8-mavzu: harakatlarga o’rgatish bosqichlari

DOCX 6 pages 21.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

8-mavzu: harakatlarga o’rgatish bosqichlari. reja: 1. harakatlarning tavsifi. 2. harakat koordinatlari,harakatning yo’li, yo’nalishi, amplitudasi, tezligi, davomiyligi. 3. harakat tempi,ritmi. 4. harakat kuchi harakatlarning tavsifi jismoniy madaniyat nazariyasi, jismoniy tarbiya fanining o’qituvchilari, mutaxassis trenerlar, jismoniy madaniyat mashg’ulotlarining faollarigina emas, balki jamiyat a’zolarining barchasi o’zining harakat akti yoki harakat faoliyatlarini tahlil qilibgina qolmay, kasbdoshi, tengdoshi, farzandi va boshqalarning harakatlarini ham tahlil eta olish malakasiga ega bo’lishi davrimizning talabidir. p.f.lesgaftning qayd qilingan fikri o’zining mohiyatini hozirgacha ham yo’qotgani yo’q. harakatlar tananing fazodagi (bo’shliqdagi) holatiga qarab, uni bajarishdagi traektoriyasiga (yo’li), harakatning yo’nalishiga, harakat amplitudasi (og’ishi)ga qarab; bajarish uchun sarflangan vaqti, harakatning tezligi, harakatning davomiyligi (uzunliligi), tempi, ritmi, kuchiga qarab tavsiflanadi. yuqorida qayd qilingan harakat holatlarini tahlil qilish malakasiga ega bo’lsak, harakatlarni tavsiflay olishimiz mumkin. tananing holati (pozasi) – bo’g’inlar, tananing qismlari (bo’laklari)ning harakati uni fazoda harakatlanishning ma’lum elementlarini yuzaga keltiradi. gavda qismlarini fazoda bir tomonga og’gan, enkaygan, bukraygan, ayrim a’zolarimizni esa yig’ishtirilganligi yoki cho’zilganligi …

2 / 6

bilan oldinga, orqaga, yon tomonlarga “katta qadamlar”. tananing ayrim bo’g’inlari harakatlari - inson jismining ajratib olingan qismidagi ikki biologik zvenoni fazoda turish joyining o’zgarishi bo’lib, bukish va to’g’rilashdek sodda harakat vazifalarini hal qilishga yo’nalish berishi mumkin. individning harakat faoliyati, uning jismi bo’g’inlaridagi harakatlar, bir vaqtning o’zida bajariladigan, ketma-ket, qatorasiga, ohista navbatma-navbat, yoki davomiyligi qisqa, uzun bo’lgan harakatlarga birlashishi mumkin. shuni xisobigagina harakatlarning eng soddasidan o’ta qiyin bo’lgan harakat vazifalarini hal qilish imkoni yaratiladi. harakat koordinatlari - to’g’ri chiziq va burchak o’lchovlarida aniqlanadigan, tananing boshqa qismiga nisbatan fazoviy chegarasi, xisoblash boshlangungacha gavdaning bo’laklarini nisbatan turishi holati, shakli (start chizig’i, gimnastika jihozi, uni o’qi va boshqalar)ga nisbat berib baholanadi yoki aniqdanadi. tananing holatlari ichida mashq bajarishni boshlashdan oldingi holat - «dastlabki holati» (dx) deb ataladigan qismi, mashq texnikasini o’zlashtirish yoki bajarishda muhim ahamiyat kasb etadi. oldiniga u anatomo-fiziologik vazifani hal etishi e’tiborga olinsa, boshqa tomondan, shu harakatning bajarilishiga ijobiy yordam beradi. dastlabki …

3 / 6

omida tanani qanday holda (holatda-pozada) turishi ham muhim ahamiyatga egadir. sprinter, stayer (inglizcha so’zlar - qisqa va o’rta masofaga yuguruvchilar), marafonchi, chang’ida, konьkida yuguruvchilarning gavdalarining vertikalligini ma’lum gradusga pasaytirilgan yoki ko’tarilgan holda ushlashi mashqni samaradorligiga ma’lum darajada (uzunlikka, balandlikka, sakrovchining depsinishdan keyingi holati) ijobiy yoki salbiy ta’sir etadi. ayrim sport turlari yoki jismoniy mashqlarni bajarishda tananing umumiy holati bilan uning ayrim qismlari (bo’laklari)ning holati biomexanik maqsadga yo’naltirilgan bo’libgina qolmay (konkida figura yasab uchuvchilar, gimnastlar, akrobatlar, suvga sakrovchilar va badiiy gimnastlarning) harakatlarni kuzatayotganlarda yoki bu mashqlarning bajaruvchilarida estetik his tuyg’uni shakllantiradi va ularga zavq beradi. harakatlarning ravonligi, ketma-ketligi, erkinligi, qiyinchiliksiz bajarilishi inson jismining qanday holatdaligiga bog’liq va u jismoniy mashqlar texnikasini egallashda, harakatni o’zlashtirish jarayonida, xatolarni aniqlash va ularni tuzatishda muhim rol o’ynaydi. harakatning yo’li (trayektoriyasi) jismoniy mashq texnikasini o’zlashtirishda, uni texnikasini bajarishni namoyish qilishda muhim ahamiyatga ega. amaliyotda tananing fazodagi holatini, harakatning traektoriyasi (yo’li)ga qarab tavsiflaymiz. harakatni bajarishda uning ijrosi …

4 / 6

balki oddiy harakatlar ham qator muskullar guruhining turli ko’rinishdagi aylanma harakatlaridan iborat. ularning organizmi energiya sarflashi uchun samarali tomoni yuqori bo’lib, tananing ayrim qisimlari, ma’lum bo’laklardagi harakatlar uchun katta kuch sarflashlar bilan bajariladigan harakatlarni oson bajarish imkoniyatini yaratadi. masalan, bokschi zarbasi uchun yelka muskullarining ma’lum qismigina turlicha harakat qilsa bas, lozim bo’lgan kuchga ega bo’lgan zarba hosil bo’ladi. harakatning yo’nalishi. mashqning effektivligi shunda ko’zga tashlanadiki, agar, bajarilishi lozim bo’lgan harakat uchun kerak bo’lgan harakat yo’nalishini mushaklar yuzaga keltira olsa, mashq texnikasi aniq, ravon bajarilishiga guvoh bo’lamiz. masalan, qo’llarni tirsakdan ko’krak oldiga kaftlarni pastga qilib bukkan holda “rivok” larning bajarilishi ko’krak muskullarini taranglatadi va bo’shatadi. agar shu harakatni tirsakni bir oz pastga tushirgan xolda bajarsak, mashq o’z ahamiyatini yo’qotadi. chunki biz ishlatishimiz lozim bo’lgan mushaklar guruhi ijroda ishtirok etmaydi, ishlamaydi. basketbol to’pini “korzina” (savat)ga tushirish uchun uning yo’nalishini olti gradus (daraja)dan to’rt gradus (daraja)gacha o’zgartirish uni korzinaga tushish imkoniyatini yo’qqa chiqarishi …

5 / 6

katning amplitudasi qadamning uzunligi (75sm) yoki shartli belgisiga qarab, yarim, to’la o’tirish va boshqalar orqali aniqlanadi. odam tanasining ayrim qismlarining amplitudasi o’sha tananing bo’g’inlari elastikligiga bog’liq bo’ladi. harakatlar aktiv va passiv mushak qisqarishida ro’y beradi. sport trenirovkasida, turmush sharoitida bo’ladigan ishlar harakatning amplitudasiga bog’liq. katta qo’zg’alish uchun moslashtirilmagan muskulni katta amplitudada harakat qilishga majbur qilish shikastlanishga olib keladi. agarda harakatning amplitudasi qo’yilgan vazifa talablariga javob bermasa, bunday harakatlar aniq harakatlar sifatida namoyon bo’la olmaydi. harakatlar bir-biridan ajralish vaqtlariga ko’ra ham tavsiflanadi. harakatning tezligi deb inson jismining yoki uning ayrim a’zosining ma’lum vaqt birligi ichida fazoda o’rin almashishi tushuniladi. boshqachasiga - tezlik yo’l uzunpigini tananing yoki uning ma’lum qismini shu yo’lni bosib o’tish uchun sarflangan vaqtga nisbati bilan o’lchanadi. tezlikni aniqlashda metr - sekunddan foydalaniladi. yo’lning hamma nuqtalarida harakat tezligi bir hil bo’lsa, bu harakat maromli tekis harakat, yo’lning ayrim nuqtalarida tezlik har xil bo’lsa, bu harakat maramsiz notekis harakat, deb …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8-mavzu: harakatlarga o’rgatish bosqichlari"

8-mavzu: harakatlarga o’rgatish bosqichlari. reja: 1. harakatlarning tavsifi. 2. harakat koordinatlari,harakatning yo’li, yo’nalishi, amplitudasi, tezligi, davomiyligi. 3. harakat tempi,ritmi. 4. harakat kuchi harakatlarning tavsifi jismoniy madaniyat nazariyasi, jismoniy tarbiya fanining o’qituvchilari, mutaxassis trenerlar, jismoniy madaniyat mashg’ulotlarining faollarigina emas, balki jamiyat a’zolarining barchasi o’zining harakat akti yoki harakat faoliyatlarini tahlil qilibgina qolmay, kasbdoshi, tengdoshi, farzandi va boshqalarning harakatlarini ham tahlil eta olish malakasiga ega bo’lishi davrimizning talabidir. p.f.lesgaftning qayd qilingan fikri o’zining mohiyatini hozirgacha ham yo’qotgani yo’q. harakatlar tananing fazodagi (bo’shliqdagi) holatiga qarab, uni bajarishdagi traektor...

This file contains 6 pages in DOCX format (21.5 KB). To download "8-mavzu: harakatlarga o’rgatish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: 8-mavzu: harakatlarga o’rgatish… DOCX 6 pages Free download Telegram