abdurahmon jomiy gʻazaliyoti

DOC 201,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1665262938.doc abdurahmon jomiy gʻazaliyoti abdurahmon jomiy gʻazaliyoti reja: i. kirish. ii. asosiy qism: 1. abdurahmon jomiy hayoti va ijodi 2. adib she’riyatining mavzusi va g’azaliyotida ishq talqini 3. jomiy adabiy merosining oʻziga xosligi iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. yo rab, bu maoniy durrining ummoni, bu donishu fazl gavharining koni. kim aylading oni olam ahli joni, olam elig’a bu jonni tut arzoniy. (alisher navoiy). buyuk siymolarimiz ichida abdurahmon jomiy ham oʻzining munosib oʻrniga ega hisoblanadi. chunki uning ijodi bizni izlanish, intilishga chorlaydi. abdurahmon jomiyning ota-bobolari asli dashtdan boʻlib jomda turib qolishgan. bobosi mavlono muhammad va otasi nizomiddin ahmad singari abdurahmon ham qoʻliga qalam olib, she’r yoza boshlagan vaqtdan boshlab oʻz tavallud topgan shahri nomini oʻziga adabiy taxallus qilib olgan (ba’zi olimlarning fikricha, "jom" soʻzi "idish" ma’nosida tasavvufiy tushunchani ham bildiradi. sharqdagi adabiy an’anaga koʻra adabiy taxallus koʻp ma’noli boʻlishi ma’qul koʻrilgan). u asosiy umrini hirotda oʻtkazdi va shu yerda mashhur shoir …

. hirotda jomiy tasavvuf yoʻliga kirishni, oʻz bilim va faoliyatini shu yoʻlga, qolaversa ijodga, ilm-fanga bagʻishlashni afzal koʻradi. yosh jomiy shayx sa’daddin koshgʻariy bilan yaqinlashib, unga qoʻl beradi va tez orada uning hurmatini qozonadi. jomiy pirining qiziga uylanadi. sa’diddin koshgʻariy tasavvufda muhammad naqshband sulukiga mansub edi. 1469 yili sulton husayn boyqaro hirot taxtiga oʻtiradi. oradan koʻp vaqt oʻtmay, 1476-77-yillar orasida u oʻz doʻsti va vaziri alisher navoiy bilan jomiyni oʻziga pir va ustoz deb tanlaydi. bu jomiy hayoti va faoliyatida katta voqea boʻldi. jomiy kundalik hayotda oddiy, darvishona yashasa ham, biroq shoh va unga aloqador kishilarning, hatto uni asarlari orqali tanigan boshqa mamlakat podshohlarining unga muruvvati katta edi. bu ikki buyuk zot ijod sohasida xalqparvarlik va insonparvarlik mavqeida turish bilan birga xalq, davlat ishlarida insof va adolatni yoqlar edilar. jomiyning "nafahot ul-uns", lujjat ul-asror", ashiat ul-lamaot", "risolai musiqiy", "risolai muammo" kabi bir qancha asarlari navoiyning maslahati va iltimosi bilan yozilgan. …

hopur, hamadon, bastom, domgʻon, qazvin, karbalo, bagʻdod, damashq, halab, kabi shaharlarni koʻrgan, bu shaharlarda yuksak izzat-hurmatga sazovor boʻlgan. abdurahmon jomiy 1492- yili shamollash natijasida xastalanib, 78 yoshida hayot bilan vidolashgan. uning dafn marosimini navoiy boshqarib, podshoh husayn boyqaro esa mamlakatda bir yil motam e’lon qildi. unga atab koʻpgina shoirlar, shu jumladan navoiy ham, qaygʻuli marsiyalar bitishdi. navoiy marsiyasida jomiy vafotining tarixi "kashfi asrori iloh" ("iloxiy sirlar kashfi") degan soʻzlardan (hijriy 898, melodiy 1492-yil) chiqarilgan edi. abdurahmon jomiydan san’atning rang-barang sohalariga oid boy meros qolgan. uning asarlari oʻz davrida va undan keyin ham koʻp qoʻlyozma nusxalarda koʻchirilgan. masalan, oʻzbekiston respublikasi fanlar akademiyasining abu rayhon beruniy nomidagi sharqshunoslik instituti, qoʻlyozmalar instituti fondlarida jomiy asarlarining xv — xvi asrlarda koʻchirilgan oʻnlab qoʻlyozmalarini uchratish mumkin. bunday qoʻlyozmalar yevropa, afgʻoniston, eron va rosiya mamlakatlaridagi boshqa qoʻlyozma fondlarida ham uchraydi. taniqli sharqshunos ye. e. bertels "jomiy" monografiyasida shoir asarlarining toshkent kulliyoti (oʻzr fa beruniy nomidagi sharqshunoslik …

asarlarini shu guruhga kiritish mumkin.jomiy oʻzining mutasavvuflik faoliyatida bahovuddin naqshband gʻoyalarini shu sulukning ikkinchi bir yirik namoyandasi — xoja ahror valiy bilan yaqin munosabatda boʻlgan holda yanada rivojlantirdi. rasman u oʻzini kundalik hayotda "malomatiya" tariqatiga mansub deb hisoblasa-da, asarlarida ulugʻ naqshbandga ixlosi cheksiz edi. u oʻzining "lujjatul-asror" qasidasida soʻfiy xulq-axloqi, inson tarbiyasi haqida gap borganda ta’magirlikni qoralab, qanoatli kishilarning oliyjanobliklarini, ularning ma’naviy jihatdan podshoh va vazirlardan ham ustun ekanliklarini madh etib, quyidagi satrlarni bitgan edi: tome’oya az bahri gu’ma peshi har xas sar nihad, qone’onro xanda bar shohu vaziri kishvar ast. mazmuni:ta’magirlar bir luqma uchun boshini xasga qoʻyishga tayyor, qanoatchilar esa mamlakat shohi va vaziri ustidan ham kula oladi. shoir fikricha, inson halol va pok yashashi, buning uchun esa u bir kasbga ega boʻlishi, oʻz mehnati hisobiga kun koʻrishi zarur. xv asr ikkinchi yarmidagi ilmiy-adabiy muhitining koʻzga koʻringan namoyandalari anchagina boʻlsa-da, abdurahmon jomiyning ham ustod, hamda naqshbandiyaning xurosondagi murshidi sifatida …

n xusayn voiz koshifiyning “rashaxot ayn ul –hayot”, zayniddin vosifiyning “badoye’ ul -vaqoye’” larida abdurahmon jomiy hayoti, faoliyati, shaxsiyati, merosiga oid muhim ma’lumotlar keltiriladi. xvi-xix asrlar davomida xuroson, movarounnahr, hindiston, ozarboyjon, eron, turkiyada yaratilgan tazkiralar, esdalik va tarixiy asarlarda abdurahmon jomiy haqida eslatilgan manba’lar asosida turli xil ma’lumotlar keltirildi. xx asrda esa gʻarb olimlari krimskiy, e. braun, sharq olimlari aliasgʻar xikmat va boshqalar abdurahmon jomiy haqida risolalar yaratdilar. bu davrdagi jomiyshunoslikda ye.e. bertels, sh.shomuhammedov, a’loxon afsahzod, a. qayumov, a. mirzoyev, vohidovlarning xizmatlari katta. xususan, a’loxon afsahzodning «abdurahmon jomiyning hayoti va merosi» nomli risolasi xx asr jomiyshunosligining yetuk namunasi sifatida diqqatga sazovordir. oʻzbekiston respublikasida esa keyingi davrlarda yaratilgan r. vohidovning “sharqning buyuk allomasi”, a.qayumovning “nazm va taffkur quyoshi” risolalari diqqatga sazovordir. abdurahmon jomiyning “tanlangan asarlari,” “yusuf va zulayxo”, “iskandar xiradnomasi”, “solomon va absol” va boshqa asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilinib, nashr ettirildi. respublikamizda abdurahmon jomiy hayoti va merosi boʻyicha turli xildagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdurahmon jomiy gʻazaliyoti"

1665262938.doc abdurahmon jomiy gʻazaliyoti abdurahmon jomiy gʻazaliyoti reja: i. kirish. ii. asosiy qism: 1. abdurahmon jomiy hayoti va ijodi 2. adib she’riyatining mavzusi va g’azaliyotida ishq talqini 3. jomiy adabiy merosining oʻziga xosligi iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. yo rab, bu maoniy durrining ummoni, bu donishu fazl gavharining koni. kim aylading oni olam ahli joni, olam elig’a bu jonni tut arzoniy. (alisher navoiy). buyuk siymolarimiz ichida abdurahmon jomiy ham oʻzining munosib oʻrniga ega hisoblanadi. chunki uning ijodi bizni izlanish, intilishga chorlaydi. abdurahmon jomiyning ota-bobolari asli dashtdan boʻlib jomda turib qolishgan. bobosi mavlono muhammad va otasi nizomiddin ahmad singari abdurahmon ham qoʻliga qalam olib, she’r yoza boshlagan vaqtdan boshlab o...

Формат DOC, 201,0 КБ. Чтобы скачать "abdurahmon jomiy gʻazaliyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdurahmon jomiy gʻazaliyoti DOC Бесплатная загрузка Telegram