badiiy-adabiyot tarjimasi: uch tilli bilish ko‘nikmasi va tarihiy davrning ifodasi

PPTX 36 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

36 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 36

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 36

powerpoint presentation 3-ma'ruza. badiiy adabiyot tarjimasi uchun til bilish ko’nikmasi va tarihiy davrning ifodasi mavzu rejasi: 1. tilshunoslik bilimlarini mustahkamlash 2. lingvistik nuanslarga ishlov berish texnikasi 3. abdulla qodiriy - oʻzbek dramaturgi, shoiri, yozuvchisi, badiiy tarjimoni. tarjimalarga xalqlar o‘rtasida ma’rifat tarqatish vositasi deb qarash, u orqali o‘zga xalqlar bilan yaqinlashishni ko‘zlash davom etib bordi. to xx asrgacha sharq xalqlarining ko‘plab madaniy, ilmiy, tarixiy, adabiy yodgorliklari o‘zbek tiliga o‘girildi. elfrik x-asming mashhur yozuvchisi bo‘lib, u tarjimonlik bilan ham shug‘ullangan. u “tavrot”ning (“old testament”) “ibtido” (“genesis”) kitobini birinchi bo‘lib tarjima qilgan. bu kitobni elfrik lotin tilidan o‘girdi. shu bilan birga, elfrikning bu asarini to‘la tarjima deb atash ham qiyin, zero uning asari erkin hikoyaga yaqin turadi. “ibtido” (“genesis”) tarjimasining kirish qismida elfrik ingliz tilining xususiyatlarini tarjimada hisobga olish lozimligini ta’kidlab o‘tgan. elfrik atamalarga izoh va tushuntirishlar bergan. u ayni zamonda lotin tili grammatikasini ham ingliz tiliga tarjima qilgan. mil. avv. 1-asrda yashagan …

2 / 36

dagi astronomik va matematik asarlarni lotin tiliga tarjima qildi. buyuk alfred (849-901) — u g‘arbiy saksoniya qiroli bo‘lib, angliyada, ventejda tug‘ilgan. u oksfordda maktablarga asos solgan, g‘arbiy saksoniyaga eng yaxshi ziyolilami olib kelgan. alfredning tarjimonlik faoliyatining cho‘qqisi 886-893 yillarga to‘g‘ri keladi. u boetsiyning “filosofiya tasallisi” (boethius “consolation of philosophy”), brid va orosiovosning tarixiy kitob, va gregoriy buyukning “pastoral care” (cho‘ponlar hayoti tasvirlangan) asarlarini taijima qilgandir. alfred xalq ta’limini bosqichma-bosqich rivojlantirdi. u yangi va eski monastirlami qurdi va qayta tikladi va diniy axloqqa e’tibor qaratdi. alfred tarjima qilish uchun ta’limni rivojlanishiga muhim bo‘lgan diniy, tarixiy va filosofik asarlarni tanladi. alfredning dastlabki tarjima asarlari “dialoglar”, “anglosaksonlar xronikasi”, “cura pastorals” edi. “cura pastorals” ix asrda tarjima qilingan. kitobning asosiy maqsadi ruhoniylarga yordam berish edi. alfred bu kitobni tarjima qilish sabablarini muqaddimasida izohlagan. alfred o‘zining tarjimalarida lotin tilining murakkab tuzilishlaridan foydalanmagan. jon viklif (1320-1384) o‘z davrining yirik diniy arhob'aridan bo‘lgan. u oksfordda ta’lim olgan …

3 / 36

n yoki markus tullius nutqlarini yoki bo‘lmasa gomer va vergiliyning she’riarini boshqa tilga o‘girmoqchi bo‘lganda, u dastlab va asosiysi matn va nutqni tuzilish tarkibiga e’tibor qaratishi lozim bo‘ladi. agar u tarjima qilgan bo‘lsa, u tillar o‘rtasidagi katta farqni anglagan bo’lishi lozim, agar u oldin qilmagan bo‘lsa, hech qaysi bir til boshqa bir tilning uslubiy hususiyatlari va nutq tuzilishi bir-biriga mos keladigan darajada boy emasligini, hattoki eng qadimgi tiliarda ham ahvol shundayligini sezadi’’. xix asrning so‘ngi choragidan e ’tiboran o‘zbekistonda tarjimachilik yangi o'zanga kirdi. shu davrda katta miqyosdagi madaniy harakatning dastlabki kurtaklari unib chiqdi. rossiya, yevropada antik madaniyatlarning namunalarini ilk bora zamonaviy o‘zbek tiliga o‘girish tajribalari ko‘zga tashlandi. 0‘zbeklar pushkin, tolstoy, gogol, krilovning ayrim kichik asarlari bilan birinchi marotaba shu davrda tanishdilar. matbuotning tarmoq otishi, o‘quv dargohlarining mislsiz kengayishi, savodxonlik darajasining ko‘tarilishi, tarjimachilikni yil sayin, kun sayin kuchaytirib bordi. dunyo adabiyotidagi rang-barang uslublar-sentimental, romantik, simvolik, realistik uslublardan to avangard uslublargacha o‘zbek …

4 / 36

jimasida juda mashhur bo‘ldi, boshqa tillarga o‘girildi. bu kitob haqida tasavvurga ega bo‘lmoq uchun uning ikki hikmatini keltiramiz: “sho‘ri qursin о'ti ketgan yurakning. sho‘ri qursin madori yo‘q bilakning. sho‘ri qursin ikki cho‘pning boshini tutgan osiyning! sho‘ri qursin qo‘rqoq yurakning. “o'zingga me’yoridan ortiq mashaqqat qidirma, kuching yetmaydigan narsani sinama, qurbing yetmaydigan ishga urinma’’. konfutsiy, lao szi, budda, daosizm ta’limotlari shu davrlarda keng yoyildi. shu kabi allomalar mudom sharq o‘lkalarini kezishar, turli tillarni o‘rganishar, boshqa xalqlaming kitoblari bilan tanishar va ularni o‘z tillariga tarjima qilardi. chunonchi, uyg‘oq ko‘zli gautama budda shimoliy hindistonda, turonga yaqin qo‘shni o‘lkada shaklar qabilasida dunyoga kelib, kamol topib, haqiqat asroriga yetgach, 40 yil shimoliy sharqiy hindiston va qo'shni o‘lkalarni poyi piyoda kezdi. har yerda odamlarni dunyo tashvishlaridan qanday qutulishga o‘rgatdi, hammaga tushunarli sodda hikmatlarda ifodalangan ta’limotni xalq ichida yoydi (miloddan avvalgi v l-v asrlar). o‘rta asrlar donishmand shoiri yusuf xos hojib “qutadg‘u bilig” da xo‘b topib aytganidek: “uqushka, …

5 / 36

ar chi ко ‘shand? biguft: anduh xarandu jon furushand. bigufto: jon furushi dar adab nest, biguft: az ishqbozon in ajab nest... qutbda: burun so ‘rdi: ne yerliksan, tiyu san? ayittikim: oshiqlar shahridanman. ayitti: onda ne san ’at qilurlar? ayitti: jon sotib qazg'u olurlar. ayitti: jonni sotmoqlik xato ul ayitti: ishqyo ‘lida ham ravo ul... abdulla qodiriy (julqunboy)- yozuvchi, shoir, tarjimon, dramaturg, xx asr o‘zbek adabiyotining ulkan namoyondalaridan biri, o‘zbek romanchiligi asoschisi. 894 yil 10-aprelda toshkent shahrining eskijo‘va mahallasida tavallud topgan. adibning otasi qodirbobo (1820-1924y) xon, beklar qo‘lida sarbozlik qilgan, rus bosqini paytida toshkent mudofaasida qatnashgan. adib o‘z tarjimai holida shunday deydi: “har holda bemavridroq bo‘lsa kerak, kambag‘al, bog‘bonlik bilan kun kechirguchi bir oilada...tug‘ilg‘onman. yoshim to‘qqiz-o‘nlarga borg‘ondan so‘ng meni maktabga yubordilar. maktabda ikki-uch yil chamasi eski usulda o‘qib, keyin vaqtlarda oilamizning nihoyatda qashshoq kun kechirgani vajhidan o‘n ikki yoshimda meni bir boyga xizmatchilikka berdilar. xo‘jayinim o‘zi savdogar kishi bo‘lub, o‘rischa yozuv-chizuv …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"badiiy-adabiyot tarjimasi: uch tilli bilish ko‘nikmasi va tarihiy davrning ifodasi" haqida

powerpoint presentation 3-ma'ruza. badiiy adabiyot tarjimasi uchun til bilish ko’nikmasi va tarihiy davrning ifodasi mavzu rejasi: 1. tilshunoslik bilimlarini mustahkamlash 2. lingvistik nuanslarga ishlov berish texnikasi 3. abdulla qodiriy - oʻzbek dramaturgi, shoiri, yozuvchisi, badiiy tarjimoni. tarjimalarga xalqlar o‘rtasida ma’rifat tarqatish vositasi deb qarash, u orqali o‘zga xalqlar bilan yaqinlashishni ko‘zlash davom etib bordi. to xx asrgacha sharq xalqlarining ko‘plab madaniy, ilmiy, tarixiy, adabiy yodgorliklari o‘zbek tiliga o‘girildi. elfrik x-asming mashhur yozuvchisi bo‘lib, u tarjimonlik bilan ham shug‘ullangan. u “tavrot”ning (“old testament”) “ibtido” (“genesis”) kitobini birinchi bo‘lib tarjima qilgan. bu kitobni elfrik lotin tilidan o‘girdi. shu bilan birga, elfrikning...

Bu fayl PPTX formatida 36 sahifadan iborat (1,2 MB). "badiiy-adabiyot tarjimasi: uch tilli bilish ko‘nikmasi va tarihiy davrning ifodasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: badiiy-adabiyot tarjimasi: uch … PPTX 36 sahifa Bepul yuklash Telegram