ilmiy ma'lumotlar va obyektlar

PPTX 10 pages 74.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.0 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

презентация powerpoint ilmiy matnda dalillar obyektlar, jarayonlar va xulosalarning berilishi jumatova nasiba saburovna reja: 1. ilmiy matnda obyektlar va jarayonlarning borishi. 2. ilmiy matnda xulosalarning berilishi. ilmiy tadqiqotlar olib borishning asosiy usullari ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirish ma’lum bir sistemaga va oldindan ishlab chiqilgan rejaga asosan olib boriladi. ilmiy tadqiqotdan ko‘zlangan maqsadga erishish aniq bir tadqiqot olib borish uslubiga tayangan holda va unga asosan amalga oshiriladi. umuman tadqiqotlar olib borishda juda ko‘plab usullardan foydalaniladi. aniq usullar aniq bir obyektning mohiyatini o‘rganish, ko‘zlangan ilmiy va amaliy muammoni yechish bilan bog‘liq tadqiqot obyektining xususiyatlari va o‘ziga xos tomonlarini o‘rganishda qo‘llaniladi. masalan, energotexnologik jarayonlarda energiya tejamkorlik muammolarni yechishda energetik balans tenglamasiga va energiyani saqlanish qonuniga asoslaniladi. elektromagnit jarayonlarini o‘rganishda maksvel tenglamalar sistemasi va elektrodinamika qonunlaridan foydalaniladi. ilmiy tadqiqotlar olib borish borliq haqidagi obyektiv bilimlarni ishlab chiqish va nazariy tomondan sistemalashtirishdan iborat inson faoliyati sohasi bo‘lib, u quyidagilarni o‘z ichiga oladi: – ilmiy tushunchalar, tamoyillar …

2 / 10

oyil (postulat)lar va aksiomalar ilmiy bilishning boshlang‘ich holati hisoblanadi, bular sistemalashtirishning boshlang‘ich shakli bo‘lib, ta’limot, nazariya va h.k. (masalan, kvant mexanikasidagi bor postulati, yevklit hodisasi aksiomalari va b.)lar asosida yotadi. ilmiy bilimni umumlashtirish va tizimlashtirishning oliy shakli bo‘lib ta’rif hisoblanadi. u mavjud obyektlar, jarayonlar va hodisalarni umumlashtirib idroklashga, shuningdek, yangilarini oldindan aytib berishga imkon beruvchi tadqiqotlarning ilmiy tamoyillari, qonunlari va usullarini ifodalaydi. ilmiy bilim tizimida ilmiy qonunlar muhim tarkibiy qism bo‘lib hisoblanadi, bular tabiat, jamiyat va tafakkurdagi eng ahamiyatli, barqaror va takrorlanuvchi obyektiv ichki bog‘liqlikni aks ettiradi. olimlar ilmiy natija (ijobiy yoki salbiy)ga erishish vositasi sifatidagi daliliy materiallarga yetarlicha ega bo‘lmagan hollarda faraz (gipoteza)dan foydalanadilar. faraz ilmiy taxmin bo‘lib, tajribada tekshirishni talab etadi va nazariy jihatdan ishonchli ilmiy nazariya bo‘lish uchun asoslanishi lozim. fan masalalarni hal qilish omili bo‘lib, nazariyalar ishlab chiqish, borliq obyektiv qonunlarini ochish, ilmiy faktlarni aniqlash va h.k.lar hisoblanadi. bular ilmiy bilishning umumiy va maxsus usullaridir. umumiy …

3 / 10

ng tabiiy xususiyatlari va munosabatlari (bog‘liqliklari) xususida bizga ma’lumot beradi. bu natijalar sub’yektning irodasi, sezgilari va istaklariga bog‘liq emas. qiyoslash – bilishning keng tarqalgan usuli, «barcha narsalar qiyoslanganda bilinadi» tamoyiliga asoslanadi. masalan,tuli seriyali elektr motorlarni ishga tushish toki bo‘yicha taqqoslash. qiyoslash natijasida bir qancha obyektlar uchun umumiy va xos bo‘lgan jihatlar aniqlanadi. bu ma’lumki, qonuniyatlar va qonunlarni bilish yo‘lidagi birinchi qadamdir. qiyoslash samarali bo‘lishi uchun ikki asosiy talabga amal qilinishi zarur: deduksiya va induksiya tadqiqot obyektini o‘rganishda mantiqiy xulosalashda o‘ziga xos «tahlil va sintez» hisoblanadi. deduksiya umumiydan xususiyga bo‘lgan mantiqiy xulosalarga asoslanadi. masalan, temir, qalay va misning issiqdan kengayishi tajribada aniqlanib, unga asoslanib barcha metallar issiqdan kengayadi, degan xulosaga kelishdir. bu usul matematika va mexanikada umumiy qonunlar yoki aksiomalarda xususiy bog‘liqliklar chiqarilayotganda keng qo‘llaniladi. deduksiyaga qarama-qarshi bo‘lib induksiya hisoblanadi. bu ikki usul ham tahlil va sintez usullari singari ilmiy-tadqiqotda bir-biri bilan bog‘liq va bir-birini to‘ldiradi. modellashtirish – tadqiqot obyektining ayrim …

4 / 10

yuqorida ko‘rib o‘tilgan ilmiy bilish usullari qoidaga ko‘ra birgalikda, bir-birlarini to‘ldirgan holda qo‘llaniladi. bilish mantiqi ahamiyatli bo‘lgan, barqaror takrorlanuvchi va ayrimlikni aniqlash jarayoni sifatida tasavvur etiladi, bu o‘rganilayotgan obyektni boshqalardan farqlaydi. bilish jarayonida tirik mushohadadan abstrakt fikrlashga va undan amaliyotga o‘tish umumiy texnologiyasiga rioya etish muhimdir. mavzu yuzasidan savollar va topshirilar ilmiy atamalar deganda qanday atamalar nazarda tutiladi? ilmiy fakt nima? ilmiy tadqiqot olib borishda qanday faktlar to‘planadi? ilmiy bilimning boshlang‘ich holatlari nimalar kiradi? faraz nima? bilishning qanday usullari mavjud? qiyoslash usuli haqida tushuncha bering. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy ma'lumotlar va obyektlar"

презентация powerpoint ilmiy matnda dalillar obyektlar, jarayonlar va xulosalarning berilishi jumatova nasiba saburovna reja: 1. ilmiy matnda obyektlar va jarayonlarning borishi. 2. ilmiy matnda xulosalarning berilishi. ilmiy tadqiqotlar olib borishning asosiy usullari ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirish ma’lum bir sistemaga va oldindan ishlab chiqilgan rejaga asosan olib boriladi. ilmiy tadqiqotdan ko‘zlangan maqsadga erishish aniq bir tadqiqot olib borish uslubiga tayangan holda va unga asosan amalga oshiriladi. umuman tadqiqotlar olib borishda juda ko‘plab usullardan foydalaniladi. aniq usullar aniq bir obyektning mohiyatini o‘rganish, ko‘zlangan ilmiy va amaliy muammoni yechish bilan bog‘liq tadqiqot obyektining xususiyatlari va o‘ziga xos tomonlarini o‘rganishda qo‘llaniladi. masalan,...

This file contains 10 pages in PPTX format (74.0 KB). To download "ilmiy ma'lumotlar va obyektlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy ma'lumotlar va obyektlar PPTX 10 pages Free download Telegram