kasbiy psixologiya fanining asosiy tadqiqot metodlari

DOCX 15 pages 89.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.5 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

2-mavzu. kasbiypsixologiya fanining asosiy tadqiqot metodlari (2 soat) reja 2.1.kasbiy psixologiyaning tadqiqot metodlari klassifikatsiyasi. 2.2.kasbiy psixologiyaning tadqiqot metodlaridan foydalanishni shakllantirish 2.3.genetik metodlar, praksimetrik metodlar, psixosamatik metodlar. 2.4. eksperimental metodlar haqida tushincha. professiografik tadqiqotlarni oʻtkazish. таянч тушунчалар: tadqiqot metodlari, genetik metodlar, praksimetrik metodlar, psixosamatik metodlar, eksperimental metodlar 2.1. kasbiy psixologiyaning tadqiqot metodlari klassifikatsiyasi kasbiy psixologiya muhandislik sohasining obʼektiv qonuniyatlarini oʻrganishda uning metodlaridan keng foydalanadi. ushbu metodlar oʻzining maqsadi va yoʻnalishiga qarab tasniflanadi. tadqiqot maqsadiga koʻra muhandislik psixologiyasi metodi quyidagi uch guruhga boʻlinadi.  anamnestik (biografik) metod;  kuzatish va tabiiy eksperiment metodlari;  shaxsning individual-psixologik xususiyatlarini oʻrganish-ning instrumental (test, anketa va boshq.) metodlari. ushbu metodlarning qoʻllanishi individual-psixologik xususiyatlarni oʻrgatadi. psixolog-ekspert oldida har bir bosqichdagi psixologik determinantlar (omillar)ni ajratish vazifasi turadi. birinchi bosqichda oʻzini oʻzi anglash, oʻzini oʻzi baholashning shakllanishi, haqiqiy hayotiy qadriyat va axloqiy-meʼyoriy yoʻnaltirishlarning rivojlanish xususiyatlarini tahlil qilish zarur. ekspertizadan oʻtkazilayotgan shaxsning individual-tipologik xususiyatlarini tahlil qilish ham muhim oʻrin tutadi. …

2 / 15

yonini oʻrganish, turli sharoitlarda oʻzini namoyon etishini tahlil qilish zarur. hech bir psixologik metod shaxs haqida mutlaqo toʻgʻri maʼlumot olinishini kafolatlamaydi. shaxsni samarali psixologik tadqiq etishning muhim tomoni – standart va nostandart tadqiqotlar maʼlumotlarini, eksperimental va noeksperimental metodlarni qoʻshish hisoblanadi. kasbiy psixologiyaning oʻziga xos metodlariga muhandislik faoliyati ishini psixologik tahlil qilish kiradi. bu oʻrinda qaror qabul qilish muammosini tadqiq etish ayniqsa samarali hisoblanadi. soʻnggi yillarda psixodiagnostika oʻtkazishda kompyuterdan foydalanishga qiziqish keskin oshdi. аvtomatlashtirilgan psixologik tizimlarning dastlabki variantlari mamlakatimizda xx asrning 60-yillaridayoq ishlab chiqilgan edi. аmmo ular, ehmlardan foydalanish qiyinligi va ularning qimmat turishi sababli, ommaviy tarzda yoyilmadi. oʻtgan asrning 80-yillari oʻrtalaridan boshlab esa kompyuter tizimlari test oʻtkazish amaliyotiga keng tatbiq etila boshlandi. kompyuterlashtirishdan avval psixologik test oʻtkazish uzoq davom etadigan, bir xil tusdagi bir muncha murakkab ish boʻlgan. testdan oʻtayotgan shaxs juda koʻp savollarni oʻqir hamda maxsus jadvallarning katta qogʻozlarini toʻldirar edi. toʻldirilgan jadvallarga “qoʻlda” ishlov berish ayniqsa qiyin va …

3 / 15

avoblar ishlovi hajmining kattaligi muqarrar ravishda hisob-kitob xatolariga olib kelishi; – koʻpchilik tadqiqotchilarning fikricha, test oʻtkazuvchi psixo- logning subʼektiv qarashlari va test natijalarini amaliy qilishi. hozirgi vaqtda test oʻtkazish jarayoni kompyuterda erkin suhbat shaklida olib boriladi. savollarning bir xildagi ketma- ketligiga barham berilgan. har bir savol ekranda paydo boʻladi va javob kiritilganidan keyin yoʻq boʻladi. soʻngra keyingi savol paydo boʻladi va hokazo. vaziyat uzluksiz oʻzgarib turadi. testdan oʻtayotgan shaxsning oʻzi suhbat (dialog) surʼatini, hissiy boyligini belgilaydi. bularning bari shaxsning suhbatda oʻzini toʻliq namoyon etishiga yordam beradi. hozir kompyuterlarda psixologik parametrlarni hisoblash hamda testdan oʻtayotgan shaxs javoblarining butun majmui boʻyicha berish jarayoni bir necha soniya vaqt talab qiladi. psixolog test oʻtkazib boʻlingan zaxoti asosiy psixologik koʻrsatkichlarning toʻliq toʻplamiga ega boʻlgan tayyor psixokartani oladi. u faqat mutaxassis sifatida ishlaydi. аsosiy koʻrsatkichlar majmui dastlabki tarzda baholanganidan soʻng ancha ixtisoslashgan dasturlar boʻyicha qoʻshimcha test tayinlanishi mumkin. bunday dasturlar bloki ishlab chiqilgan, yoʻlga qoʻyilgan va …

4 / 15

g oʻziga xos ilmiy oʻrganish metodlari mavjud. psixologiya fanini ilmiy oʻrganish metodlari («metod» yunoncha soʻz boʻlib, «biror narsaga borish yoʻli» degan ma’noni anglatadi) psixik jarayonlar, holatlar va individual xususiyatlar toʻgʻrisidagi bilimlarni egallashda qoʻllaniladigan nazariy tadqiqotlar hamda amaliy harakat qilish usullari va ularning yigʻindisidir. kasbiy psixologiya muxandislik psixologiya sohasining obyektiv qonuniyatlarini oʻrganishda uning metodlaridan keng foydalanadi. ushbu metodlar oʻzining maqsadi va yoʻnalishiga qarab tasniflanadi. individual-psixologik xususiyatlarni oʻrganishning instrumental metodlariga avvalo eksperiment metodining turli variantlari, shuningdek, har xil testlar oʻtkazish, anketalar, soʻrovnomalar kiradi. ularning mazmuni psixodiagnostikaga oid asosiy qoʻllanmalarda berilgan. metodlarning ushbu guruhi insonning ayrim ruhiy xususiyatlarining doimiyligi yoki oʻzgaruvchanligi darajasi, tuzilishini aniqlash uchun nihoyatda katta ahamiyatga ega. biroq, psixologik metodlar yordamida olinadigan materiallarda ayrim xatolar ham boʻlishi muqarrar. ushbu xatolar inson shaxsini psixologik oʻrganishning oʻziga xos «artefaktlari» hisoblanadi. u eksperiment tadqiqotining barcha bosqichlarida maxsus oʻrganish va hisobga olishni talab qiladi. kasbiy psixologiyaning oʻrganish sohalariga, jumladan, tek- shirilayotgan shaxsning inson-texnika munosabatlari sharoitidagi …

5 / 15

antiruvchi), psixologik tashhislash metodlari (testlar, anketalar, soʻrovnomalar, sotsiometriya, suhbat, intervyu), faoliyat mahsuli tahlili (xronometriya, kasbiy ta’riflar, mahsulot va bajarilgan ishlarni baholash va boshqalar), tarjimai hol va egizaklar metodlarini oʻz ichiga oladi. ma’lumotlarni qayta ishlash metodlariga miqdoriy (statistika) va sifat (materialni guruhlarga ajratish, tahlil) metodlari kiradi. izohlash metodlarigaturli xildagi irsiy (materilning rivojlanishdagi alohida davrlar, bosqichlar, xavfli vaziyatlar va boshqalarni ajratib koʻrsatgan holda tahlili) va tarkibiy (psixika barcha xususiyatlarining tuzilishlari oʻrtasidagi aloqani oʻrnatish) metodlar kiradi.psixologik tadqiqotning asosiy metodlarini birmuncha toʻliqroq holatda koʻrib chiqamiz. qiyosiy metod («koʻndalang kesim» metodi) turli guruhlarga mansub odamlarning yoshi, ma’lumoti, faoliyati va muloqotiga koʻra taqqoslashdan iborat. masalan, yoshi va jinsi bir xil boʻlgan odamlarning ikkita katta guruhi (talabalar va ishchilar) ilmiy ma’lumotlarga ega boʻlish uchun bir xil tajriba metodlari bilan tadqiq etiladi va olingan ma’lumotlar oʻzaro solishtiriladi. longityud metodi («uzunchoq kesim» metodi) tanlangan sinaluvchilarni uzoq vaqt davomida qayta-qayta tekshirishdan iborat. masalan, talabalarni oliygohda ta’lim olish vaqti davomida koʻplab …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kasbiy psixologiya fanining asosiy tadqiqot metodlari"

2-mavzu. kasbiypsixologiya fanining asosiy tadqiqot metodlari (2 soat) reja 2.1.kasbiy psixologiyaning tadqiqot metodlari klassifikatsiyasi. 2.2.kasbiy psixologiyaning tadqiqot metodlaridan foydalanishni shakllantirish 2.3.genetik metodlar, praksimetrik metodlar, psixosamatik metodlar. 2.4. eksperimental metodlar haqida tushincha. professiografik tadqiqotlarni oʻtkazish. таянч тушунчалар: tadqiqot metodlari, genetik metodlar, praksimetrik metodlar, psixosamatik metodlar, eksperimental metodlar 2.1. kasbiy psixologiyaning tadqiqot metodlari klassifikatsiyasi kasbiy psixologiya muhandislik sohasining obʼektiv qonuniyatlarini oʻrganishda uning metodlaridan keng foydalanadi. ushbu metodlar oʻzining maqsadi va yoʻnalishiga qarab tasniflanadi. tadqiqot maqsadiga koʻra muhandislik psixologiyasi m...

This file contains 15 pages in DOCX format (89.5 KB). To download "kasbiy psixologiya fanining asosiy tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kasbiy psixologiya fanining aso… DOCX 15 pages Free download Telegram