diniy bag‘rikenglik, tolerantlik

DOCX 9 pages 39.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

миллатлараро тотувлик миллий ва диний бағрикенглик mavzu: diniy bag‘rikenglik, tolerantlik — xalqlar do‘stligining muhim poydevori. reja 1. bag‘rikenglik tushunchasi 2 2. diniy bag‘rikenglik 2 3. tolerantlik 4 4. millatlaro totuvlik va bag‘rikyenglikning asoslari. 6 5. milliy diniy bag‘rikenglik g‘oyasi. uning tarixi va huquqiy asoslari. 6 foydalanilgan adabiyotlar 10 1. bag‘rikenglik tushunchasi 1. bag‘rikenglik — bizning dunyomizdagi turli boy madaniyatlarni, o‘zini ifodalashning va insonning alohidaligini namoyon qilishning xilma-xil usullarini hurmat qilish, qabul qilish va to‘g‘ri tushunishni anglatadi. uni bilim, samimiyat, ochiq muloqot hamda hurfikr, vijdon va e’tiqod vujudga keltiradi. bag‘rikenglik turli-tumanlikdagi birlikdir. bu faqat ma’naviy burchgina emas, balki siyosiy va huquqiy ehtiyoj hamdir. bag‘rikenglik tinchlikka erishishni musharraf qilguvchi va urush madaniyatsizligidan tinchlik madaniyatiga eltuvchidir. 2. bag‘rikenglik yon berish, andisha yoki xushomad emas. bag‘rikenglik eng avvalo insonning universal huquqlari va asosiy erkinliklarini tan olish asosida shakllangan faol munosabatdir. har qanday vaziyatda ham bag‘rikenglik ana shu asosiy qadriyatlarga tajovuzlarning bahonasi bo‘lib xizmat qilmaydi. …

2 / 9

kim bu huquqqa boshqalar ham ega ekanligini tan olmog‘i lozim. u yana shuni anglatadiki, odamlar o‘z tabiatiga ko‘ra tashqi ko‘rinishi, qiyofasi, o‘zini tutishi, nutqi, xulqi va qadriyatlari jihatidan farqlanishi e’tirofga loyiqligi barobarida, ular dunyoda yashashga va o‘zlarining ana shu individualligini saqlab qolishga haqlidirlar. u yana shuni anglatadiki, bir kishining qarashlari boshqalarga majburan singdirilishi mumkin emas. 2. diniy bag‘rikenglik yurtimiz hududida qadim davrlardan etnik va diniy xilma-xillikka hurmat bilan qarab kelingan. haqiqatan asrlar davomida yirik shaharlarimizda masjid, cherkov va sinagogalar faoliyat ko‘rsatib, turli millat va dinga mansub qavmlar o‘z diniy amallarini erkin ado etib kelganlar. tariximizning eng murakkab, og‘ir davrlarida ham ular o‘rtasida diniy asosda mojarolar bo‘lmagani, xalqimizning diniy bag‘rikenglik borasida katta tajriba to‘plaganidan dalolat beradi. o‘zga xalqlar tili, urf-odatlari va an’analariga chuqur hurmat, ularning o‘zligini saqlab qolish, madaniy-ma’rifiy ehtiyojlarini ro‘yobga chiqarishga imkoniyat yaratish va har tomonlama yordam ko‘rsatish bag‘rikenglikning yorqin xususiyatlaridandir. aynan mana shunday bag‘rikenglik, sabr-bardoshlilik madaniyatimizning benazir namunalarini saqlab …

3 / 9

diniy bag‘rikenglik bilan bog‘liq qadriyatlarni targ‘ib qiluvchi g‘oyalar keng yoritib berilgan. buyuk alloma, moturidiya aqidaviy yo‘nalishi asoschisi abu mansur almoturidiyning asarlarida bayon etilgan bag‘rikenglik g‘oyalari bunga misol bo‘la oladi. jumladan, moturidiy qur’oni karim oyatlarining tafsiriga bag‘ishlangan, islom olamida juda keng tanilgan “ta’vilot ahli sunna” asarida “haj” surasi 40oyat tafsirida: “cherkov va sinagogalarni vayron etish man etiladi. shuning uchun ham, musulmonlar yurtida shu davrgacha ular buzilmay saqlanib qolgan. bu masalada ahli ilm orasida ixtilof yo‘qdir”,– deb qat’iy ta’kidlaydi. samarqandlik faqih, mufassir abu lays samarqandiy esa o‘zining “bahr alulum” nomli tafsir kitobida qur’oni karimdagi “mumtahana” surasining 8, 9oyatlari sharhida “sizlar bilan dinda urush qilmagan o‘zga din vakillari bilan bordikeldi qiling, ular bilan adolatli muomala qiling”,- deb yozadi. movarounnahrlik yana bir mashhur faqih, mufassir abul barakot annasafiy o‘zining “madorik attanzil” asarida mazkur oyatlarni “o‘zga din vakillariga ehtirom ko‘rsating hamda ularga so‘zda va amalda yaxshilik qiling”, deb sharhlaydi. ma’lumki, musulmon mamlakatlarida yashovchi boshqa dinga …

4 / 9

eb hukm chiqarilgan bo‘lsa, boshqa dinga e’tiqod qiluvchilar ichida ham moddiy yordamga muhtoj kishilarga xayr-ehson, sadaqaning boshqa hamma turlari berilishi mumkin, deb hukm chiqariladi. buning dalili rasululloh (s.a.v)ning: “barcha dinlarning ahllariga sadaqa beraveringlar”, -degan hadislaridir ”. yuqorida bayon qilingan fikr-mulohazalarni hamda yurtimizdan yetishib chiqqan mutaffakkirlarning asarlaridan keltirilgan ma’lumotlarni umumlashtirgan holda quyidagi xulosaga kelish mumkin: mamlakatimiz tom ma’noda diniy bag‘rikenglikning tarixiy merosxo‘ri sifatida jahon hamjamiyatida e’tirof etilmoqda. zero, yurtimizda doimo “diniy bag‘rikenglik” g‘oyasi ilgari surilgan. xususan, diyorimizdan yetishib chiqqan zamaxshariy, marg‘inoniy, moturidiydek buyuk allomalarimizning asarlarida “diniy bag‘rikenglik” g‘oyasi, shu zaminda yashovchi turli e’tiqodga mansub xalqlarni yurt farovonligi yo‘lidagi intilishlarini ta’minlovchi muhim omil bo‘lib kelganligi ta’kidlanadi. shu sababdan ham, biz har bir inson bashariyatning turli-tuman madaniyatlardan iborat ekanini anglashimiz va hurmat qilishimiz juda zarurdir. zero, bag‘rikengliksiz tinchlik, tinchliksiz taraqqiyot bo‘lmaydi. 3. tolerantlik tolerantlik (lot. tolerantia — sabr-toqat), bag‘rikenglik — o‘zgalarning turmush tarzi, xulq-atvori, odatlari, his-tuyg‘ulari, fikr-mulohazalari, g‘oyalari va e’tiqodlariga nisbatan toqatli bo‘lish. …

5 / 9

a ekanligini tan olmog‘i lozim. bir kishining qarashlari boshqalarga majburan singdirilishi mumkin emas. tolerantlikni alohida shaxslar, guruhlar va davlatlar namoyon qilishi lozim. tolerantlikni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash maqsadida yunesko “bag‘rikenglik tamoyillari deklarasiyasi”ni qabul qilgan (1995-yil 16 noyabr). jamiyatda turli xalqlar, millatlar va dinlarning o‘ziga xos xususiyatlariga nisbatan tolerantlik munosabatini o‘zbekiston misolida ko‘rish mumkin. mamlakatimizda turli toifadagi odamlar, siyosiy kuchlar va partiyalar o‘rtasidagi hamkorlik, millatlararo totuvlik, dinlararo bag‘rikengliktamoyili ijtimoii taraqqiyotning eng muhim omillaridan biridir. o‘zbekistonda 130 dan ziyod millat va elat vakillari istiqomat qiladi. ular o‘rtasida asrlar davomida milliy nizolar bo‘lmagan va bu xalqimizning azaliy bag‘rikengligini ko‘rsatadi. 10 dan ziyod konfessiyaga mansub din vakillari yurtimizda hamkor, hamjihat yashab kelayotgani esa dinlararo tolerantlikning yaqqol namunasidir. ma’lumotlarga ko‘ra, yer yuzidagi ikki yuzga yaqin davlatda 7 milliard 700 million kishini tashkil etadigan, 7000 til va lahjada gaplashadigan aholi istiqomat qilmoqda. jahonning etnik xaritasiga e’tibor bersak, bugungi kunda dunyoda miqdoran bir necha yuztadan tortib bir necha …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy bag‘rikenglik, tolerantlik"

миллатлараро тотувлик миллий ва диний бағрикенглик mavzu: diniy bag‘rikenglik, tolerantlik — xalqlar do‘stligining muhim poydevori. reja 1. bag‘rikenglik tushunchasi 2 2. diniy bag‘rikenglik 2 3. tolerantlik 4 4. millatlaro totuvlik va bag‘rikyenglikning asoslari. 6 5. milliy diniy bag‘rikenglik g‘oyasi. uning tarixi va huquqiy asoslari. 6 foydalanilgan adabiyotlar 10 1. bag‘rikenglik tushunchasi 1. bag‘rikenglik — bizning dunyomizdagi turli boy madaniyatlarni, o‘zini ifodalashning va insonning alohidaligini namoyon qilishning xilma-xil usullarini hurmat qilish, qabul qilish va to‘g‘ri tushunishni anglatadi. uni bilim, samimiyat, ochiq muloqot hamda hurfikr, vijdon va e’tiqod vujudga keltiradi. bag‘rikenglik turli-tumanlikdagi birlikdir. bu faqat ma’naviy burchgina emas, balki siyosiy va h...

This file contains 9 pages in DOCX format (39.4 KB). To download "diniy bag‘rikenglik, tolerantlik", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy bag‘rikenglik, tolerantlik DOCX 9 pages Free download Telegram