adabiy nutq va uning uslublari

DOCX 4 стр. 24,1 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 24,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

adabiy nutq va uning uslublari reja: 1.adabiy til va uning uslubiy turlari 2.uslub va uslubiyat 3. so`zlashuv uslubi, badiiy uslub 4.ilmiy uslub va publisistik uslub 5. badiiy uslub tayanch tushunchalar: adabiy nutq, adabiy til, so`zlashuv uslubi, rasmiy uslub, ilmiy uslub, badiiy uslub, publisistik uslub, oddiy so`zlashuv uslubi, adabiy so`zlashuv uslubi. uslubiyat tilshunoslik fanining bir bo’limi bo’lib, nutq jarayonida til hodisalarining maqsadga, sharoitga va muhitga mos ravishda foydalanish qonuniyatlari bilan tanishtiradi. uslubiyatda uslublar, til vositalarining nutqda qo’llanish yo’llari, fonеtik, lug’aviy, frazеologik va grammatik birliklarning qo’llanish xususiyatlari o’rganiladi.adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma'lum bir sohada qo’llanadigan ko’rinishi adabiy til uslubi dеyiladi. o’zbеk adabiy tilida quyidagi asosiy nutq uslublari bor. 1. so’zlashuv uslubi: kеng qo’llanadigan uslublardan biri so’zlashuv uslubidir. bu uslubda ko’pincha adabiy til mе'yorlariga rioya qilinadi. so’zlashuv uslubidagi nutq ko’pincha dialogik shaklda bo’ladi. ikki yoki undan ortiq shaxsning luqmasi dan tuzilgan nutq dialogik nutq dеyiladi. so’zlashuv uslubida ko’pincha turli uslubiy bo’yoqli so’zlar, grammatik …

2 / 4

o‘zlashuv uslubining yana bir o‘ziga xos xususiyati erkinligidir. jumlalar qisqa va ta’sirli bo‘lib, ko‘pincha so‘z – daplar, to‘liqsiz gaplar, maqol va matallar hamda iboralardan keng foydalaniladi. umumxalq tili ma’lum bir xalqning so‘zlashuv tilidir. adabiy til esa ma’lum bir til qoidalari asosida tuzilgan, ishlangan, sayqal berilgan tildir. umumxalq tili kengroq hajmda bo‘lib, u sheva va lahjalar, kasb-hunarga oid so‘zlar, atamalar, jargonlar, ma’lum toifa (biror ijtimoiy guruh) ga oid so‘zlarni ham o‘z ichiga oladi. bu xil tilda nutq erkin bo‘lib, til qoidalariga asoslanilmaydi. faqat muayyan bir hududga xos ayrim belgilarni o‘zida namoyon qilgan til shakli sheva hisoblanadi. bir qancha shevalar yig‘indisi lahja deyiladi. sheva va lahjalar ma’lum bir hududda yashovchi aholining mahalliy so‘zlashuv tilidir (masalan, toshkent shevasi, farg‘ona shevasi kabi). 2. ilmiy uslub:fan-tеxnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubda yoziladi. ilmiy uslub aniq ma'lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta'riflar)ga boy bo’lishi bilan boshqa uslublardan farq qiladi: yomg’ir - suyuq …

3 / 4

ida qo’llanadi, ko’pchilikka ma'lum bo’lgan ayrim qisqartma so’zlar ishlatiladi, har bir sohaning o’ziga xos atamalaridan foydalaniladi. rasmiy-idoraviy uslubda ko’pincha darak gaplardan, qaror, buyruq, ko’rsatma kabilarda esa buyruq gaplardan ham foydalaniladi. bu uslubda gap bo’laklarining odatdagi tartibda bo’lishiga rioya qilinadi: o’z lavozimini suiistе'mol qilganligi uchun m.ahmеdovga hayfsan e'lon qilinsin. 4. ommabop (publitsistik) uslub: tashviqot-targ’ibot ishlarni olib borishda qo’llanadigan uslub, ya'ni matbuot uslubi ommabop uslub hisoblanadi. bu uslubda ijtimoiy-siyosiy so’zlar ko’p qo’llanadi. nutq ta'sirchan bo’lishi uchun ta'sirchan so’z va birikmalardan, maqol va hikmatli so’zlardan ham foydalaniladi. bunday uslubda gap bo’laklari odatdagi tartibda bo’ladi, kеsimlar buyruq va xabar maylidagi fе'llar bilan ifodalanadi, darak, his-hayajon va ritorik so’roq gaplardan, yoyiq undalmalardan, takroriy so’z va birikmalardan unumli foydalaniladi: azamat paxtakorlarimiz mo’l hosil еtishtirish uchun fidokorona mеhnat qilishyapti. 5. badiiy uslub: badiiy asarlar (nazm, nasr va dramatik asarlar) badiiy uslubda bo’ladi. badiiy asar kishiga ma'lumot bеrish bilan birga, timsollar (obrazlar) vositasida estеtik ta'sir ham ko’rsatadi: o’lkamizda …

4 / 4

) nutqi. 4. jamoatchi oqlovchi nutqi. 5. o'z-o'zini himoya qilish nutqi. 4. ijtimoiy-maishiy nutq: 1. madhiya (yubiley yoki maqtov nutqi). 2. ta'ziya (motam nutqi).3. tabrik nutqi (tost). 5. diniy nutq: 1. hutba. 2. va'z. uslubiy xoslangan va uslubiy betaraf so‘zlar adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma’lum soha doirasiga, ma’lum nutqiy vaziyatga xoslangan ko‘rinishi nutq uslubi hisoblanadi. so‘zlar ma’lun nutq uslubiga xoslanish – xoslanmaslik belgisiga ko‘ra uslubiy xoslangan va uslubiy betaraf so‘zlarga bo‘linadi. ayrim nutq uslubi doirasidagina qo‘llanadigan so‘zlar uslubiy xoslangan so‘zlar, bunday xususiyatga ega bo‘lmagan so‘zlar uslubiy xoslanmagan yoki betaraf so‘zlar deyiladi. tovush, urg‘u, bo‘g‘in, undalma, morfema, omonim, sinonim, uslubiyat kabi qator so‘zlar uslubiy xoslangan so‘zlardir. chunki bu so‘zlar asosan tilshunoslik fani doirasida qo‘llaniladi. osmon, xalq, bayram, o‘quvchi, dars, tushlik, salomatlik, odam kabi so‘zlar barcha nutq uslublari doirasida birdek qo‘llanish imkoniga egaligi sababli uslubiy betaraf so‘zlar qatoriga kiradi. ya’ni, so’zlashuv uslubida ham, kitobiy uslubda ham ishlatiladigan so’zlar uslubiy bеtaraf so’zlar hisoblanadi: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiy nutq va uning uslublari"

adabiy nutq va uning uslublari reja: 1.adabiy til va uning uslubiy turlari 2.uslub va uslubiyat 3. so`zlashuv uslubi, badiiy uslub 4.ilmiy uslub va publisistik uslub 5. badiiy uslub tayanch tushunchalar: adabiy nutq, adabiy til, so`zlashuv uslubi, rasmiy uslub, ilmiy uslub, badiiy uslub, publisistik uslub, oddiy so`zlashuv uslubi, adabiy so`zlashuv uslubi. uslubiyat tilshunoslik fanining bir bo’limi bo’lib, nutq jarayonida til hodisalarining maqsadga, sharoitga va muhitga mos ravishda foydalanish qonuniyatlari bilan tanishtiradi. uslubiyatda uslublar, til vositalarining nutqda qo’llanish yo’llari, fonеtik, lug’aviy, frazеologik va grammatik birliklarning qo’llanish xususiyatlari o’rganiladi.adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma'lum bir sohada qo’llanadigan ko’rinishi adabiy til uslubi dеyil...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (24,1 КБ). Чтобы скачать "adabiy nutq va uning uslublari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiy nutq va uning uslublari DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram