ftiziatriya bo'yicha deontologiya asoslari

PDF 23 pages 716.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 716.5 KB

File type PDF

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

ftiziatriyada deontologiya asoslari. silga qarshi muassasalarda va davolash muassasalarida infektsion nazorat. bolalar nafas tizimining anatomo- fiziologik hususiyatlari. sil semiotikasi. sil bilan xastalangan bolalar va o'smirlarni klinik- laborator tekshiruv usullari. kasallik tarixi yozish sxemasi. sil epidemiologiyasi o‘rtacha er shari aholisining uchdan biri smbsi bilan infeksiyalangan. dunyo bo‘yicha har yili 7,5-8 mln odam sil bilan kasallanadi. o‘pka sili bemorlarining 15 dan 20 mln.ta gachasi smb ajratadi. har yili o‘rtacha 1,5 mln odam sildan o‘ladi. bundan shu narsa kelib chiqadiki: har 4 tadan bitta odam sil bilan kasallanadi va har 10 tadan bitta odam sildan o‘ladi. yuqumli kasalliklar orasida o‘lim sababi bo‘yicha sil ilgaritdan birinchi o‘rinni egallab kelgan. shuning uchun 1993 yil jssti silni dunyo bo‘yicha eng katta mu’ammo deb e’lon qildi. turli davlat va joylarda sil bo‘yicha epidemiologik holat turlicha. turli mamlakatlardan kelayotgan noto‘g‘ri statistik ma’lumotlar bo‘lgani uchun epidemiologik holatni baholash juda qiyin. ammo jsst halqaro silga qarshi kurash va o‘pka kasalliklari …

2 / 23

a ajratuvchilari silning atrof muhitga tarqalishiga ko‘proq xavfli. o‘lim – yil davomida sildan o‘lganlar soni 100 000 aholiga nisbatan. sildan o‘lim ko‘rsatgichi shu kasallikni integral tarqalishini qaytaradi, hamda og‘ir kechishini, aniqlash sifatini, bemorlarni tashxislash va davolashni baholaydi. yil davomida sildan o‘lganlar, umumiy aktiv sil bemorlari soniga hisobi sildan o‘lim ko‘rsatgichini belgilaydi. bakteriya ajratuvchi o‘pka sili bemorlari davolanmasa 35-40% bir yil davomida o‘ladi, 70% 5-7 yil davomida o‘ladi. silning epidemik zo‘rayishini chaqiruvchi va ushlab turuvchi bir qancha sharoitlar: sil infeksiyasi manbai va rezervuari, yuqish yo‘lini bo‘lishi va moyil odam. sil infeksiyasining manbai va rezervuari. sil infeksiyasining rezervuari bo‘lib, sil bemorlari va smb bilan infitsirlangan odamlar, hayvonlar va qushlar hisoblanadi. rezervuarlarning aktiv qismi ya’ni bakteriya ajratuvchilar muhim ahamiyatga ega. sil infeksiyasining manbai bo‘lib, sil bilan og‘rigan odamlar va hayvonlar. rezervuarlarning aktiv qismi ya’ni bakteriya ajratuvchilar muhim rol o‘ynaydi. epidemiologik holat uchun ko‘plab bakteriya ajratuvchi o‘pka sili bemorlari ko‘proq xavfli. bitta shunday bemor …

3 / 23

ogik jihatdan kam. sil bilan og‘riydigan 50 xildan ortiq sut emizuvchilar aniq. odam uchun sil bilan og‘rigan qor mol va echki havfli sanaladi. infeksiyaning mycobacterium bovis xili ko‘pincha odamga sut va sut mahsulotlari orqali, kamroq xollarda zararlangan go‘shtni istemol qilganda yoki kasallangan hayvon bilan to‘g‘ridan- to‘g‘ri kontaktda bo‘lganda o‘tadi. it, mushuk, qo‘y va cho‘chqalarni sil bilan kasallanishi odamlar uchun epidemiologik xavf tug‘dirmaydi. infeksiyani o‘tishi. o‘pka silini bakteriya ajratuvchi bemori yo‘talganda, aksa urganda, gapirganda havoda mikobakteriyaning juda kichkina qismini balg‘ami va tufigi orqali aerozol pufakchasini havoga tarqatadi. aerozol tomchisidagi diametri 1-10 mkm qismchalar juda sekin cho‘kadi va havoda bir necha soat qolib ketishi mumkin. diametri 1 dan 5 mkm gacha bo‘lgan qismchalar ko‘proq xavfli. ular pastki nafas yo‘llari va alveolagacha o‘tib borishi mumkin. aynan havo-tomchi yoki aerozol yo‘li bilan ko‘pincha odamlar sil bilan zararlanadilar. boshqa yo‘l bilan zararlanishi havo-chang. patogen smb tabiiy sharoitda va maishiy narsalarda uzoq vaqt saqlanishi mumkin. 1 …

4 / 23

teri va shilliq qavatlar (kontakt yo‘l) orqali zararlanish hollari ham aniqlangan. bemor onaning yo‘ldoshi sil bilan zararlanganda, onadan bola qorin ichi (xomila ichi) zararlanishi ham mumkin. silning odamdan odamga yuqishi, boshqa havo-tomchi infeksiyalarga o‘xshab tez ro‘y bermaydi. adabiyotlarda yozilishicha, silga qarshi kimyoviypreparatlar paydo bo‘lgungacha bitta bakteriya ajratuvchi bemor 2 yil ichida 20 ta odamni zararlashi mumkin. bakteriya ajratuvchilar bilan yaqindan va uzoq muddat aloqada bo‘lsa smb ¼ dan ½ gacha bo‘lgan odamlarni zararlashi haqida ma’lumotlar bor. bakteriya ajratuvchi kasal 1 yilda 10 ta odamni zararlashi mumkin zaralangandan sil bilan kasallanadi bakteriya ajratuvchining epidemiologik havfi. bakteriya ajratuvchi bemor bilan aloqada bo‘lgan odamni smb bilan zararlanish ehtimoli juda ko‘p omillarga bog‘liq. asosiysi havodagi smbning zararlovchi qismlarini o‘lchami va soni, smb bilan aloqani davomiyligi va silga qarshi immunitetni holati muhim ahamiyatga ega. smb bilan zararlangan kishilardan faqatgina 5 – 10% sil bilan kasallanadi. m. bovis m. tuberculosis ga qaraganda odamdan odamga anchagina kam …

5 / 23

nishni oshishiga olib keldi. turli davlat va joylarda silni epidemiologik holati turlicha. ko‘pincha iqtisodiy rivojlangan davlatlarda, jumladan g‘arbiy evropa, aqsh, kanada, yaponiya va avstraliyada silni tarqalish ko‘rsatgichi past. rivojlanayotgan mamlakatlarda, afrika, janubiy sharqiy osiyo va lotin amerikasida sil bilan kasallanish va o‘lim ko‘rsatgichi bir muncha yuqori. sildan zararlanish bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatgich janubiy afrikadagi saxara davlatida (100 000 aholiga 150 dan 400 tagacha) to‘g‘ri keladi, sildan kasallanish soni ko‘proq janubiy sharqiy osiyoda ro‘yxatga olingan. sil bakteriyasini ajratib chiqaruvchi kasallar soni har 100 000 aholiga nisbatan turli darajada rivojlangan va iqtisodiy darajasi va ijtimoiy-iqtisodiy omillarning o‘rni turlicha mamlakatlardagi (1995 yil) ma’lumotlari: aqsh va kanada – 7; evropa – 24; lotin amerikasi – 80; osiyo – 110; afrika – 165. oxirgi paytdagi halqaro migratsiyaning ommaviy tus olishi rivojlangan mamlakatlarda ham sil bilan kasallanish ko‘rsatgichini oshirmoqda. xavfli omillar va guruxlar. ba’zi aholi guruxlari sil bilan kasallanish bo‘yicha yuqori xavfli hisoblanadi. bu gurux xavf …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ftiziatriya bo'yicha deontologiya asoslari"

ftiziatriyada deontologiya asoslari. silga qarshi muassasalarda va davolash muassasalarida infektsion nazorat. bolalar nafas tizimining anatomo- fiziologik hususiyatlari. sil semiotikasi. sil bilan xastalangan bolalar va o'smirlarni klinik- laborator tekshiruv usullari. kasallik tarixi yozish sxemasi. sil epidemiologiyasi o‘rtacha er shari aholisining uchdan biri smbsi bilan infeksiyalangan. dunyo bo‘yicha har yili 7,5-8 mln odam sil bilan kasallanadi. o‘pka sili bemorlarining 15 dan 20 mln.ta gachasi smb ajratadi. har yili o‘rtacha 1,5 mln odam sildan o‘ladi. bundan shu narsa kelib chiqadiki: har 4 tadan bitta odam sil bilan kasallanadi va har 10 tadan bitta odam sildan o‘ladi. yuqumli kasalliklar orasida o‘lim sababi bo‘yicha sil ilgaritdan birinchi o‘rinni egallab kelgan. shuning uchun ...

This file contains 23 pages in PDF format (716.5 KB). To download "ftiziatriya bo'yicha deontologiya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ftiziatriya bo'yicha deontologi… PDF 23 pages Free download Telegram