pozitiv huquq tizimi va kategoriyalari

DOC 135,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1693991005.doc pozitiv huquq tizimi va kategoriyalari reja: 5. pozitiv huquq tushunchasi va uning nazariy asoslari. 6. huquq normalari tushunchasi, belgilari va tushunchasi 7. huquq manbalari muammolari 8. huquq ijodkorlik muammolari 9. huquq tizimi. huquq tizimi bilan qonunchilik tizimi o‘rtasidagi nisbat. 10. qonunchilikni tizimlashtirish muammolari. 11. huquqiy tartibga solish mexanizmida huquqiy munosabatlarning o‘rni. 12. hozirgi zamonda huquqiy ong inqirozi va uni bartaraf etish muammolari. pozitiv huquq tushunchasi va uning nazariy asoslari huquq tushunchasi juda keng qamrovli bo‘lib, uning turli ta’riflari mavjud. shu o‘rinda pozitiv huquq tushunchasiga biroz to‘xtalishimiz zarur. v.s.nersesyansning ta’biricha, «pozitiv huquq deganda mazkur jamiyatda harakatda bo‘lgan, konkret-aniq mazmun va shaklga ega bo‘lgan huquq ma’nosida, ya’ni yagona bir davlatga birlashgan insonlar xatti-harakatini tartibga soluvchi vosita sifatida o‘zini namoyon etadigan huquq tushuniladi». huquqning vujudga kelishi va undan foydalanish jarayonida uning mohiyati insonlar tomonidan amaliy zaruriy xatti-harakat qoidalari vujudga kelishi va mustahkamlanishidan ancha keyinroq anglana borgan. huquqning o‘zi hamma tomonidan e’tirof etiladigan …

iyot jarayonida turli odatlar va an’analar pozitiv huquq tomonidan e’tirof etilgan. bugungi kunda inson huquqlari haqidagi normalar va prinsiplar tobora mustahkamlan-moqda va ular nufuzli xalqaro hujjatlar orqali pozitiv huquqning tarkibidan munosib o‘rin egallamoqda. bundan tashqari pozitiv huquq o‘z ichiga konkret shartnomalardan kelib chiqadigan va qonunga zid kelmaydigan huquq va majburiyatlarni oladi. «pozitiv huquq» atamasi xvi asrning oxiri -xvii asr boshlaridan boshlab huquq fani va amaliyotiga kira boshlagan. ma’lumki o‘sha davrda «davlat» huquqini ilohiy tabiiy huquqga qarama-qarshi qo‘yish keng tarqalgan. bunday fikrlar dastlab niderlandiyalik mutafakkir gugo grotsiy tomonidan «o prave voyni i mira» («urush va tinchlik huquqi xususida») nomli asarida shaklantirilgan. o‘sha paytda insonning tabiiy huquqlariga qonunchilikdan mustaqil bo‘lgan va adolatli davlat uchun majburiy bo‘lgan huquq sifatida qarash ancha keng tarqalgan. bunday fikrlar j.-j.russo, sh.-l.monteskye, volter, t.gobbs, i.kant, a.radihev (xvii-xvii asrlar) asarlarida o‘zining ifodasini topgan. tabiiy huquq davlatning qonunchiligidan farq qilgan holda abadiy va o‘zgarmas, insondan ajralmas huquqlar sifatida e’tirof etilgan. …

.bentam va b., rossiyada g.f.shershenevich), huquqning sotsial nazariyalari (l.dyugining solidarizm «birodarlik», r.iyering, n. m.korkunovning manfaatlar nazariyasi, f.jeni, s.erlix, s.a.muromsevning sotsiologik maktabi, l.i.petrajitskiy va uning izdoshlarining psixologik huquq maktabi) kabilar. mana shunday bir sharoitda tabiiy huquqga xuddi kerakmas, feodal mutloqlikka qarshi kurashda o‘zining rolini o‘tagan bir tushuncha sifatida qarala boshlandi. shu tariqa yuridik fikr o‘z e’tiborini davlat tomonidan o‘rnatilgan, real harakatda bo‘lgan huquqga qarata boshladi. hatto l.petrajitskiy tabiiy huquq mavjud emas ekan, demak «pozitiv» huquqni «huquq» deb atayverish kerak, degan fikrgacha borgan. «pozitiv huquq» atamasi angliya, fransiya, avstriya va boshqa hozirgi zamon davlatlari huquqida, garchi ushbu davlatlar shaxsning tabiiy huquq va erkinliklari demokratik tamoyillari bilan aloqani uzishmagan bo‘lishsada, shunga qaramay e’tirof etiladi. «pozitiv huquq» atamasi hozirgi zamon davlatlari turli huquqiy tizimlari huquq shaklini umumiylashtirishga yordam beradi. shu o‘rinda bir holatni ta’kidlash lozimki, yevropa mamlakat-lari huquqlarida garchi «qonunchilik», «qonun» atamalarini «pozitiv huquq» atamasi bilan bir xil tushunish mavjud bo‘lsa-da, angliya, kanada, avstraliya …

y jarayoni - bu obyektiv tarkib topgan va jamiyat va davlat hayotida subyektiv tarzda namoyon bo‘ladigan huquq normalari shakllanishiga ta’sir etadigan turli ijtimoiy omillarning o‘zaro harakati, ta’siridir; bu jarayon davlatning yuridik rasmiylashgan huquq ijod etish jarayoni bilan yakunlanadi. huquq normalari tushunchasi, belgilari va tushunchasi huquq normasi - bu ijtimoiy hodisa bo‘lgan huquqning muhim elementi, yaxlit huquq tizimining asosiy hujayrasi, bo‘g‘inidir. huquqni shakllantirish va tadbiq qilish jarayoni, qonunchilik, barcha yuridik tushunchalar, huquq tizimi va hatto nazariyaning negizida ham bevosita yoki bilvosita tarzda huquq normasi yotadi. yuridik fanda huquqni turlicha, ya’ni normativ, ijtimoiy, etik jihatdan tushunish mavjud bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos tarzda asoslantiriladi. huquqni qo‘llash va tadbiq etishda huquqni normalar tizimi sifatida tushunish birinchi darajali ahamiyat kasb etadi. har bir norma o‘zida biron-bir xatti-harakat, xulq-atvor qoidasini, muayyan yurish-turish modelini ifodalaydi, masalan, o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 50-moddasiga ko‘ra, fuqarolar atrof tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lishga majburdirlar. bu huquqiy norma fuqarolarning tabiatga, tabiiy …

lalar bo‘yicha buyruq, ko‘rsatma, farmoyishlardan farq qilib, norma ayrim alohida shaxsga emas, balki shaxslar guruhiga, huquq subyektlariga yo‘naltiriladi; normaning amal qilishi bir gallik ijro etish bilan tugamaydi, balki u cheklanmagan miqdordagi holatlarga taalluqli bo‘ladi; u ijtimoiy munosabatlarga va kishilar xatti-harakatiga tadbiq qilingandan so‘ng ham amal qilaveradi. huquq normasi shaxslarning bir-biri bilan bo‘ladigan o‘zaro munosabatida qanday xatti-harakat modeliga, namunasiga rioya etishlari lozimligini, ya’ni qaysi harakatlarni sodir etish yoki etmaslik mumkin ekanligini ko‘rsatadi. shu ma’noda huquq normasi huquqiy xulq mezoni sifatida o‘zini ko‘rsatadi. masalan, o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 54-moddasida ko‘rsatilishicha, mulkdor mulkiga o‘z xohishicha egalik qiladi, undan foydalanadi va uni tasarruf etadi. mulkdan foydalanish ekologik muhitga zarar yetkazmasligi, fuqarolar, yuridik shaxslar va davlatning huquqlarini hamda qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlarini buzmasligi shart. huquq normasining tartibga soluvchi vosita sifatidagi ahamiyati shunda ko‘rinadiki, biron-bir huquq subyekti (masalan, jismoniy shaxs, organ, muassasa) o‘z harakatida huquq normasida mustahkamlangan qoidaga rioya etadi yoki boshqa huquq subyektidan huquq normasida belgilangan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pozitiv huquq tizimi va kategoriyalari"

1693991005.doc pozitiv huquq tizimi va kategoriyalari reja: 5. pozitiv huquq tushunchasi va uning nazariy asoslari. 6. huquq normalari tushunchasi, belgilari va tushunchasi 7. huquq manbalari muammolari 8. huquq ijodkorlik muammolari 9. huquq tizimi. huquq tizimi bilan qonunchilik tizimi o‘rtasidagi nisbat. 10. qonunchilikni tizimlashtirish muammolari. 11. huquqiy tartibga solish mexanizmida huquqiy munosabatlarning o‘rni. 12. hozirgi zamonda huquqiy ong inqirozi va uni bartaraf etish muammolari. pozitiv huquq tushunchasi va uning nazariy asoslari huquq tushunchasi juda keng qamrovli bo‘lib, uning turli ta’riflari mavjud. shu o‘rinda pozitiv huquq tushunchasiga biroz to‘xtalishimiz zarur. v.s.nersesyansning ta’biricha, «pozitiv huquq deganda mazkur jamiyatda harakatda bo‘lgan, konkret-aniq...

Формат DOC, 135,0 КБ. Чтобы скачать "pozitiv huquq tizimi va kategoriyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pozitiv huquq tizimi va kategor… DOC Бесплатная загрузка Telegram