rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni

DOC 187,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni.doc qarshi davlat universiteti “rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni” mundarija kirish.................................................................................................................3 i bob. rivoyat janrining o`ziga xos ma`no jihatlari 1.1. afsona, rivoyatlarning farqli va uziga xos qirralari....................................6 1.2. rivoyat va afsona janrlarining ijtimoiy-tarixiy voqelikka munosabati........17 ii bob. o`zbek xalq rivoyatlarining tematik tasnifi…………....…… 23 2.1. etnonimik rivoyatlar.....................................................................................24 2.2. tarixiy rivoyatlar..........................................................................................41 xulosa................................................................................................................57 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati...................................................................60 kirish mavzuning dolzarbligi. : xalq og`zaki ijodi umumxalq madaniyatining tarkibiy qismi bo`lib, xalq va millatning shakllanishi, taraqqiyoti, ma`naviy ehtiyojini qondirishda asrlar bo`yi muhim ahamiyatga ega bo`lib kelgan. mamlakatimiz prezidenti i.a.karimov ta`kidlaganlaridek: «...har qaysi xalq yoki millatning ma`naviyatini uning tarixi, o`ziga xos urf-odat va an`analari, hayotiy qadriyatlaridan ayri holda tasavvur etib bo`lmaydi. bu borada, tabiiyki, ma`naviy meros, madaniy yodgorliklar eng muhim omillardan biri bo`lib xizmat qiladi» . ma`lumki, xalq poetik ijodining o`ziga xos janrlarining zamirida ko`hna tariximizning ildizlari yotadi. ana shu janrlardan biri rivoyatlarni tadqiq etish ham ma`naviy merosimizning o`rganish …

ks ettiruvchi og`zaki ijod janrlaridan biri rivoyat yashovchan janr. bugungi kunda keng e`tibor berilayotgan milliy qadriyat ken gtushuncha bo`lib, u o`zbek folklorini ham qamrab oladi. shu nuqtai nazardan qaralsa rivoyat janrining tarixi va badiiyatini tadqiq etish bevosita milliy qadriyatlarni tiklash, tashviq etish masalasi bilan bog`lanishi jihatidan ham dolzarblik kasb etishi shubhasizdir. muаmmоning o`rgаnilgаnlik dаrаjаsi. o`zbek xalq rivoyatlariga qiziqish xx asrning boshlarida boshlangan edi. biroq chinakamiga to`plash, nashr etish, ilmiy tadqiq qilishga 30-60-yillarda asos solina boshlandi va hozirga qadar ham davom etmoqda. mazkur mavzu yuzasidan r. muqimov, h. razzoqov, y.jo`rayev, b. sarimsoqov, f.yo`ldoshev, u.jumanazarovlarning ilmiy maqolalari mavjud. bitiruv malakaviy ishining ilmiy-tаdqiqоt ishlаri rеjаlаri bilаn bоg`liqligi. tаdqiqоt mаvzusi o`zbek adabiyoti kafedrasining ilmiy ishlаr rеjаsigа muvоfiq bo`lib, qаrshi du o`zbеk аdаbiyoti kаfеdrаsidа bаjаrilаyotgаn ilmiy tаdqiqоtlаr rеjаsigа kiritilgаn. bitiruv malakaviy ishining mаqsаd va vazifalari. ishda rivoyat janrining xalq poetik ijodidagi o`rni va uning afsona va naqllardan farqli jihatlarini tahlil etish maqsad qilib olingan. bitiruv …

ishi, ma`naviyat bobidagi jiddiy o`zgarishlarning yuzaga kelishida o`zbek hajvchilik adabiyotining ham o`ziga xos o`rni bor. mavzuni tadqiq etishda, belgilangan masalalarni yoritishda mustaqillikning g`oyaviy asoslari, milliy mafkura masalalariga bag`ishlangan dasturiy ahamiyatga molik hujjat va asarlar bitiruv malakaviy ishga metodologik asos bo`lib xizmat qiladi. shuningdek, o`zbek adabiyotshunoslaridan r. muqimov, h. razzoqov, y.jo`rayev, b. sarimsoqov, f.yo`ldoshev, u.jumanazarovlarninglarning tadqiqotlariga suyanildi. bitiruv malakaviy ishining nаtijаlаrining ilmiy vа аmаliy аhаmiyati : bitiruv malakaviy ish mavzuni o`rganish jarayoni orqali badiiy so`z san`atida, xususan folklorshunoslikning muhim o`rni borligi haqida ilmiy – amaliy tushuncha hosil qilindi. bitiruv malakaviy ishimizni mavzui o`rta umumta`lim maktabida muhim o`rin tutadi. chunki, o`rta umumta`lim maktablarida badiiy adabiyot tur va janrlari, ularning xususiyatlari haqida nazariy ma`lumotlar o`qitiladi. bitiruv malakaviy ishida tаhlil оb`yеktigа tоrtilgаn аdаbiy mаtеriаl hаmdа bаyon etilgаn ilmiy-nаzаriy хulоsаlаrdаn, umumlаshtiruvchi fikrlаrdаn o`zbеk rivoyat va naqllari tаriхini yarаtishdа, оliy o`quv yurtlаrining filоlоgiya fаkultеti tаlаbаlаri, o`rtа mахsus tа`lim tizimi hаmdа аkаdеmik litsеylаrning yuqоri kurslаr tаlаbаlаri uchun …

ibоrаt. i bob. rivoyat janrining o`ziga xos ma`no jihatlari 1.1. afsona, rivoyatlarning farqli va o`ziga xos qirralari afsona. o`zbek xalq og`zaki ijodining eng qadimgi janrlaridan biri afsona bo`lib, u ijtimoiy hayot bilan bog`l;iq bo`lgan voqea va hodisalarni xayoliy uydirma asosida hikoya qiladi. chunki u kishilarning tabiat hodisalari va ijtimoiy voqealarni bilish va tushunishga bo`lgan intilsihlari jarayonida vujudga kelgan. shuning uchun ham afsonada ijtimoiy hayot, kishilarning dunyoqarashi, urf-odatlari va tarixiy hodisalar haqida ixcham axborot beriladi. afsona forscha so`z bo`lib, fantastika, sehr-jodu hamda hayotiy uydirmalar asos bo`lgan nasriy hikoyalarni bildiradi. bu xildagi hikoyalar mahmud qoshg`ariyning «devonu lug`otit turk» asarida saw so`zi orqali ifodalangan bo`lib, hikoya, qissa deb izohlangan. mahmud qoshg`ariy hikoya bilan qissani «o`tmish voqealardan xabar beruvchi» deb ta`riflaydi va o`z fikrini rivojlantirib, «hikoyalarda faqat o`tganlar haqida aytilishi shart emas», deb uqtiradi. haqiqatan ham, o`tgan voqealar haqida hikoya qiluvchi og`zaki hikoya va qissalar xayoliy hamda hayotiy uydirmalarning teng ishtirok etishi o`z`o`zidan ma`lum. …

na keng ommaviy ijro etiluvchi janr hisoblanadi – uni bilgan shaxs o`zi istagan shaklda aytaveradi. afsonalar, ko`pincha, biror diniy hodisa yoki obyekt bilan bog`liq holda hikoya qilinadi. bu narsa afsona voqealariga kishilarni ishontirish maqsadidan kelib chiqqan. shuning uchun ham ko`pchilik afsonada aks ettirilgan voqealarni haqiqat deb tushunadi. afsona tekstida an`anaviylik yo`q ekan, syujet tuzilishi ham murakkab emas. shuning uchun aytuvchining mahorati bilan bog`liq holda syujet doim o`zgarib turadi. afsona syujetlari mifoligik hodisalar, geografik joylar nomi bilan bog`liq g`aroyib voqealardan tashkil topgan. xarakterli tomoni shundaki, deyarli barcha afsonalarning syujeti bir yoki ikki epizoddan tashkil topadi. syujet voqealari esa ko`proq tugundan boshlanadi. bunday epik tugunlar esa tinglovchilarni kutilmaganda voqealar ichiga olib kiradi. masalan, «farhod va shirin» afsonasining boshlanishi quyidagicha epik tugun bayonidan boshlangan: «farhod dev xorazmshohning shirin ismli qizini sevib qolibdi» va h.k. afsonalarning tematikasi rang-barangdir. osmon, yer, suv pirlari (muakkil)ning g`aroyib ishlari, yovuzlik yaratuvchi ruhlar bilan ezgulik yaratuvchi ruhlar o`rtasidagi doimiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni"

rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni.doc qarshi davlat universiteti “rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni” mundarija kirish.................................................................................................................3 i bob. rivoyat janrining o`ziga xos ma`no jihatlari 1.1. afsona, rivoyatlarning farqli va uziga xos qirralari....................................6 1.2. rivoyat va afsona janrlarining ijtimoiy-tarixiy voqelikka munosabati........17 ii bob. o`zbek xalq rivoyatlarining tematik tasnifi…………....…… 23 2.1. etnonimik rivoyatlar.....................................................................................24 2.2. tarixiy rivoyatlar..........................................................................................41 xulosa..................

Формат DOC, 187,0 КБ. Чтобы скачать "rivoyat va uning xalq poetik ijodidagi o`rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rivoyat va uning xalq poetik ij… DOC Бесплатная загрузка Telegram