rim huquqida shartnomalar

PPTX 449.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1715076765.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: rim huquqida shartnomalar rim huquqida shartnomalar reja: rim shartnoma huquqining rivojlanishi qat’iy huquq (stricti iuris) va insoflilikka (bonae fidei) asoslangan shartnomalar ikki tomonlama va bir tomonlama shartnomalar shartnomalarning haqiqiyligi shartlari shartnoma tuzish. vakillik verbal shartnomalar – stipulyatsiya va boshqalar literal shartnomalar – kirim-chiqim kitobiga kiritilgan yozuvlar, singraf va xirograflar real shartnomalar oldi–sotdi, ijara, pudrat, shirkat, topshiriq va boshqalar nomsiz shartnomalar – ayirboshlash, vositachilik, inspeksiya shartnomaning alohida turlari. paktlar va kvazikontraktlar verbal shartnomalar – stipulyatsiya va boshqalar verbal shartnomalar shartnomalar ichida eng qadimiy shartnomalardan biri u odatda og’zaki kelishuv ko’rinishida bo’lib, belgilangan so’zlarni ifodalash yo’li bilan huquqiy kuchga ega bo’lgan shartnomani tuzish uchun stipulyatsiyani amalga oshirish verbal shartnomaning asosiy ko’rinishidir agar berilgan savol qisman javobni ifodalovchi mazmun kasb etib, savol bilan javob o’zaro mos bo’lsa, masalan: “200 sestertsiy berishga va’da berasanmi?” degan savolga “va’da beraman” degan javob bo’lsa, u holda stipulyatsiya amalga oshirildi deb hisoblangan agar mabodo, “200 …
2
quqshunos pavelning e’tirof etishicha: “agar hujjatda kimdir nimanidir kimgadir yozma ravishda va’da qilgan bo’lsa, u holda bu savolga munosib javob bo’lishi shart deb hisoblangan” stipulyatsiya majburiyati bir tomonlama bo’lgan, ya’ni bir tomon faqat huquqqa, ikkinchi tomon esa va’da qilingan vazifani bajarish majburiyatiga ega bo’lgan. hakam qarzdorning va’dasini mazmuniga o’zicha o’zgartirishlar kirita olmagan verbal shartnomalar – stipulyatsiya va boshqalar mavhum shartnomani amalga oshirish asosida stipulyatsiya mavjud bo’lgan. ya’ni, zaruriy savol-javob o’tkazilganda, hech kim majburiyat asosini va kelishuv maqsadini izlamasligi kerak stipulyatsiyaning bunday mavhum xarakteri har qanday munosabatlar bo’yicha majburiyatlarni amalga oshirganlar uchun qulay bo’lib, stipulyatsiyaning bunday shakli ashyo xarid qilganda to’lovni amalga oshirishda hamda qarz majburiyatini olganda anchagina qo’l kelgan majburiyatlar bajarilmay qolgan holda javobgarni aniqlashda (masalan: “agar belgilangan muddatga uyni bo’shatmasang, 100 sestertsiy (haqini) to’lashni va’da qilasanmi?”) stipulyatsiya qo’llanilgan stipulyatsiyadan novatsiyani amalga oshirishda (avval mavjud majburiyatlarni tugatib, uning o’rniga stipulyatsiya yo’li bilan keyin yuzaga kelgan yangisi bilan almashtirish) foydalanilgan stipulyatsiyaviy …
3
’zaki yo’l bilan belgilangan literal shartnomalar – kirim-chiqim kitobiga kiritilgan yozuvlar, singraf va xirograflar literal shartnomalar – shartnoma tuzishda vujudga kelgan va verbal shartnomalardan farqli ravishda faqat yozma shaklni talab qiluvchi kelishuvdir respublika tugatilayotgan davrda literal shartnomaning ilk shakllaridan biri – kirim-chiqimni jurnalga qayd etish vujudga keldi. bu shakl qandaydir yangi, ilk bora vujudga kelgan majburiyat emas edi. bu majburiyat ilgari mavjud bo’lgan boshqa asosdagi majburiyatni mazmunan almashtirdi (masalan, xarid asosidagi qarzdorlik) agar qarzdorga berilgan pulning miqdori kreditorning kitobiga qayd etilgan bo’lib, qarzdor ham o’z burchini tan olib, kitobiga kreditordan olingan pul miqdorini qayd etgan bo’lsa, bunday holatda literal shartnoma tuzish hisoblangan imperiya davrida (iii asrda) yuqoridagi shakl o’z ahamiyatini yo’qotdi singraflar – yozma majburiyat ko’rinishidagi qarzdorlik tilxati bo’lib, u foizga qarz olish zamirida vujudga kelgan. singraflar uchinchi shaxs tomonidan quyidagicha bayon qilingan: “titsiy leyga 100 sestertsiy qarz”. bundan qarzdorlik tilxatlari guvohlar ishtirokida tuzilib, ular tomonidan imzolangan xirograflar – imperiya …
4
cha miqdorda to’lagan qarz shartnomasining xususiyatlari: 1) qarz - real shartnoma, tomonlarning o’zaro kelishuvidan so’ng mahsulot ayirboshlanadigan paytdan boshlab huquqiy kuchga ega bo’lgan 2) miqdor, vazn va o’lcham jihatdan bir xil belgi va xususiyatiga ega bo’lgan mahsulotlar qarzga berilgan 3) qarz beruvchi mahsulotni qarz oluvchining shaxsiy ixtiyoriga, keyinchalik undan erkin foydalanishi uchun bergan 4) shartnoma muddati tugagach, qarz oluvchi o’shancha miqdordagi bir xil xususiyatga ega bo’lgan mahsulotni qaytarishi zarur bo’lgan qarz shartnomasi olingan qarzni qaytarish muddati shartnomada (muddat aniq sana bilan ko’rsatilgan) yoki qarz beruvchining talabiga ko’ra belgilangan. qarzga olingan mablag’ uchun foiz belgilanmagan. biroq, amalda foizlar belgilangan alohida verbal yoki stipulyatsion shartnomalar tuzilgan belgilangan foizlar miqdori turlicha bo’lgan. foizning eng ko’p miqdori mumtoz davrda bir oyda 1 foizni, yustinian davrida esa bir yilda 6 foizni tashkil etgan. foiz ustiga foiz qo’shish taqiqlangan mazkur shartnoma bo’yicha mahsulot oldi-sotdisi o’tkazilgach, mahsulotning holatiga javobgarlik qarz oluvchining zimmasiga yuklangan. odatda qarz oluvchi qarzni …
5
ashyodan yakka tartibda vaqtincha beg’araz foydalanish majburiyatini oladi, ashyodan foydalanib bo’lgach, ikkinchi tomon ham xuddi o’sha ashyodan foydalanishi mumkin. ssuda shartomasining o’ziga xos xussuiyatlari: 1) qarz shartnomasi kabi ssuda shartnomasi real shartnomadir, bu shartnomaning majburiyatlari ashyoni ssuda oluvchiga berilgandan so’ng yuzaga keladi. 2) agar qarz shartnomasida o’zining ma’lum xususiyatiga ega ashyolar bilan oldi-berdi qilingan bo’lsa, ssuda shartnomasida yakka tartibdagi ashyolar bilan oldi-berdi qilingan. bu ashyolarni ssuda oluvchi ssuda beruvchiga albatta qaytarib berishi zarur edi 3) agar qarz shartnomasida ashyo xususiy mulk sifatida berilgan bo’lsa, ssuda shartnomasida predmet beg’araz foydalanish uchun vaqtincha berilgan, shartnomada belgilangan muddat tugagach, ssuda oluvchi ashyoni bus-butun holda qaytarishga majbur bo’lgan 4) agar qarz shartnomasida bir tomonning majburiyatga egaligi ko’rsatilgan bo’lsa (qarz beruvchining hech qanday majburiyati bo’lmay, faqat talab qilish huquqiga ega bo’lgan) ssuda shartnomasida esa bir tomonlama emas, balki unda ssuda beruvchi zimmasidagi u yoki bu majburiyat ko’rsatilgan. bu esa o’z navbatida ssuda oluvchini olgan ashyosi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rim huquqida shartnomalar"

1715076765.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: rim huquqida shartnomalar rim huquqida shartnomalar reja: rim shartnoma huquqining rivojlanishi qat’iy huquq (stricti iuris) va insoflilikka (bonae fidei) asoslangan shartnomalar ikki tomonlama va bir tomonlama shartnomalar shartnomalarning haqiqiyligi shartlari shartnoma tuzish. vakillik verbal shartnomalar – stipulyatsiya va boshqalar literal shartnomalar – kirim-chiqim kitobiga kiritilgan yozuvlar, singraf va xirograflar real shartnomalar oldi–sotdi, ijara, pudrat, shirkat, topshiriq va boshqalar nomsiz shartnomalar – ayirboshlash, vositachilik, inspeksiya shartnomaning alohida turlari. paktlar va kvazikontraktlar verbal shartnomalar – stipulyatsiya va boshqalar verbal shartnomalar shartnomalar ichida eng qadimiy shartnomalardan biri u oda...

PPTX format, 449.4 KB. To download "rim huquqida shartnomalar", click the Telegram button on the left.

Tags: rim huquqida shartnomalar PPTX Free download Telegram