oilaviy munosabatlar psixologiyasi

PDF 33 pages 647.8 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 647.8 KB

File type PDF

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

1-mavzu. oilaviy munosabatlar psixologiyasining predmeti va vazifalari. reja: 1.sharq mutafakkirlarining axloq, odob va oila haqidagi qarashlari. 2.oila rivojlanishining tarixiy jarayonlari. 3.oilaviy munosabatlar psixologiyasining predmeti, vazifalari. 4.o‘zbekistonda nikoh va oila masalalarining o‘rganilganligi. tayanch tushunchalar: jamiyat, oila, nikoh, monogam oila, oilaviy turmush, munosabat, ta’sir ko‘rsatish, tarbiya, farzand. inson ma’naviyatining birinchi kurtaklari oilada shakillanadi. oila mustahkam bo‘lishi, uning ahloqiy, huquqiy asoslari barqarorligi komil insonni tarbiyalashning birinchi zaminidir. “oila – ijtimoiy, tabiiy omilllar asosida shakillangan kichik jamoa sifatida, ikki jinsga mansub bo‘lgan shaxslar o‘rtasidagi munosabatlarning birga hayot qurib, nasl qoldirish ehtiyojidan kelib chiqqan shaklidir. nasl qoldirish faqat farzandlarni dunyoga keltirish emas, balki ularni ma‘naviy va jismoniy kamol toptirib, hayotga mustaqil qadam qo‘yishiga imkon yaratishdir. oila – hayotning abadiyligini, avlodlarning davomiyligini ta‘minlaydigan, muqaddas urf-odatlarimizni saqlaydigan, shu bilan birga, kelajak nasllar qanday inson boʻlib yetishishiga bevosita ta‘sir koʻrsatadigan tarbiya oʻchogʻidir. oila va uni shakllanishi haqidagi ta‘limotlarga diqqatimizni qaratsak uni oʻziga xos tarixiy taraqqiyot yoʻli boʻlganini koʻramiz. …

2 / 33

boshqa muqaddas kitoblarda oila masalalarining yoritilishi. oʻtmish mutafakkirlarining oila mohiyati haqidagi fikr-mulohazalari. al-buxoriy, burhonuddin margʻiloniy, at-termiziy, farobiy, beruniy, ibn sino, yusuf xos hojib, amir temur, ahmad donish, abdurauf fitrat, abdulla avloniy va boshqalarning oila, oilaviy munosabatlar haqidagi qarashlari. darhaqiqat, sharqning buyuk allomalari va maʻrifatparvarlari hisoblangan abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, kaykovus, yusuf xos hojib, alisher navoiy, husayn voiz koshifiy, zahiriddin muhammad bobur, rizouddin ibn faxruddin, ahmad donish, abdulla avloniy, fitrat va boshqalarning asarlarida markaziy osiyoda yashab kelayotgan xalqlar, jumladan, oʻzbek xalqining oilaviy hayoti, undagi oʻzaro munosabatlarning ayniqsa er-xotin, qaynona-kelin munosabatlari, milliy psixologik xususiyatlari, er-xotinning burch va vazifalari, oilaning turmush tarzi va tarbiyaviy muhiti va boshqalar haqida qimmatli fikrlar mavujud. oilaviy turmush va undagi shaxslararo munosabatlar madaniyatiga xos masalalar buyuk muhaddis allomalar muhammad ibn ismoil buxoriy, at-termiziy ijodlarida hamda tasavvuf falsafasining yirik namoyandalari boʻlmish ahmad yassaviy, baxovuddin naqshband, najmiddin kubro tariqatlarida ham keng yoritilgandir. sharq mutafakkirlarining …

3 / 33

i va gʻururini himoya qilish, tugʻilgan joyiga muhabbat, ezgulikka intilish, halol va pok yashash ulugʻlangan. bu voqelikni biz alpomish, kuntugʻmish, goʻroʻgʻli, oysuluv, layli va majnun, yusuf va zulayho kabi qator oʻzbek xalq dostonlarining qahramonlari misolida koʻrishimiz mumkin. maʻlumki, muqaddas dinimiz islomda, uning asosiy manbalari hisoblangan ―qurʻoni karim va hadislarda ham oilaviy turmushning va er-xotin munosabatlarining barcha tomonlari haqida qimmatli maʻlumotlar va sharʻiy qonunlar yoritilgan. islomda boʻlajak oilaning vujudga kelishiga alohida eʻtibor berilgan. shariat boʻyicha nikohdan oʻtishda quyidagi qoidalarga amal qilish lozim boʻlgan. 1.nikohlanuvchilarning oʻzaro roziligi. 2.nikoh yoshiga toʻlish. 3.nikohni guvohlar ishtirokida tuzish. 4.kelin uchun qalin va mahr toʻlash. 5.diniy eʻtiqod birligi. 6.nikohlanuvchilar yaqin qarindosh boʻlmasligi. 7.tabaqa boʻyicha tenglik. 8.nikohdan oʻtuvchilarning ruhiy jihatdan sogʻlom boʻlishi. bu shartlarga rioya qilinib tuzilgan nikohgina qonuniy hisoblanib, taraflarni tegishli huquq va majburiyatlar bilan taʻminlagan. zardushtiylikning axloq meʻyorlari majmuida ayollar masalasiga ham alohida oʻrin berilgan. zardushtiylikda oila muqaddas sanalgani uchun boshqa sabablarga koʻra, jumladan, igʻvo, tuhmat, …

4 / 33

lab-asrash aynan uy bekalariga bogʻliqligi haqida ajdodlarimizdan bizgacha yetib kelgan nasihatnoma, pandnoma va hikmatnomalarda tarbiyaviy ahamiyatga ega boʻlgan qimmatli nasihatlar hikoya qilinadi. koʻrinib turibdiki, xalq ogʻzaki ijodi va diniy gʻoyalar hamda hikmatnomalar ogʻzaki tarzda avloddan-avlodga koʻchib sayqallashgan holda saqlanib kelgan boʻlsa, xalqimiz orasidan etishib chiqqan donishmand va allomalar esa ana shunday qimmatli maʻlumotlarni xalq anʻanalari va qadriyatlariga tayangan holda oʻz asarlarida yoritgan holda ilmiy-madaniy meros sifatida kelgusi avlodlar uchun qoldirganlar. ulardan biri - jahon ilm-fani hazinasiga munosib hissa qoʻshgan mutafakkir olim abu nasr forobiydir. abu nasr farobiy jamiyat taraqqiyoti qonuniyatlarini va inson kamoloti bosqichlarini, insonlar yashash jarayonida baxt-saodatga erishuv yoʻllarini oʻzining mashhur asari ―fozil odamlar shahrida bayon etadi. farobiy oqil insonlar haqida gapirib, ―aqlli deb shunday kishilarga aytiladiki, ular fazilatli, oʻtkir mulohazali, foydali ishlarga berilgan, yomon ishlardan oʻzlarini chetga olib yuradilar. bunday kishilarni oqil deydilar degan edi. alloma oqillar bor joyda hech qachon muammolar va kelishmovchiliklar boʻlmasligiga ishora qiladi. uning …

5 / 33

shish maqsadida birlashgan kishilar jamoasi (bizningcha, oila jamoasi) fazilatli jamoadir. farobiy keraksiz urf-odatlardan voz kechish, baxt saodatga erishish yoʻllari haqida gapirib shunday deydi: rahbarlar (er yoki xotin) ―yomon odatlarni oʻzida ifodalovchi oʻtmishni ham oʻzgartirmogʻi kerak. aks holda oʻtmishni talablariga rioya etib, uning kayfiyati saqlansa, turmushda hech qanday yengillik, oʻzgarish va oʻsish ham boʻlmaydi. yoki ―baxt saodatga erishuv yoʻlida nimaiki (bilim, axloq, kasb-hunar) yordam bersa, uni saqlamoq, mustahkamlamoq nimaiki zararli boʻlsa, uni foydali narsaga aylantirishga harakat qilmoq zarur. farobiyning inson kamoloti, uning jamiyatdagi, oiladagi oʻrni, yoshlarning voyaga yetishiga taʻsiri toʻgʻrisidagi fikrlari, insonlar jamoasidagi oʻzaro hamjihatlik, yordam haqidagi hikmatlari hozirgi oilaviy turmush masalalarini yechishda, undagi munosabatlarni toʻgʻri yoʻlga qoʻyishda farovon turmush kechirish uchun dasturilamal boʻlib xizmat qiladi. abu rayhon beruniy oʻz ijtimoiy qarashlarini aks ettirgan yaxlit ijtimoiy taʻlimot yaratmagan boʻlsa-da, lekin u ijtimoiy masalalar boʻyicha oʻzining nuqtai nazarini koʻpgina qomusiy asarlarida izhor etishga yoki ular yuzasidan tanqidiy fikrlar aytishga harakat qilgan. abu …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oilaviy munosabatlar psixologiyasi"

1-mavzu. oilaviy munosabatlar psixologiyasining predmeti va vazifalari. reja: 1.sharq mutafakkirlarining axloq, odob va oila haqidagi qarashlari. 2.oila rivojlanishining tarixiy jarayonlari. 3.oilaviy munosabatlar psixologiyasining predmeti, vazifalari. 4.o‘zbekistonda nikoh va oila masalalarining o‘rganilganligi. tayanch tushunchalar: jamiyat, oila, nikoh, monogam oila, oilaviy turmush, munosabat, ta’sir ko‘rsatish, tarbiya, farzand. inson ma’naviyatining birinchi kurtaklari oilada shakillanadi. oila mustahkam bo‘lishi, uning ahloqiy, huquqiy asoslari barqarorligi komil insonni tarbiyalashning birinchi zaminidir. “oila – ijtimoiy, tabiiy omilllar asosida shakillangan kichik jamoa sifatida, ikki jinsga mansub bo‘lgan shaxslar o‘rtasidagi munosabatlarning birga hayot qurib, nasl qoldirish e...

This file contains 33 pages in PDF format (647.8 KB). To download "oilaviy munosabatlar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oilaviy munosabatlar psixologiy… PDF 33 pages Free download Telegram