diqqatni rivojlantirish

DOCX 10 pages 37.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.8 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o`zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakuliteti mtt 248-guruh talabasi abdimuratova umida jambulovnaning psixalogiya fanidan mustaqil ishi mavzu: diqqatni rivojlantirish bajardi: u.abdimuratova qabul qildi: ____________________ urganch 2024 diqqatning rivojlanishi reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. bog‘cha yoshi davrida bola diqqatining turlari va xususiyatlari 3. o‘yin va o‘quv faoliyatida bola diqqatini boshqarish uslublari. diqqat haqida tushuncha diqqat inson faoliyatini barcha turlarini muvaffaqiyatli amalga oshirishning va ularning samaradorligini ta’minlovchi muhim shartlardan biridir. kishi faoliyati qanchalik murakkab, serzahmat, davomiylik jihatdan uzoq muddatli, mas’uliyat hissini taqozo qilsa, u diqqatga shunchalik yuksak shartlar va talablar qo‘yadi. inson ziyrakligi, farosatliligi, tez payqashi, sinchkovligi, dilkashligi uning turmush sharoitida, shaxslararo munosabatida muhim omil sifatida xizmat qiladi. diqqat aqliy faoliyatning barcha turlarida ishtirok etadi, insonning xatti-harakatlari ham uning ishtirokida sodir bo‘ladi. psixologiya fanida diqqatga har hil ta’rif beriladi, uni yoritishda psixologlar turli nazariyaga asoslanib yondashadilar. diqqat deb ongni bir nuqtaga to‘plab, muayyan …

2 / 10

‘pina boshlaydi. demak, bolaning bir oylik davrida uning diqqatini hap turli kuchli qo‘zg‘atuvchilar (qattiq tovush, ortiqcha yorug‘lik kabi) beixtiyor ravishda o‘ziga jalb qila boshlaydi. ikki - uch oylik bolalar esa, shaqir-shuqurga quloq soladigan (shaqildoklarning tovushiga ovunadigan) bo‘la boshlaydilar. bu yoshdagi bolalarning diqqatlarini yorqin (yaltiroq) rangli narsalar ham beixtiyor jalb qila boshlaydi. bolaning ko‘z o‘ngidagi narsa qanchalik rang-barang bo‘lsa, bola unga shunchalik ko‘p e’tibor beradi. bog‘chagacha tarbiya yoshidagi bolalarning diqqati nihoyatda beqaror bo‘lishi bilan xarakterlanadi. masalan, bolaga yangi o‘yinchoq bersangiz u o‘yinchoqni juda qizikib ko‘pa boshlaydi, lekin ayni shu paytda yana bir boshqa o‘yinchoqni ko‘rsatsangiz, birinchi o‘yinchoqni tashlab, ikkinchisiga talpinadi. yasli yoshidagi bolalar diqqatining beqarorligi fiziologiya nuqtai nazaridan ularda hali tormozlanish protsesslarining kuchsizligi bilan bog‘liqdir. tormozlanish jarayoni qo‘zg‘alish jarayonining keng yoyilib ketishini to‘xtata olmaydi. ana shuning uchun kichik bolalarning diqqati bir narsadan ikkinchi narsaga osongina chalg‘ib ketaveradi. ilk bolalik davridagi bolalar diqqatining g‘oyat beqaror bo‘lishi turmush tajribalarining juda ozligi bilan ham …

3 / 10

k) echki va uning bolalari haqidagi ertakni zo‘p qiziqish bilan tinglaydi. bo‘pi kelib eshikni taqqillatgani hikoya qilganda, sasha bo‘pining qanday taqqillatganini ko‘rmokchi bo‘lib, devorga tap-tap etib uradi, lekin ba’zan taqillatishga shy qadap maxliyo bo‘lib ketganidan ertakni tamomila unutib qo‘yadi. ilk bolalik davridagi bolalarda diqqatning bo‘linuvchanligi juda zaif, ko‘lami esa tor bo‘ladi. bu yoshdagi bolalar diqqatlarini faqat ko‘zlariga yaqqol ko‘pinib turgan bir narsaga qapata oladilar, ilk bolalik davridagi bolalar diqqatining rivojlanishida nutqning roli juda kattadir. bolaning tili chiqib nutqni egallay boshlashi, katta kishilar bilan muomalada bo‘lishdan tashqari, ularning ko‘rsatmalarini bajarish imkoniyatini ham beradi. yuqorida aytib o‘tganimizdek, kichik yoshli bolalar kattalarga qarashishni imkoniyatlari boricha ularning mehnatlariga aralashishni juda yoqtiradilar. kattalarning iltimos va topshiriqlarini bajonu-dil ado etadilar. o‘z o‘ziga xizmat ko‘rsatishga oid oddiy yumushlarni qiziqib bajaradilar, ota-onalarining uy-xo‘jalik ishlarida qarashishga harakat qiladi. mana shylarning hammasi diqqatni ma’lum darajada to‘plash va muayyan bir maqsadga qaratishni talab etadi. bu esa bolalarda ixtiyoriy diqqatning rivojlanishiga asos …

4 / 10

rini bir joyga to‘plab, o‘z tashabbuslari bilan ma’lum maqsadlarni ilgari suradilar. o‘yinlarning qanday qoidalar asosida yo‘nalishini o‘zlari mustaqil ravishda tanlab oladilar. o‘yin qoidasidan chetga chiqib ketmaslik uchun o‘z harakatlarini o‘yin qoidalariga moslashtirishga va o‘yinda qatnashuvchi o‘rtoqlarining harakatlarini ham kuzatib borishga kirishadilar. ana shunday o‘yinlarda ixtiyorsiz diqqat bilan birga ixtiyoriy diqqat ham faol ishtirok etadi. binobarin bolalarning o‘yin faoliyatlari ularda ixtiyoriy diqqatning rivojlana boshlashi uchun sharoit yaratib beradi. shuni ham nazarda to‘tish kerakki, ixtiyoriy diqqat iroda bilan bog‘liq. shyning uchun ham ko‘pincha bolalar diqqatning bu turini o‘zlaricha mustakil tashkil eta olmaydilar. dastlabki paytlarda diqqatning ixtiyoriy turini har xil savollar va topshiriqlar berish yo‘li bilan rivojlantirib borish kerak. bog‘cha yoshi davrida bola diqqatining turlari va xususiyatlari bog‘cha yoshidagi bolalar diqqatining rivojlanishi faqat bog‘chadagi sharoitgagina emas, balki ko‘p jihatdan oiladagi sharoitga ham bog‘liqdir. shuning uchun ham bolalarning diqqati bir tekisda va bir xil darajada rivojlanmaydi. ayrim bolalarda oilada tegishli nazorat ostida bo‘lmasligi, yoki …

5 / 10

lik xususiyatini tarbiyalab borishlari zarur. bog‘cha yoshida bolalarda avvalgi davrlarga nisbatan diqqatning qo‘lami (hajmi) ancha kengayadi. bolalar diqqatining ko‘lami katta odamlarnikiga nisbatan hali ham juda tor bo‘ladi. masalan, katta odamlar diqqatining ko‘lami ayni vaktda 5-6 narsani (bir-biri bilan bog‘lanmagan harflarni yoki raqamlarni) sig‘dira olsa, bog‘cha yoshidagi bolalar diqqatining ko‘lami ayni bir vaqtda bir-ikki narsanigina (kichik guruh bolalari bitta, o‘pta va katta guruh bolalari ikkita) sig‘dira oladi. kichik guruh bolalari diqqatlarini ikkita narsaga bo‘lishga harakat qilsalar ham, ammo buning uddasidan chiqa olmaydilar. masalan, 3 yoshli bolaga bir piyola suv olib kelish buyurilsa, u albatta suvni to‘kib, sochib olib keladi. bu uning uquvsizligi bo‘lganligi emas, balki o‘z diqqatini ayni bir vaqtda ikkita narsaga bo‘la olmasligidandir. bola o‘zining diqqatini yurib kelish bilan piyoladagi suvni to‘kmay, chayqaltirmay olib kelishga bo‘la olmaydi. shuning uchun bunday xollarda bolalarni qo‘yish yaramaydi. diqqat ko‘lamining kengligi aniq idrok qilish bilan bog‘liq bo‘lgan xususiyatdir. bu xususiyat ayniqsa bolalarning o‘qish faoliyatlari …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diqqatni rivojlantirish"

o`zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakuliteti mtt 248-guruh talabasi abdimuratova umida jambulovnaning psixalogiya fanidan mustaqil ishi mavzu: diqqatni rivojlantirish bajardi: u.abdimuratova qabul qildi: ____________________ urganch 2024 diqqatning rivojlanishi reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. bog‘cha yoshi davrida bola diqqatining turlari va xususiyatlari 3. o‘yin va o‘quv faoliyatida bola diqqatini boshqarish uslublari. diqqat haqida tushuncha diqqat inson faoliyatini barcha turlarini muvaffaqiyatli amalga oshirishning va ularning samaradorligini ta’minlovchi muhim shartlardan biridir. kishi faoliyati qanchalik murakkab, serzahmat, davomiylik jihatdan uzoq muddatli, mas’uliyat hissini taqozo qilsa, u d...

This file contains 10 pages in DOCX format (37.8 KB). To download "diqqatni rivojlantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqatni rivojlantirish DOCX 10 pages Free download Telegram