jahon pedagogikasi fanining rivojlanishi

PPTX 10 pages 794.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 794.6 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. axloq va pedagogik qarashlar hamda ta‘limotlar tarixiy jarayon bo’lib, kishilik jamiyatining vujudga kelishi bilan paydo bo’lib, shakllanib rivojlanib borgan. tarbiya va axloqiy fikrlarning kelib chiqishi ibtidoiy jamiyat, uning yovvoyilik va vahshiylik davrlari tugab, tsivilizatsiya davri boshlanganida «aqlli odam» (xomosapiens) deb atalgan odamlar shakllangan davrda paydo bo’la boshlagan. jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. odamlar to’plagan turmush tajribasini yoshlarga o’rgatish, ularni g’ayotga, mehnat faoliyatiga tayyorlash ehtiyoji natijasida qadim zamonlardayoq ta‘lim va tarbiya mustaqil ijtimoiy faoliyat sifatida paydo bo’lgan. tarbiya haqidagi pedagogik fikrlar, qarashlar va ta‘limotlar qadimgi sharq mamlakatlari – xoldey, vavilon (bobil), misr, xindiston, xitoy va markaziy osiyo mamlakatlarida yuzaga kelgan. shu boisdan eng qadimgi maktablar sharq mamlakatlari, jumladan xoldey, vavilon, misrda va isroil shaharlarida ochilgan. maktab ochishni misrliklardan greklar, greklardan rimliklar o’rganib olganlar1. qadimgi misr o’zining tarbiyaviy-axloqiy pandnomalari (quldorlar hayotiga doir xilma-xil maslahatlar, do’stlar bilan, xizmatkorlar …

2 / 10

ya, pedagogik qarashlar va ta‘limotlar. eramizdan oldingi vi asrdan milodiy v asrgacha bo’lgan davrda yunonistondagi quldorlik davlatlari va rim imperiyasida bir qadar demokratik tartiblar, respublika boshqaruvi o’rnatildi. bu davrda o’ziga xos ta‘lim-tarbiya tizimlari va mutafakkirlar tomonidan o’ziga xos pedagogik ta‘limotlar yaratildi. afinadagi quldorlar o’z bolalariga aqliy, axloqiy, mehnat, estetik va jismoniy tarbiyalarni berganlar. afinada bolalar 7 yoshgacha uyda tarbiyalangan.7 yoshdan 15 yoshgacha bo’lgan bolalar «gramatist va kifaristlar» maktablarida ta‘lim olganlar so’ngra 14-15 yoshli bolalar «polistra» (kurash) maktablarida taxsil olgan.16-17 yoshli bolalar «gimnaziya» da, 18-20 yoshli bolalar esa efiliya maktablarida ta‘lim-tarbiya olganlar. yunonistonlik olimlar demokrit, suqrot, aflotun, arastu, shuningdek mashhur rim pedagogi kvintilianlar o’z asarlarida ta‘lim-tarbiyaga doir pedagogik nazariyalar yaratdilar. masalan, demokrit tarbiyaning tabiatga mosligi g’oyasini o’rtaga qo’ygan.o’qitish jarayonida bolalarning qiziquvchanligini hisobga olish zarurligini o’qtirgan. ta‘limning kishi tabiatini o’zgartiruvchi qudratli kuch ekanligini, o’qitishda majburlash usulidan ko’ra, ishontirish usulidan foydalanish afzalligini ta‘kidlagan edi. u tarbiyada mehnatning roli muhimligini ko’rsatib, pedagoglar, ota-onalar bolada …

3 / 10

abiatlariga ko’ra hammasi bir, faqat tarbiya tufayli ular bir-birlaridan farq qiladilar.chunonchi, konfutsiyning e‘tirof etishicha, «odamlar o’z tabiatiga ko’ra bir-birlariga yaqindirlar.lekin o’zlarining xulq-atvorlari, odatlariga ko’ra bir-birlaridan yiroqdirlar».konfutsiy – xitoyning taniqli mutafakkiri.u eramizdan avvalgi 551 yilda kambag’al oilada tug’ildi.konfutsiy umri davomida, asosan, o’qituvchilik bilan shug’ullanadi. g’arbiy yevropada maktab, maorif va pedagogik fikrlar taraqqiyoti jahon pedagogika fanining, pedagogik qarashlar va fikrlar taraqqiyotiga yevropa xalqlari, mutafakkirlari ham munosib hissa qo’shdilar. xvi-xx asrlarda yevropa mamlakatlarida yashagan pedagoglar o’qituvchining kasbiy faoliyati va axloqiy fazilatlari haqida o’z (asarlari) qarashlarida bayon etib, maktab-maorif va pedagogik fikrlar taraqqiyoti rivojiga muhim hissa qo’shdilar. xvi asr oxiri va xvii asrning boshlarida tarixan ilk bor maktab ta‘limida sinf-dars tizimini ishlab chiqqan buyuk chex pedagogi yan amos komenskiydir. u 1592 yilda chex diniy jamoasida tegirmonchi oilasida tug’ildi, jamoadagi maktabda o’qidi. ya .a. komenskiyning pedagogik merosida yosh avlodni maktabda o’qitish va tarbiyalash masalasi asosiy o’rin tutgan. komenskiyning fikricha, tarbiya tabiatga uyg’un bo’lishi, tarbiyada bolaning …

4 / 10

hosil qilish va o’stirish, nutq malakasini oshirish usullarini ishlab chiqdi. pestalotstsi tashabbusi va hokimiyatning yordami bilan 1800 yilda shaharda institut tashkil topdi. umuman pestalotstsining pedagogik ta‘limotlari, u bildirgan didaktik fikrlar pedagogika (tarixi) fani rivojiga qo’shilgan salmoqli hissadir. xix asrda nemis pedagogi va faylasufi iogan genrix gerbart (1776-1841) didaktikani pedagogikaga buysunadigan tarbiyalovchi ta‘limning yaxlit va ziddiyatsiz nazariyasi deb talqin qildi. gerbart kontseptsiyasiga muvofiq o’qituvchi asosan o’quvchilarni yangi o’quv materiali bilan tanishtirishga doir harakatlarni tahlil qilishi lozim edi. xix asrda yana bir nemis pedagogi a. disterveg o’zining «nemis o’qituvchilari uchun» qo’llanmasida o’quv jarayonini faollashtiradigan talablarning butun bir kompleksini taklif qildi. disterveg ta‘kidlashicha, ta‘limning muvaffaqiyatli bo’lish darajasi dasrlik mazmuni yoki o’qitish usuliga emas, balki o’qituvchining o’ziga ham bog’liq deb ta‘kidladi. yaxshi o’qituvchi o’z fanini puxta egallab olagn bo’lishi, kasbini va bolalarni sevishi kerak. distervegning ko’rsatishicha, yaxshi o’qituvchi o’zining tarbiya tamoyillarini qat‘iyat bilan amalda joriy qiladi va bu tamoyillardan hech qachon voz kechmaydi. o’zbek …

5 / 10

lom, baquvvat, mehnatsevar, katta-kichiklarni izzat-hurmat qiladigan, xushaxloq, botir, vatanni himoya qila oladigan kishilar bo’lib ulg’ayishlarini orzu qilganlar. tarbiya sohasida to’plagan tajribalarini, orzu-istaklarini umumlashtirib maqol, topishmoq, ertak, rivoyat, hikoyat, doston, urf-odat, marosimlar, bayramlar, an‘ana kabilar shaklida ifodalab yoshlarga, oila a‘zolariga va boshqalarga o’rgatganlar. shu tariqa o’zbek xalq pedagogikasi vujudga kelgan.unda ijobiy axloqiy sifatlar, fazilatlar ulug’lanadi, salbiy xislatlar esa qoralanadi. o’zbek xalq pedagogikasining rivojlanishi o’zbek xalq pedagogikasining shaxs va jamiyat uchun foydali, ilg’or, axloqiy g’oyalari og’izdan-og’izga, avloddan-avlodga o’tib, folklor asarlari, milliy, oilaviy urf-odatlar, an‘analar sifatida bizgacha yetib kelgan. o’zbek xalq pedagogikasi asarlarida murabbiy, ustoz eng hurmatli, mo’‘tabar inson sifatida ulug’lanadi.«otang bolasi bo’lma, odam bolasi bo’l.ustoz – otadek ulug’.ota-ona bolani dunyoga keltiradi, ustoz esa uni yuksaklikka, ma‘naviy kamolotga yetkazadi», kabi hikmatlarda murabbiy, ustozlarning mehnati, qadr-qimmati ulug’langan. o’zbek xalqining etnopedagogikasi umuminsoniy va milliy tarbiyaning qudratli omilidir. turkiy qavmlar o’z bolalarini uy-ro’zg’or mehnatiga o’rgatishga alohida e‘tibor berganlar.ota-onalar o’z bolalarini aqlli, odobli, go’zal fazilatli inson bo’lib …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon pedagogikasi fanining rivojlanishi"

jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. axloq va pedagogik qarashlar hamda ta‘limotlar tarixiy jarayon bo’lib, kishilik jamiyatining vujudga kelishi bilan paydo bo’lib, shakllanib rivojlanib borgan. tarbiya va axloqiy fikrlarning kelib chiqishi ibtidoiy jamiyat, uning yovvoyilik va vahshiylik davrlari tugab, tsivilizatsiya davri boshlanganida «aqlli odam» (xomosapiens) deb atalgan odamlar shakllangan davrda paydo bo’la boshlagan. jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. odamlar to’plagan turmush tajribasini yoshlarga o’rgatish, ularni g’ayotga, mehnat faoliyatiga tayyorlash ehtiyoji natijasida qadim zamonlardayoq ta‘lim va tarbiya mustaqil ijtimoiy faoliyat sifatida paydo bo’lgan. t...

This file contains 10 pages in PPTX format (794.6 KB). To download "jahon pedagogikasi fanining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon pedagogikasi fanining riv… PPTX 10 pages Free download Telegram