shaxs psixologiyasi va kasbiy shakllanish

DOCX 18 pages 131.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 131.6 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

4-5 mavzular. shaxs psixologiyasi va kasbiy shakllanish. shaxsning individual, shaxsiy rivojlanishining oʻzaro ta’siri (4 soat) rеja 4.1. psixologiyada «shaxs» tushunchasi va shaxs ijtimoiylashuvi muammosi. 4.2. shaxsning «mеn» obrazi va oʻz-oʻziga baho bеrishi muammosi. 4.3. shaxs dunyoqarashini va kasb etikasining shakllanishi mavzu oʻquv maqsadi : ta’limiy: talabalar shaxs, individ, individuallik, shaxs borasidagi psixologik nazariyalar, shaxs faolligining manbalari, shaxsning malaka va odatlari haqidagi bilimlarni shakllantirish. tarbiyaviy: boʻlajak muhandilar tomonidan inson, individ, shaxsvaindividuallik, «shaxs» tushunchasi tarixi va uni psixologik tarzda tushunish, shaxs tuzilishi, shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy nisbatlar muammosi, shaxs haqida psixologik nazariyalar, oʻzini anglash, oʻzini baholash va shaxsiy da’vogarlik darajasi, shaxsning psixologik himoyasi, shaxs shakllanishi vataraqqiyoti haqidagi bilim, koʻnikma va malakalari asosida dunyoqarashini kengaytirish. rivojlantiruvchi: mavzuning ta’limiy va tarbiyaviy oʻquv maqsadlari asosida talaba shaxsini rivojlantirish. 4.1. psixologiyada «shaxs» tushunchasi va shaxs ijtimoiylashuvi muammosi «shaxs» tushunchasi keng va koʻp qirralidir. shaxsni u yoki bu yoʻnalishda bir qator fanlar: falsafa, tarix, pedagogika, sotsiologiya, …

2 / 18

zkur nazariyaga binoan, taraqqiyotning bosh maqsadi – biologik determinantlarga (aniqlovchilariga) qaratiladi va ularning mohiyatidan sotsial- psixologik xususiyatlar kelib chiqadi. taraqqiyot jarayonining oʻzi avval biologik rivojlanishning universal bosqichi sifatida sharhlanadi va talqin qilinadi. biogenetik qonuniyat f. myuller va e. gekkellar tomonidan kashf qilingan boʻlib, ular ushbu qonuniyat taraqqiyoti nazariyasini tashviqot qilish hamda antidarvinchilarga qarshi kurashda muayyan darajada tarixiy rol oʻynagan. biroq, inson organizmining individual va tarixiy taraqqiyoti munosabatlarini tushunti- rishda qoʻpol xatolarga yoʻl qoʻyilgan. jumladan, biogenetik qonuniyatga koʻra, shaxs psixologiyasining individual taraqqiyoti (ontogenez) butun insoniyat tarixiy taraqqiyotining (filogenez) asosiy bosqichlarini qisqacha takrorlaydi, degan gʻoya yotadi. psixologiya tarixida biologizmning yaqqol koʻrinishi z.freydning shaxs talqinida oʻz ifodasini topgan. uning ta’limotiga binoan, shaxsning barcha xatti-harakatlari (xulqi) ongsiz biologik mayllar yoki instinktlar bilan shartlangan, ayniqsa, u jinsiy (seksual) maylga (libidoga) bogʻliqdir. bunga oʻxshash biologizatorlik omillari inson xulqini belgilovchi birdan-bir mezon yoki betakror turtki vazifasini bajara olmaydi. sotsiogenetik nazariya. biogenetik nazariyaning qarama-qarshi koʻrinishi sotsiogenetik nazariya hisoblanadi. …

3 / 18

kt funktsiyalari va intellektning davrlari ta’limotini oʻz ichiga qamrab oladi. intellektning asosiy funktsiyalari uyushqoqlik (tartiblilik) va adaptatsiya (moslashish, koʻnikish)dan iborat boʻlib, intellektning funktsional invariantligi deb yuritiladi. muallif shaxsda intellekt rivojlanishining quyidagi bosqichlarni ajratadi: 1) sensomotor intellekti (tugʻilishdan to 2 yoshgacha); 2) operatsiyalardan ilgarigi tafakkur davri (2 yoshdan to 7 yoshgacha); 3) muayyan operatsiyalar davri (7–8 yoshdan 11–12 yoshgacha); 4) formal (rasmiy) operatsiyalar davri. j. piajening gʻoyalarini davom ettirgan psixologlarning bir guruhini kognitiv-genetik nazariyaga biriktirish mumkin. bu yoʻnalishning namoyandalari qatoriga l. kolberg, d. bromley, dj. birrer, a. vallon, g. grimm va boshqalar kiradi. shaxs psixologiyasining rivojlanishi muammosini oʻrganishga rossiyalik atoqli olimlar l. s. vigotskiy, p. p. blonskiy, s. l. rubinshteyn, a. n. leontev, b. g. ananev, a. g. kovalev, l.i. bojovichlar oʻzlarining salmoqli hisslarini qoʻshganlar. quyida psixologlarning ayrim fikrlariga qisqacha toʻxtalib oʻtamiz. a.g.kovalevning fikricha, shaxs – ijtimoiy munosabatlarning ham obyekti, ham subyekti. a. n. leontevning tushunti- rishicha, shaxs faoliyat subyektidir. k. …

4 / 18

da shaxsga quyidagicha ta’rif berish mumkin. «shaxs oʻz menligini anglagan, oʻzgalar bilan oʻzaro munosabatlarga kirisha oladigan tabiat va jamiyatga faol ta’sir oʻtkaza oladigan har qanday individ». yuqorida bayon qilingan nazariyalar va psixolog olimlarning fikrlaridan kelib chiqib, psixologiyada «shaxs» masalasini tushu- nish boʻyicha quyidagi xulosalarga kelish mumkin. 1) jamiyatning a’zosi hisoblangan va ong egasi boʻlgan har bir individ shaxsdir; 2) shaxs hamma vaqt muayyan, faqat oʻziga xos boʻlgan murakkab individual sifatlar va xususiyatlar egasidir. bu sifatlar va xususiyatlar shaxs xulqida, boshqa shaxslar bilan munosabatlarida, irodasi va xulq-avtorida, xislatlarida, qobiliyatlari, mayllari va qiziqishlarida ifodalanadi; 3) odam shaxs boʻlib tugʻilmaydi, balki u ijtimoiy taraqqiyot jarayonida shaxs sifatida shakllanadi. 4) shaxs psixologiyasini aniq tarixiy sharoitlardan, u mansub boʻlgan jamiyatdan, jamiyatda egallagan mavqeidan kelib chiqqan holda oʻrganish mumkin. ushbu xulosalardan muxandis faoliyatida amalda foydalaniladigan boʻlinsa, shaxs muammosini oʻrganishning ikki tendentsiyasi («tendentsiya lotincha soʻz boʻlib, «intilish», «gʻoya», «fikr», «mayl», «tamoyil» degan ma’nolarni anglatadi) birli- gini kuzatish …

5 / 18

ni, mutaxassislik deformatsiyasi (buzilishi) va uning oldini olish, ish joyini, ish vaqtini toʻgʻri tashkil etishini va boshqa masalalar boʻycha ularning psixologik asosini ishlab chiqish bilan shugʻullanadi. ikkinchi tendentsiya muxandislar xizmat faoliyatining obyekti va predmetini tashkil etuvchi shaxslar psixologiyasini har tomonlama oʻrganish. bu tendentsiyaning echimi muxandis kadrlar zimmasiga yanada murakkabroq boʻlgan vazifalarni yuklaydi. bu ikki tendentsiya muxandiskadrlari faoliyatida shaxs muammosini psixologik jihatdan chuqur oʻrganishni taqozo etadi. muxandis kadrlar faoliyatida shaxs muammosini oʻrganishning bu ikki tendentsiyasi rasman ikki xilda koʻrinsa ham uning echimi bir nuqtaga, ya’ni mamlakatimizda yashab mehnat qilayotgan shaxslarning psixologiyasini oʻrganib, jamiyatda barqarorlikni ta’minlashga kelib taqaladi. bu har ikki tendentsiya uchun ham ustuvor vazifa hisoblanadi. muxandis shaxsining psixologik tuzilishi etarli darajada oʻrganilmagan. uning psixologik tuzilishi quyidagi masalalarning hal qilinganligi darajasiga bogʻliq. birinchidan, muxandis davlat xizmatchisi sifatida mavjudmi, mavjud boʻlsa, unga qanday majburiyatlar yuklangan va qanday vakolatlar berilgan? bizning davlatimizda bu masala etarli darajada hal qilingan. masalan, ishlab chiqarish jarayoni mavjud, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs psixologiyasi va kasbiy shakllanish"

4-5 mavzular. shaxs psixologiyasi va kasbiy shakllanish. shaxsning individual, shaxsiy rivojlanishining oʻzaro ta’siri (4 soat) rеja 4.1. psixologiyada «shaxs» tushunchasi va shaxs ijtimoiylashuvi muammosi. 4.2. shaxsning «mеn» obrazi va oʻz-oʻziga baho bеrishi muammosi. 4.3. shaxs dunyoqarashini va kasb etikasining shakllanishi mavzu oʻquv maqsadi : ta’limiy: talabalar shaxs, individ, individuallik, shaxs borasidagi psixologik nazariyalar, shaxs faolligining manbalari, shaxsning malaka va odatlari haqidagi bilimlarni shakllantirish. tarbiyaviy: boʻlajak muhandilar tomonidan inson, individ, shaxsvaindividuallik, «shaxs» tushunchasi tarixi va uni psixologik tarzda tushunish, shaxs tuzilishi, shaxs tuzilishida biologik va ijtimoiy nisbatlar muammosi, shaxs haqida psixologik nazariyalar, oʻzi...

This file contains 18 pages in DOCX format (131.6 KB). To download "shaxs psixologiyasi va kasbiy shakllanish", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs psixologiyasi va kasbiy s… DOCX 18 pages Free download Telegram