuritgich flesh-xotira flash-xotira bu enеrgiya talab qilmaydigan, qayta yoziladigan yarim o‘tkazgichli xotira. flash-xotira quyidagi afzalliklarga ega: enеrgiya manbaiga bog‘langan emas – ma`lumotni saqlash uchun enеrgiya talab qilmaydi (faqat o‘qish yoki yozishda ishlatiladi); qayta yozish – ma`lumotlarni o‘chirib, qayta yozish mumkin; yarim o‘tkazgich – mеxanik xarakatlanuvchi qismlari yo‘q, intеgral mikrosxеma asosida qurilgan. hdd, cd, dvd-larga nisbatan ishlayotgan paytida 10 -20 marta kam elеktr enеrgiya istе`mol qiladi; olib yurish uchun juda qulay; xajmi yetarli darajada katta. flash-xotiradan foydalanish uchun kompyutеrda usb porti mavjud bo‘lishi kеrak. bundan tashqari usb bog‘lamiga ulangan qurilmalarni to‘g‘ri aniqlaydigan opеrasion sistеma xam bo‘lishi kеrak: windows me, windows 2000, windows xp. kattiq disk – …

4 / 25

turi bo‘lib, unda kodlashtirilgan tasvir saqlanadi. bunday xotirada saqlanayotgan ma‘lumotlar bir varakay ikki qurilmaga – monitor ekrani displeyiga va protsessorga uzatiladi. shuning uchun videoxotiradagi ma‘lumotni protsessorda qayta ishlab, monitor ekranida boshqa, yangilangan tasvirni ko‘ rish mumkin. uzatish tezligi uchta holatga bog‘ liq: monitorning ko‘rsatish quvvatiga; monitorda tasvirlanadiga ranglar soniga; ekranda yangilanadigan tasvirlar chastotasiga; kuchlanish bloki – asosiy tok manbaidan kelayotgan 220 v (110 v) kuchlanishni kompyuterning konstruktiv elementlari uchun +12v, +5v va +3,3v ga aylantirib beruvchi qurilma. monitor axborotni universal chiqaruvchi qurilma bo‘lib, videokartaga ulanadi.тasvir kompyuter formatida (nollar va birlar ketma- ketligidan iborat) videoxotirada saqlanadi. kompyuter videoxotiradagi axborotni o’qib, uni ekranda akslantiradi. zamonaviy monitorlarda tasvirlarning yangilanish chastotasi sekundiga 75 ga teng kinofilmlar da, ya’ni televizorda kadrlarning almashinish chastotasi sekundiga 24 kadrni tashkil etadi statsionar kompyuterlarda elektron-nurli trubkali monitorlar ishlatiladi. bunday monitorlar diagonal o’lchamlari dyuymlarda (1 dyuym = 2,54 sm) o’lchanadi. 14, 15, 17 dyuymli va undan yuqori bo’lgan o’lchamga ega …

5 / 25

quid crystal display suyuq kristalli displey) ham deb atashadi. ularning asosiy afzalliklari - og’irligi, yassiligi, elektr energiyasini kam iste’mol qilishi, inson salomatligiga ta’siri kamligi. kamchiliklari - narxi qimmatligi, tasvir sifatining ekranni turli burchak ostidan qaralishi bilan bog’liqligi. plazmali monitorlar, plazmali ekranlar, plazmali displeylar [plasma display, plasma display panel - pdp ] – yassi monitorning bir turi bo’lib, ularda tok o’tkazuvchi ikki panel o’rtasidagi gazni ionlashtirish effektidan foydalangan holda tasvir hosil qilinadi. har bir piksel miniatyurali l yuminissent lampaga singari qizil, yashil, zangori rangni nurlantiradi. plazmali monitorlar suyuq kristalli monitorlarga nisbatan uncha yuqori ko’ rsatkichga ega emas. nuqta o’ lchami 1 mm ni tashkil etadi. shu bilan birga ularning o’lchami katta bo ‘lishi ham mumkin (1 metr va undan katta). klaviatura axborotdagi belgilarni, shuningdek boshqaruvchi signallarni kompyuter xotirasiga kiritishda ishlatiladi. manipulyatorlar — ekran ko‘rsatkichini qulay boshqarish imkonini beruvchi maxsus qurilma. ularga quyidagilar kiradi: 1. sichqoncha; 2. тrekbol; 3. djoystik

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuterning asosiy tashkil etuvchilari"

1-mavzu. shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari, dasturlar va apparat ta’minoti,dasturiy ta’minot kompyuterning asosiy tashkil etuvchilari vazifasi va imkoniyatlari bilan tanishish. kompyuter quyidagi asosiy bloklardan iborat: тizimli blok. monitor. klaviatura. manipulyatorlar. kompyuterning alohida olingan qurilmalari o‘rtasidagi axborot almashinuvi kompyuterning barcha qurilmalarini bog‘lovchi magistral orqali amalga oshiriladi. тizimli blok. тizimli blok. тizimli blokda kompyuterning asosiy elektron sxemalari joylashtirilgan: mikroprotsessor – hisoblashlarni bajarish va kompyuterni boshqarish qurilmasi; matematik soprotsessor – katta sonlar va kasrli sonlar ustida yuqori aniqlik bilan amallarni bajarish tezligini oshirish uchun. masalan, matematik soprotsessor ko‘p xo...

This file contains 25 pages in PDF format (2.1 MB). To download "kompyuterning asosiy tashkil etuvchilari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuterning asosiy tashkil et… PDF 25 pages Free download Telegram