dasturlash tillari

PDF 12 pages 589.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 589.1 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ma’ruza matnlari ii semestr 1 – mavzu: "dasturlash tillari" faniga kirish. dasturlash tillari va ularning klassifikatsiyasi. ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash tillari. reja: 1. dasturlash tillari va ularning klassifikasiyasi. 2. mashinaga mo’ljallangan va proseduraga mo’ljallangan dasturlash tillari. 3. yuqori darajali dasturlash tillari. 4. obyektga yo’naltirilgan dasturlash tillari. ob’ektlarni loyihalash. lnterpretatorlar va kompilyatorlar. tayanch so’z va iboralar: dasturlash, dasturlash tillari, ob’ekt, ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash, mashinaga yo’naltirilgan dasturlash, proseduraga yo’naltirilgan dasturlash, yuqori darajali dasturlash tillari, interpretator, kompilyator. dasturlash tilllari va ularning klassifikatsiyasi kompyuterda dasturlash bu – kompyuter mikroprotsessori uchun turli buyruqlar berish, qachon, qayerda nimani o’zgartirish va nimalarni kiritish yoki chiqarish haqida buyruqlar berishdir. kompyuter dunyosida ko’plab dasturlash tillari mavjud bo’lib, dasturlash va unga qiziquvchilar soni ortib bormoqda. bir xil turdagi ishni bajaradigan dasturlarni basic, pascal, ci va boshqa tillarda yozish mumkin. pascal, fortran va kobol tillari universal tillar hisoblanadi, ci va assembler tillari mashi tiliga ancha yaqin tillar bo’lib, quyi yoki o’rta darajali …

2 / 12

da programma tuzishda, faqat mashina tillarida, ya’ni sonlar yordamida ehm bajarishi kerak bo’lgan amallarning kodlarida kiritilgan. bu holda mashina uchun tushinarli sanoq, sistemasi sifatida 2 lik, 6 lik, 8 lik sanoq sistemalari bo’lgan. programma mazkur sanoq sistemasidagi sonlar vositasida kiritilgan. yuqori darajali dasturlashda, mashina tillariga qaraganda mashinaga moslashgan (yo’naltirilgan) belgili kodlardagi tillar hisoblanadi. belgilar kodlashtirilgan tillarning asosiy tamoyillari shundaki, unda mashina kodlari ularga mos belgilar bilan belgilanadi, hamda xotirani avtomatik taqsimlash va xatolarni tashhis qilish kiritilgan. bunday mashina moslashgan til - assembler tili nomini oldi. odatda dasturlash yuqori saviyali dasturlash tillari (delphi, java, c++, python) vositasida amalga oshiriladi. bu dasturlash tillarining semantikasi odam tiliga yaqinligi tufayli dastur tuzish jarayoni ancha oson kechadi. ko’p ishlatiladigan dasturlash tillari. biz hozir biladigan va ishlatadigan tillarning barchasi shu guruhga mansub. ular insonga "tushunarli" tilda yoziladi. ingliz tilini yaxshi biluvchilar programma kodini qiynalmasdan tushunishlari mumkin. bu guruhga fortran, algol, c, pascal, cobol va h.k. tillar …

3 / 12

va api funksiyalari dasturda ko’rsatilmasligi uchun). yana bir tarafi, delphi(pascal) operativ xotirani tejashga kelganda ancha oqsaydi. unda o’zgaruvchilarni oldindan e’lon qilib qo’yish evaziga ishlatilmaydigan o’zgaruvchilar va massivlar ham joy olib turadi. eng keng tarqalgan dasturlash tili(windows os ida) microsoft visual c++ tilidir. ko’pchilik dasturlar hozirda shu tilda tuziladi. umuman olganda, c ga o’xshash(c-подобный) tillar hozirda dasturlashda yetakchi. deyarli hamma zamonaviy tillarning asosida c yotadi. bundan tashqari, turli komputer o’yinlari tuzishda yoki kichik hajmdagi dasturlar tayyorlashda lua script yoki javascript tillari ham keng ishlatilmoqda. biz sizga xozirgi kunda keng tarqalgan desktop dasturlashda ishlatiladigan dasturlash tillaridan bazilari haqida aytib o’tamiz: delphi (talaff. délfi) — dasturlash tillaridan biri. borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. delphi dasturlash tili ishlatiladi va avvaldan borland delphi paketi tarkibiga kiritilgan. shu bilan bir qatorda 2003-yildan hozirgacha qoʻllanilayotgan shu nomga ega bulgan. object pascal — pascal tilidan bir qancha kengaytirishlar va toʻldirishlar orqali kelib chiqqan boʻlib, u ob’yektga yoʻnaltirilgan dasturlash …

4 / 12

6.0 1998 yilda reliz kelishdi. microsoftdan voris visual basic .net 2002 yilda paydo bo’ldi. java dasturlash tili - eng yaxshi dasturlash tillaridan biri bo’lib unda korporativ darajadagi mahsulotlarni(dasturlarni) yaratish mumkin.bu dasturlash tili oak dasturlash tili asosida paydo bo’ldi. oak dasturlash tili 90-yillarning boshida sun microsystems tomonidan platformaga(operatsion tizimga) bog’liq bo’lmagan holda ishlovchi yangi avlod aqlli qurilmalarini yaratishni maqsad qilib harakat boshlagan edi. bunga erishish uchun sun hodimlari c++ ni ishlatishni rejalashtirdilar, lekin ba’zi sabablarga ko’ra bu fikridan voz kechishdi.oak muvofaqiyatsiz chiqdi va 1995-yilda sun uning nomini java ga almashtirdi, va uni www rivojlanishiga hizmat qilishi uchun ma’lum o’zgarishlar qilishdi. java obyektga yo’naltirilgan dasturlash(oop-object oriented programming) tili va u c++ ga ancha o’xshash.eng ko’p yo’l qo’yildigan xatolarga sabab bo’luvchi qismalari olib tashlanib, java dasturlash tili ancha soddalashtirildi. java kod yozilgan fayllar(*.java bilan nihoyalanuvchi) kompilatsiyadan keyin bayt kod(bytecode) ga o’tadi va bu bayt kod interpretator tomonidan o’qib yurgizdiriladi. c++ (talaffuzi: si plyus …

5 / 12

ma’lumot. internet. web server. web dasturlash vositalari (tillari) ma’lumki, yuqori darajadagi dasturlash tillarida yozilgan dasturlarni kompyuterga tushuntirish uchun kompilyator degan qo’shimcha dastur kerak bo’ladi. web dasturlashda ham huddi shunday jarayon sodir bo’ladi. siz internetdagi saytlarni ko’rishlik uchun ishlatadiganingiz brauzerlar - web dasturlash tillarining bazilarini kompilyatori hisoblanadi. web dasturlashda yana shunday tillar ham borki ularni brouzer kompyuterga tarjima qilib tushuntirib bera olmaydi, lekin bunday tillar web saytni asosini tashkil etadi. ana shunday tillarni brouzer tushunadigan qilib berish uchun ham web server ga o’xshagan dasturlar (kompilyator yoki interpretatorlar) to’plami kerak bo’ladi. bunday dasturlar esa sayt joylashgan serverlarda turadi, qachonki unga so’rov yuborganingizda (istalgan biror ssilkani bosganingizda, birinchi marta saytni ochganingizda va hokazo...) shu sayt joylashgan serverdagi web server dasturlari sizning brauzeringizga saytni brauzer tushunmaydigan tillarda yozilgan joylarini tarjima qilib jo’natadi. shunday qilib klient - yani siz tomondagi web saytni kodlarini kompyuteringizga tushuntirib beradigan tarjimon bu - brauzer, server tomonidagi web saytni sizning …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dasturlash tillari"

ma’ruza matnlari ii semestr 1 – mavzu: "dasturlash tillari" faniga kirish. dasturlash tillari va ularning klassifikatsiyasi. ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash tillari. reja: 1. dasturlash tillari va ularning klassifikasiyasi. 2. mashinaga mo’ljallangan va proseduraga mo’ljallangan dasturlash tillari. 3. yuqori darajali dasturlash tillari. 4. obyektga yo’naltirilgan dasturlash tillari. ob’ektlarni loyihalash. lnterpretatorlar va kompilyatorlar. tayanch so’z va iboralar: dasturlash, dasturlash tillari, ob’ekt, ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash, mashinaga yo’naltirilgan dasturlash, proseduraga yo’naltirilgan dasturlash, yuqori darajali dasturlash tillari, interpretator, kompilyator. dasturlash tilllari va ularning klassifikatsiyasi kompyuterda dasturlash bu – kompyuter mikroprotsessori uchu...

This file contains 12 pages in PDF format (589.1 KB). To download "dasturlash tillari", click the Telegram button on the left.

Tags: dasturlash tillari PDF 12 pages Free download Telegram