islom dini tarixi va mohiyati

DOC 22 pages 176.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.0 KB

File type DOC

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

5-mavzu: islom dini tarixi va mohiyati. islom fiqhiy maktablari. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri. reja: 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy sharoitlar. islomgacha bo’lgan diniy e’tiqod va tasavvurlar. 2. islom dini ta’limoti. 3. islom dini muqaddas manbalari. islomda amallar tasnifi. 4. movarounnahrda islom dinining tarqalishi va madrasa ta`limi shakllanishining ijtimoiy madaniy hayotga ta`siri. 5. ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablarining asosiy g’oyalari va fiqhiy dalillash 4 metodlari. 6. shariat kategoriyalari: halol, mandub, muboh, makruh, harom. 7. qozi mahkamalarining islom huquqini ta`minlashdagi o`rni. 8. burhoniddin marg‘inoniyning “al-hidoya’’ asarining fiqh ilmi rivojidagi ahamiyati. 9. tasavvuf ta'limotining shakllanish tarixi, mohiyati va asosiy gʻoyalari. 10. tasavvuf ta'limotida qurʼondagi nafs tarbiyasi, zuhd va zohidlikka oid gʻoyalarining rivojlantirilishi. tasavvuf taʼlimotida ilohiy ishq g`oyasining mohiyati. 11. yusuf hamadoniy taʼlimoti, kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlarining ijtimoiy ahamiyati. 12. tasavvufda ruhiy tarbiya bosqichlari va maqom. zamonaviy tasavvuf …

2 / 22

raqiyot darajasi bilan dialektik bog’liqdir; shu sababli islom ham avvalo muayyan bir yurt (mamlakat)da, maolum bir ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda, siyosiy vaziyatda, madaniyat rivojlanishining muayyan bir bosqichida paydo bo’lgan. “dinshunoslik” kursi xususan ilmiy islomshunoslik soxasi to’plagan, taxlil etgan, umumlashtirgan maolumotlarga ko’ra, islom vi asr oxiri vii asr boshlarida arabiston yarim orolida paydo bo’lgan. bu o’lkada xali juda oz sonli arab axolisi xayotida urug’chilik va qabilachilik munosabatlar qisman emirilib, uning o’rniga quldorlik munosabatlarini o’zida aks etgirgan sinfiy jamiyat paydo bo’la boshlagan edi. yarim orolning iqlim sharoiti g’oyat noqulay, eri qumli, tog’-toshli, saxrolardan iborat bo’lgan; u erlarda x-xi asrlarda yashagan ko’chmanchi axoli chorvachilik bilan shug’ullangan; yarim orolning bepoyon saxrolaridan ayanchli xayot kechiradigan badaviylar g’oyat og’ir ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda yashagan; ular ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda taraqqiyotning urug’chilik -qabilachilik bosqichida g’oyat qoloq xolda bo’lgan. yarim orolning janubida nisbatan qulay iqlim sharoitiga ega bo’lgan, xind okeani qirg’og’iga joylashgan yaman qadimdan ancha rivojlangan dexkonchilik va madaniyat markazlaridan biri bo’lgan; o’lkada quldorlik …

3 / 22

at o’choqlariga nisbatan ancha orqada qolib ketgan edilar; bu o’lkaning g’arbida qizil dengiz qirg’og’i buylab cho’zilgan hijoz xududida yashovchi arablar ijtimoiy-iqtisodiy jihatlardan birmuncha rivojlangan edilar;bunga dehqonchilik va karvon yo’llari o’tkanligi qulaylik tug’dirgan; bu yo’l orqali, yaman mamlakatidan o’tib, habashiston, hindiston bilan, suriya orqali esa misr, vizantiya, eron bilan arabistonni bog’lagan; buning natijasida hijozda aholi punktlari, karvonsaroylar, yasrib (toif) shahri barpo etilgan; vi asrda u ancha kengayib, savdo markaziga aylangan. hijozdan o’tadigan savdo yo’lidan makka ham yaqin bo’lib, asta -sekin u ham savdo markazlaridan biriga aylangan; unda yarmarka o’tkazila boshlagan; u atrofdagi qabilalarga, boshka shaxarlarga qaraganda, yarim orol markazida joylashganligi, zam-zam bulog’i borligi uchun yaqinrok, kuchliroq taosir eta boshlagan; arab qabilalari majo’ziylikning bir turi bo’lgan fetishizmga siginib makka, xususan undagi kaba ularning diniy markazlariga aylangan. ular bu shaxarga savdoga kelib o’z sanamlarini ham ziyorat kilib ketib turganlar. xulosa shuki, islomning paydo bo’lishi arafasida arabiston yarim orolidagi ijtimoiy- iktisodiy sharoitlar hali ancha …

4 / 22

xudosizlik sanamlari takchalarga terib qo’yilganligidan keyin muhammad (sav) ularni bu yerdan chiqarib tashlaganligidan bilsa bo’ladi: har bir arab qabilasining o’z xudosi haykalchalari bo’lib, bularning soni 360 ga etgan. natijada kaobada barcha arb qabilalari sig’ingan maojo’ziylik ziyoratgohiga islomdan bir necha yillar oldinroq aylangan edi. bular orasida quraysh qabilasining al- iloh deb nomlangan, keyinchalik olloh nomiga asos bo’lgan sanami ham bo’lgan. arab qabilalari oralaridan bilimli, xalqparvar, elim deb, yurtim deb, yonib yashaydigan ilg’or kishilar etishib chiqa boshlagan. ular o’z elatlarining mushkil ahvolini, ayniqsa ularning tarqoqligini ko’rib, ularning taqdiri (kelajagi) haqida o’ylay boshlaganlar. ularni birlashtirish, o’zaro do’st, hamkor, hamjihat qilish yo’llarini izlay boshlaganlar. buning uchun ular tarqoq qabilalarni yagona din atrofida birlashtirish zarurligini anglay boshlaganlar. natijada yarim orolda haniflar, ya’ni takvodor, hak-hakikat izlovchi, chinakam e’tiqod kiluvchilar deb atalgan vaozxonlar yo’zaga kelgan. haniflardan sajjah, to’layh, asvad, musaylima qabilar ancha mashhur bo’lganlar. muhammad (sav) ham oldin hanif bo’lib, yangi din targ’ibotini haniflardan biri sifatida boshlagan. …

5 / 22

bilan targ’ib etgan. haniflik targ’ibotiga yahudiy va xristian dinlarining taosiri avval boshdanok kuchli bo’lgan, bu dinlar shuning uchun kitobiy deb hisoblangan. ularning payg’ambarlari yangi dinda ham eozozlanib, kuroonda kayta- kayta tilga olingan. hulosa shuki, qadimgi arablar politeizmga itoat kiladigan ibtidoiy dinlardan kupchilikni taosirida bo’lgan. hatto kuyosh, oyga ham sig’inadigan maojusiy bo’lganlar: yarim orolda kancha qabila bo’lsa uning shuncha xudosi, maobudasi, tangrisi bo’lgan. 2. muhammad (s.a.v.) islom dinining payg’ambari. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib arabiston tarixida «fil voqeasi» nomi bilan mashhur jangdan 50 kun keyin tavallud topdilar. misrlik munajjim mahmud podshoning aniqlashicha, payg’ambarimizning tavallud topishlari milodiy sananing 571 yil 21 aprel kuniga to’g’ri keladi. otalari abdulloh muhammad (a.s.) tug’ilmaslaridan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasrib (madina)da vafot etdilar va o’sha erga dafn etildilar. onalarining ismi omina bint vahb bo’lib, banu zuhra urug’idan edi. payg’ambar (a.s.)ning tug’ilishlari paytida turli mo’’jizalar ro’y berdi. ushbu hodisalar haqida ko’plab tarixchilar o’zlarining asarlarida rivoyat …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi va mohiyati"

5-mavzu: islom dini tarixi va mohiyati. islom fiqhiy maktablari. tasavvuf taʼlimotining sharq madaniyatiga ta`siri. reja: 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy sharoitlar. islomgacha bo’lgan diniy e’tiqod va tasavvurlar. 2. islom dini ta’limoti. 3. islom dini muqaddas manbalari. islomda amallar tasnifi. 4. movarounnahrda islom dinining tarqalishi va madrasa ta`limi shakllanishining ijtimoiy madaniy hayotga ta`siri. 5. ilk islomiy fiqhiy maktablarining shakllanish tarixi va ularning tasnifi. hanafiya, molikiya, shofeʼiya, xanbaliya mazhablarining asosiy g’oyalari va fiqhiy dalillash 4 metodlari. 6. shariat kategoriyalari: halol, mandub, muboh, makruh, harom. 7. qozi mahkamalarining islom huquqini ta`minlashdagi o`rni. 8. burhoniddin marg‘inoniyning “al...

This file contains 22 pages in DOC format (176.0 KB). To download "islom dini tarixi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi va mohiyati DOC 22 pages Free download Telegram