shaxsning individual-psixologik xususiyatlari

PPT 75 pages 8.9 MB Free download

75 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.9 MB

File type PPT

Pages 75

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 75

name of presentation 9-mavzu: shaxsning individual- psixologik xususiyatlari sulaymanova d.n. * reja: temperament xarakter qobiliyat * «individuallik» - individning boshqalardan farqlanadigan ijtimoiy xususiyatlari va psixikasining oʼziga xosligi, qaytarilmasligi. temperament – o‘zi nima? temperament – shaxs faoliyati va xulqining dinamik (oʼzgaruvchan) va emotsional - hissiy tomonlarini xarakterlovchi individual xususiyatlar majmuidir. yaʼni temperament insonning turli vaziyatlarda narsa va hodisalarga, insonning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi xususiyatlar majmui hisoblanadi. temperament xususiyatlari shaxsning ichki tuzilmasi bilan bevosita bogʼliq boʼlib, ularning namoyon boʼlishi uning konkret vaziyatlarga munosabatini, ekstremal vaziyatlarda oʼzini qanday tutishini belgilab beradi. temperamental xususiyatlar aslida tugʼma hisoblansada, shaxsga bevosita aloqador va anglanadigan boʼlgani uchun ham maʼlum maʼnoda oʼzgarib boradi. аsab tizimi bilan bogʼliq individual sifatlarni bilish shart, chunki ular bevosita mehnat va oʼqish jarayonlarini har bir inson tomonidan, uning manfaatlariga mos tarzda tashkil etishga xizmat qiladi. аsabga bogʼliq boʼlgan tabiiy xususiyatlarmizni ham umuman oʼzgarmas deb aytolmaymiz, chunki tabiatda oʼzgarmaydigan narsaning oʼzi yoʼq. temperament …

2 / 75

kratning taʼlimoti eramizdan oldingi v asrlarda yashagan qadimgi grek olimi gippokrat odamlar oʼrtasidagi tafovutlarni oʼrganib, odamlarni 4 guruhga bo`lgan. buning bilan u temperament haqidagi birinchi taʼlimotni yuzaga keltirgan xolerik sangvinik temperament flegmatik melanxolik гиппократ таъбирича, инсон танасида тўрт xил суюқлик (xилт) мавжуд бўлиб, улар ўт ёки сафро (юнонча “chole”), қон (лотинча сангуис ёки сангуинис), қора ўт (юнонча melas “қора”, chole “ўт”), балғам (юнонча “phlegma”) кабилардан иборатдир. унинг мулоҳазаси кўра: ўтнинг xусусияти – қуруқликдир, унинг вазифаси-тана аъзоларида қуруқликни сақлаб туриш ёки баданни қуруқ тутишдир. қоннинг xусусияти-иссиқликдир, унинг вазифаси танани иситиб туришдир. қора ўтнинг xусусияти-намликдир, унинг вазифаси бадан намлигини сақлаб туришдир. балғамнинг (шилимшиқ модданинг) xусусияти-cовуқликдир, унинг вазифаси баданни совутиб туришдан иборатдир. қадимги рим табиби гален (эрамиздан аввалги ii асрда яшаган) темперамент 4 та субстанция– қуруқлик, намлик, иссиқлик ва совуқлик билан кечади деган фикрни илгари суради. ҳозирги кунгача бу тавсифларнинг физиологик асослари кўп бора ўзгарган бўлишига қарамай номлари сақланиб қолган. инсон типларини ўрганиш …

3 / 75

ожланмаган кишилар. улар жуда эмоционал бўлиб, турли ҳаётдаги вазиятларга хаддан зиёд бўёқ берадилар ва истерикага (жазава ҳолатига тушишга) мойилдирлар. доимо ҳаётдан завқланиб яшашга ҳаракат қиладилар. астеник – (грек тилидан олинган бўлиб аsthenes- заиф деган маънони англатади) турга тегишли инсонлар ўрта бўйли ва ориқ кишилар бўлиб, жуссаси кичикроқ бўлади. шунинг учун кўпгина ҳолларда уларнинг буйи паст бўлиб кўринади. таъна ва юз териси нозик, елкаси тор, қўллари ва билаклари ингичка, кўкрак қафаси кичик ва тор бўлган ҳамда мушаклари яхши ривожланган ориқ кишилардир. астеникларнинг юзи одатда юзун ва бурни катта бўлади. уларга эмоционал заифлик, доимо ўз-ўзини таҳлил қилиш, хатти-харакатларини ўрганиш каби ҳислатлар намоён бўлади, бундай инсонлар ёлғизлик ҳиссига мойил бўладилар. атлетик (грек тилидан олинган бўлиб athletes- курашчи деган маънони англатади) турига тегишли инсонларнинг суяк ва мушаклари яхши ривожланган, ўртача юқори ёки биланд бўйли, елкаси ва кўкрак қафаси кенг, бошини тик тутиб юрадиган кишилардир. таъна тузилиши пастга қараб қисқариб (торайиб) кетади, боши кўпинча чўзиқ, …

4 / 75

а интилиш хосдир. “xole” “safro, zahar” maʼnosini bildirib, kishining xarakatchanligini ifodalaydi. jahldor, qatʼiyatli, masʼuliyatli, harakatchan, ularning eʼtiborini jalb qilish mushkuldir. xolerik sangvinik “sanguis” “qon” degan maʼnoni bildirib, kishining harakatchan va quvnoqligini bildiradi. vaziyatlarga, eʼtiborini tortgan narsalarga tezda oʼz munosabatini bildiradigan, oʼzlariga ishonuvchan, harakatlari yengil va tez, mimikalari tabiiy, nutqi ravon va jarangdor, lekin tez zerikuvchan, oʼzgaruvchan inson. flegmatik flegmatik ma’nosi “flegma” -“balg‘am”dir, kishining tinch va harakatsizligini bildiradi. hayot yo‘li tekis va ravon, shoshilmasdan harakat qiladigan, kamgap inson. “melayna xole” “qora safro” ma’nosini bildirib, kishining g‘amginligini ko‘rsatadi. passiv, xayolparast, nutqi past va sekin, dilidagini ochiq ayta olmaydigan inson. melanxolik temperament va muloqot ko`rinishlari melanxolik mustaqil fikrga ega bo`lmagan. himoyasiz sangvinik barchaning ko`nglini oluvchi, xushmuomala, xolerik bo`ysundiruv-chi, o`z fikrida qat`iy turuvchi flegmatik bosiq, ijodkor temperament va ishtaha sangvinik xolerik flegmatik melanxolik yaxshi, ko`proq shirinlikka o`ch past va sust ko`p va tez ovqatlanadi ovqatlanish jarayonini qardlaydi, shoshilmaydi temperament va o`z-o`zini baholash o`ta yuqori, …

5 / 75

ngilchan, befarq o’ziga bo’lgan ishonchi: sangvinik xolerik flegmatik melanxolik omadga ishonadi, tavakkalchi o’ziga juda ishonadi, kamchiliklarini berkitadi bilsa ham o’ziga ishonmaydi, ko’p havotirlanadi, lekin nolimaydi o’ziga ishonmaydi, kamchiliklaridan juda qo’rqadi, omadga ishonmaydi sangvinik xolerik flegmatik melanxolik shoshqaloq, tezkor, taranglik bir joyda tura olmaydi, serxarakat, tez yuradi sekinroq yuradi, bemalol atrofni kuzatib yuradi sekin yuradi, xayolparast, qo’rquv bn yuradi «xarakter» yunoncha «xaraktir» degan so’zdan olingan bo’lib, «qalqiq chiziq» ma’nosini anglatadi. bu yerda tanga, chaqa yuziga tushirilgan bo’rtma tamg’a ko’zda tutiladi. * xarakter deganda shaxsda muhit va tarbiya ta’siri ostida tarkib topgan va uning irodaviy faolligida, tevarak-atrofdagi olamga (boshqa kishilarga, mehnatga, buyumlarga), o’z-o’ziga bo’lgan munosabatlarida namoyon bo’ladigan individual xususiyatlarini tushunamiz. * shaxsning xarakteriga tegishli bo’lgan xususiyatlarni xarakter xislatlari deyiladi. xarakter – xislatlari – kishida tasodifiy uchraydigan xususiyat bo’lmay, balki kishining xulqidagi doimiy, barqaror xususiyatlar bo’lib, bu xususiyatlar shaxsning o’zigagina xos bo’ladi. * kishidagi mustahkamlanib, uning shaxsiy xususiyatiga aylanib qolgan iroda sifatlari xarakterning …

Want to read more?

Download all 75 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsning individual-psixologik xususiyatlari"

name of presentation 9-mavzu: shaxsning individual- psixologik xususiyatlari sulaymanova d.n. * reja: temperament xarakter qobiliyat * «individuallik» - individning boshqalardan farqlanadigan ijtimoiy xususiyatlari va psixikasining oʼziga xosligi, qaytarilmasligi. temperament – o‘zi nima? temperament – shaxs faoliyati va xulqining dinamik (oʼzgaruvchan) va emotsional - hissiy tomonlarini xarakterlovchi individual xususiyatlar majmuidir. yaʼni temperament insonning turli vaziyatlarda narsa va hodisalarga, insonning xatti-harakatlariga nisbatan reaksiyasini tushuntirib beruvchi xususiyatlar majmui hisoblanadi. temperament xususiyatlari shaxsning ichki tuzilmasi bilan bevosita bogʼliq boʼlib, ularning namoyon boʼlishi uning konkret vaziyatlarga munosabatini, ekstremal vaziyatlarda oʼzini qand...

This file contains 75 pages in PPT format (8.9 MB). To download "shaxsning individual-psixologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning individual-psixologik… PPT 75 pages Free download Telegram