qayta tiklanuvchi energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish

PPTX 27 pages 594.1 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 594.1 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

5-mavzu: energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish 5-mavzu: energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish reja: 5.1. tabiiy gaz: narxlarni nazorat qilish. 5.2. neft: kartel muammolari. 5.3. elektroenergiya: chiqib ketadigan manbalarning o‘rni. 5.4. foydali qazilmalar. qayta tiklanadigan resurslarni samarali taqsimlash. 5.5. resurs tanqisligini kamaytiruvchi omillar. qayta tiklanuvchi energiya – bu atrof-muhit energiya oqimidan olinadigan energiya manbalaridir. bularga : quyosh , shamol, suv resurslari, geotermal manbalar, sanoat va munitsipal, qishloq xo’jalik chiqindilaridan olingan biogaz kiradi. qayta tiklanuvchi energiya salohiyati. bug’ gazlari tashlamalarini kamaytirishning muhim yo’nalishlaridan biri noan’anaviy va organik yoqilg’i ishlatilmaydigan qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo’lishi mumkin. o’zbekistonning qayta tiklanuvchi energiya manbalari salohiyati ulkan-51 mlrd.t.n.e.(neft ekvivalenti) ga teng. bugungi kunda mavjud texnologiyalar bundan 179 mln.t.n.e ni foydalanish imkonini beradi.bu mamlakat bo’yicha 1 yilda qazib olinadigan yoqilg’ilardan 3 barobar ko’pdir qayta tiklanuvchi energiya manbalarini mamlakat energiya balansiga jalb qilish: - energetika mustaqilligini uzoq kelajakkacha saqlab turishga; - iqtisodiyotda energiya ta’minotini yaxshilashga; - qishloq va …

2 / 27

lib qoladi. har yili ishlab chiqarish va ishlatish hisobiga ularning zaxirasi kamayib bormoqda. hozirgidek sur’atlarda ishlatilganda dunyodagi qazib olinayotgan neft zaxiralari 45 - 50 yilga, tabiiy gaz zaxiralari 70 - 75 yilga, tosh ko’mir zaxiralari 165 - 170 yilga, qo’ng’ir ko’mir zaxiralari 450 - 500 yilga, yadro energiyasi zaxiralari esa ko’proq yillarga yetishi kerak. qayta tiklanuvchi energiya manbalari (qtem) markazlashgan energiya ta’minotidan (elektr energiyasi, tabiiy gaz, issiq suv) uzoqda yashay digan insonlarni, tog’ va cho’llarda istiqomat qiluvchi aholini, mavsumiy ishdagilar yoki ekspeditsiyadagilarni elektr energiyasi, issiqlik va ichimlik suviga bo’lgan talablarini qondirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. bundan tashqari, ular shaharlarda birlamchi uglevodorod resurslarini tejashda, mamlakat energiya xavfsizligini taminlashda katta rol o’ynaydi. hozirgi vaqtda bu sohada yetarlicha tajriba to’plangan. atmosfera va atrof – muhitga chiqayotgan tashlamalarning asosiy qismi an’anaviy yoqilg’i bilan ishlaydigan energetika (31,3%) va neft-gaz sohasiga (29%) to’g’ri keladi. oltingugurt, azot, uglerod oksidlari atmosferada uzoq masofaga tarqaladi, suv bilan qo’sxilib kislota …

3 / 27

i yetkazib bermoqda. birlamchi yoqilg’i-energetika resurslarini iste’mol qilishda ko’mirning ulushi 2,3 %, suv energetikasining ulushi esa 0,7% ga to’g’ri keladi. yoqilg’i energetika kompleksining bunday bir yoqlama rivojlanishi iqtisodiyotning yanada rivojlanishini energiya bilan taminlash qanchalik ishonchliligini, «barqaror rivojlanish» tamoyillariga mosligini va umuman yoqilg’i energetika sektori faoliyatida yuzaga keladigan ekologik zarar xavfini tahlil qilib chiqishni talab etadi. - ko’mir, neft va tabiiy gaz bo’yicha o’rganilgan zaxiralar hajmlari keltirilmoqda. - iqtisodiy jihatdan samarali gidroenergiya imkoniyatlari keltirilgan. - mires bahosi bo’yicha qazish xarajatlari 130 doll/kg bo’lgan o’rganilgan uran zaxiralari keltirilgan. yevropa mamlakatlarida o’rnatilgan quyosh fotoelektrik stansiyalarining umumiy quvvati 2002-yil bor yo’g’i 392 mvt bo’lgan bo’lsa, 2004-yil boshlarida 560 mvt ga etdi, ya’ni yillik o’sish 43% ga yaqin bo’ldi. fotoelektr elementlarini ishlab chiqarish butun dunyoda 2004-yilda 1200 mvt dan 2005 yilda 1727 mvt ga etdi, ya’ni o’sish 40% dan oshib ketdi. yaponiya 2005 yilda 833 mvt (bunda o’sish 38%), yevropa 452 mvt quyosh fotoelektr elementlarini …

4 / 27

quyosh energiyasi – bu qayta tiklanuvchi energiya manbai bo’lib, amalda ishlatish nuqtai nazaridan porloq, foydalanish uchun qulay, oddiy energiya hisoblanadi. respublikada bir yilda quyosh nuri davomiyligi shimolda 2000 soatga yetadi hamda janubiy hududlarda 3000 soatdan oshadi. sutka davomida quyosh nur sochishi 7-10 soat, yillik jami nurlanish shimolda 4800 mdj/m2 gacha o’zgarib turadi. bu respublika bo’yicha quyosh energiyasi salohiyatining o’rtacha qiymatlarini tavsiflaydi,lekin aniq hududdagi quyosh energiyasi uskunasining ishlash sharoiti va texnikaviy imkoniyatlari haqida malumot bermaydi. shunga qaramay, quyosh energiyasining texnikaviy salohiyati respublikaning energiyaga bo’lgan yillik talabini to’rt barobar qoplaydi, bu esa salohiyatning qanchalik to’g’ri aniqlanganligi borasidagi bahs-munozaralarni yumshatadi. shamol energiyasi. dunyoda foydalaniladigan qayta tiklanuvchi energiya turlaridan biri shamol energiyasidir. shamolning tezligi o’zbekiston gidrometeorologiya stansiyalaridan 10 metr balandliklarda aniqlangan. bu stansiyalarning joylashishi meteorologik masalalarning ko’pgina vazifalarini bajarish bilan belgilanadi va bunda shamol muhim masalalardan biri hisoblanadi. “o’zgidromet“ markazi ma’lumotlaridan zamonaviy shamol generatorlarining ishlashi uchun zarur bo’lgan 80-100 metrgacha balandlikdagi shamol tezligini aniqlashda …

5 / 27

ol oqimining solishtirma quvvati o’rtacha 84,0 vt/m2bo’lib, andijon viloyatida – 20,0 vt/m2 va navoiy viloyatida – 104,0 vt/m2 ni tashkil etadi. biomassa energiyasi va ekologik yoqilg’ilarning boshqa turlari. biogaz texnologiyalari. chorvachilik chiqindilari (go’ng, go’ng suyugi, ozuqa chiqindilari) atrof-muhitni ifloslantiradi. yangi go’ngning dalalarga chiqarilishi yer osti suvlari va atmosferaning zaharlanishiga, tuproqlarning zararli mikroorganizmlar bilan ifloslanishiga olib keladi. bundan tashqari, go’ng chirishi davomida atmosferaga ko’p miqdorda, yani bir tonna quruq go’ng uchun 300-400 m3 hisobida metan gazi ajralib chiqadi. 1 tonna metan gazining atmosferaga chiqarilishi 21 tonna karbonat angidrid chiqarilishiga teng. qishloq xo’jalik chiqindilariga: paxtachilikda-g’o’zapoya, g’allachilikda somon va pohol, chorva va parrandachilikda –organik chiqindilar (go’ng) kiradi yiliga aholi jon boshiga 1-2 m3 deb qabul qilingan qattiq maishiy chiqindilar (qmch)ning o’rtacha meyoriga muvofiq, bir yilda faqatgina aholidan chiqqan chiqindilarning yig’ilish xajmi 10991,5ming m3 ni tashkil etmoqda. aholi yashash punktlaridagi jamoat tashkilotlarini hisobga olganda bu ko’rsatgichlar mos ravishda 1,5 m3 va 13739,4 ming m3ni …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qayta tiklanuvchi energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish"

5-mavzu: energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish 5-mavzu: energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish reja: 5.1. tabiiy gaz: narxlarni nazorat qilish. 5.2. neft: kartel muammolari. 5.3. elektroenergiya: chiqib ketadigan manbalarning o‘rni. 5.4. foydali qazilmalar. qayta tiklanadigan resurslarni samarali taqsimlash. 5.5. resurs tanqisligini kamaytiruvchi omillar. qayta tiklanuvchi energiya – bu atrof-muhit energiya oqimidan olinadigan energiya manbalaridir. bularga : quyosh , shamol, suv resurslari, geotermal manbalar, sanoat va munitsipal, qishloq xo’jalik chiqindilaridan olingan biogaz kiradi. qayta tiklanuvchi energiya salohiyati. bug’ gazlari tashlamalarini kamaytirishning muhim yo’nalishlaridan biri noan’anaviy va organik yoqilg’i ishlatilmaydigan qayta tiklanuvchi energiya m...

This file contains 27 pages in PPTX format (594.1 KB). To download "qayta tiklanuvchi energiya: qayta tiklanadigan manbalarga o‘tish", click the Telegram button on the left.

Tags: qayta tiklanuvchi energiya: qay… PPTX 27 pages Free download Telegram