surdopsixologiya

PPTX 33 pages 6.2 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

презентация powerpoint mavzu: surdopsixologiya, logopsixologiya, tiflopsixologiya surdopsixologiya psixologiyaning maxsus bo‘limi bo'lib, eshitishida nuqsoni mavjud bolalar ruhiyatining shakllanish xususiyatlarini tahlil qilishni ko'zda tutadi. surdopsixologiya predmeti eshitishida nuqsoni mavjud shaxslar ruhiyatining o'ziga xosligini o'rganish va turli murakkablikdagi nuqsonlar yo'llarini aniqlashni qamrab oladi. surdopsixologiya vazifalari rus surdopsixologi t.g. bogdanova tomonidan quyidagicha belgilanadi: • eshitishida nuqsoni mavjud shakllarning ruhiy rivojlanishning umumiy va maxsus qonun-qoidalarini aniqlash; • eshitishida nuqsoni mavjud shaxslar bilish faoliyatining rivojlanish xususiyatlarini o'rganish; • ular shaxsining rivojlanish xususiyatlarini tadqiq etish; • eshitishida nuqsoni mavjud shaxslar ruhiy rivojlanish xususiyatlarining psixologik korreksiyasi va diagnostikasi m etodlarini ishlab chiqish; • eshitishida nuqsoni mavjud shaxslarga pedagogik ta ’sir usullarni psixologik asoslash. eshitishida nuqsoni bo'lgan shaxslar ruhiy xususiyatlari xix asr o'rtalaridanoq pedagog va shifokor-psixologlar e’tiborini o'ziga jalb etib kelgan. v.i. fieri, f.a. ostrogradskiy, i.m . logovskiy, f.a.rau kabi olimlarning pedagogik faoliyati va tadqiqotlari surdopsixologiyaning rivojiga katta hissa qo'shgan. u larning ilmiy ishlarida eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalarning ruhiy …

2 / 33

alarni tasniflash tarixi bir necha asrlarga teng. jum ladan, birinchi tasniflash xvi asrlarga to'g'ri keladi. undan italiya olimi d. k ardano 3 guruh karlarni ajratgan, karlikni vujudga kelish vaqtiga bog'liqligi va nutqiy rivojlanish darajasiga asoslangan: tug'm a karlar; erta kar bo'lgan (nutqi rivojlangunga qadar); kech kar bo'lganlar (nutqi saqlanib qolganlar) karlik — eshitishning mutlaqo yo'qligi (mutlaqo eshitmaslik) yoki pasayishining shunday shakliki, unda og'zaki nutq faqat qisman, eshitish apparatlari (moslamalari) yordamida idrok etiladi. zaif eshitish — har ikkala quloq bilan eshitishning pasayishi, unda nutqni idrok etishda qiyinchiliklar yuzaga keladi, biroq ovoz kuchaytirilganda uni idrok etish mumkin bo'ladi. eshitishning buzilishi sabablarini ta’riflashda turlicha qarashlar mavjud. eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar sezgi va idrokining o'ziga xos xususiyatlari eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalar sezgisi va idroki shakllanishining umumiy qonuniyatlari bilan birga spetsifik xususiyatlarga ega bo'ladi. avvalambor, bu bolalarda asosiy sezgi turlaridan biri eshituv sezgisi mavjud bo'lm aydi. bizning organizm im izga doimo tovush ta ’sirotlari ta …

3 / 33

atida aniqlanib, m ustahkam lanib borgan. daktilologiya va imo-ishora nutqi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqi sifatida daktilologiya kar va zaif eshituvchi bolalar nutqining o'ziga xos shaklidir. u so‘zlashuv nutqiga imo-ishora nutqiga nisbatan yaqindir. u yozma harakatga ko‘ra yozma nutqqa o‘xshab ketadi. uning vositalari grafik belgilar harflar emas, balki qo‘l, barmoq harakatlari hisoblanadi. 0‘zbek tilining har bir harfi o'zining harakatli ifodasiga egadir. kar bolalarga daktil belgilarini uch guruhga tasniflash mumkin: 1) chizuvchi harflar (z, b, d); 2) harf shaklini ifodalovchi harflar (о, 1, m, t); 3) shartli belgilar (v, j, n). daktil nutqi so'zlashuv nutqining barcha qoidalariga ko‘ra shakllanadi va uni kar bola egallashi mumkin. bog‘cha davrida kar bola daktilologiyaga savod o'rganish uchun murojaat qiladi. tadqiqot ko'rsatishicha, daktilologiya eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalar so'zlashuv nutqini shakllantirish uchun yordamchi vosita bo'lib xizmat qiladi. eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalar tomonidan keng qo'llaniladigan imo-ishora nutqi muloqotga ehtiyoj yuzaga kelish natijasida nam oyon bo'ladi. kar bola qo'llaydigan …

4 / 33

zining birinchi vazifasini bajara olmaydi, tafakkur quroli sifatida faoliyat ko'rsata olmaydi. imo-ishora nutqining qurish materiali m im ik belgilar foizidir. so'zdan farqli, imo-ishora belgilari bir qator o'ziga xosliklarga egadir. ayrim mim ik belgilar so'z kabi muloqot elementiga egadir. so'z qat’iy va universal ahamiyatga ega. mimik belgilar esa qat’iy bo'lmaydi. ko'p tushunchalar kar shaxslar o'rtasida bir xil ishora bilan ifodalanadi. ularning xarakteri ta’lim jarayonida so'zlashuv nutqi vositasida o'zgarishi mumkin ko'p olimlar mimik belgilarni tasniflashga harakat qilganlar (n.g. morozova, r.m .boskis, l.v. zankov, g.l.zayseva, n.f. slezina). ularning ilmiy ishlari natijalariga tayanib m im ik belgilarni quyidagicha tasniflash mumkin: eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalarning og‘zaki nutqni idrok etishi eshituvchi bola atrofdagilar nutqini eshituv analizatori orqali qabul qiladi, yuzning ifoda harakatlari va m im ikasi, imo-ishoralarni anglash imkonini beruvchi ko'rish analizatori yordamida ma’lumotini to'ldiradi.so'zlarni, gaplarni bir necha marta takrorlash ta’sirida eshitishida nuqsoni bo'lgan bolalarda fonematik eshituvga tovush analiz va sintezning yuqori shakli rivojlanadi. bola ona …

5 / 33

byekti tug'ma yoki orttirilgan nutq nuqsoniga ega bo'lgan bolalardir. logopsixologiya fanining predmeti doirasiga nutq nuqsoniga ega bo'lgan bolalarning psixik xususiyatlarini o'rganish va psixokorreksion ishlarni tashkil etish jarayoni kiradi. logopsixologiya fanining vazifalari: nutq nuqsonlarining differensial diagnostika metodlarini ishlab chiqish nutq nuqsoniga ega bo'lgan bolalarning bilish faoliyatidagi kam chiliklarini o'rganish va bartaraf etish; nutq nuqsoniga ega bo'lgan bolalarda hissiy-irodaviy sohani va shaxslararo munosabatlardagi kam chiliklarni bartaraf etish metodlarini ishlab chiqish; nutq nuqsoniga ega bolalarning bilish faoliyatidagi va hissiy- irodaviy sohasidagi kam chiliklarning oldini olish va bartaraf etishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish turli nutq nuqsoniga ega bo'lgan shaxslarning psixik rivojlanish xususiyatlarini o'rganish; nutq kamchiligi bo’lgan bolalarning umumiy psixologik tavsifnomasi l.s.vigotskiy bola nutqining uning atrofidagi katta kishilar ta ’siri ostida shakllanish mexanizm larini ko'rsatib berdi. avval kattalar unga nutqiy ko'rsatm alar beradilar («qoshiqni ol», «o'yinchog'ingni menga ber» va h.k.), bunga javoban bola nomi aytilgan predm etni ko'zi bilan topadi va ko'rsatm ani bajaradi. bola …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surdopsixologiya"

презентация powerpoint mavzu: surdopsixologiya, logopsixologiya, tiflopsixologiya surdopsixologiya psixologiyaning maxsus bo‘limi bo'lib, eshitishida nuqsoni mavjud bolalar ruhiyatining shakllanish xususiyatlarini tahlil qilishni ko'zda tutadi. surdopsixologiya predmeti eshitishida nuqsoni mavjud shaxslar ruhiyatining o'ziga xosligini o'rganish va turli murakkablikdagi nuqsonlar yo'llarini aniqlashni qamrab oladi. surdopsixologiya vazifalari rus surdopsixologi t.g. bogdanova tomonidan quyidagicha belgilanadi: • eshitishida nuqsoni mavjud shakllarning ruhiy rivojlanishning umumiy va maxsus qonun-qoidalarini aniqlash; • eshitishida nuqsoni mavjud shaxslar bilish faoliyatining rivojlanish xususiyatlarini o'rganish; • ular shaxsining rivojlanish xususiyatlarini tadqiq etish; • eshitishida ...

This file contains 33 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "surdopsixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: surdopsixologiya PPTX 33 pages Free download Telegram