yurak va mushak biokimyosi

PPTX 37 pages 5.2 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

презентация powerpoint yurak va mushak biokimyosi(8-amaliy mashg`ulot) tuzuvchi: toʻxtayeva feruza shonazarovna turli hayot shakllari uchun harakatchanlik xos xususiyat hisoblanadi; mitotik apparatdagi xromosomalarning aniq to‘g‘rilanishi va tarqalishi, burganing sakrashi, shuningdek odam qo‘llarining ajoyib harakatlari va oyoq mushaklarining og‘ir ishini ko‘rsatish mumkin. lekin bu turli tuman funksiyalarni amalga oshirishda ko‘p bo‘lmagan kimyoviy mexanizmlar qatnashadi. umurtqalilar skelet mushaklari qisqaruvchi apparati eng yaxshi o‘rganilgan sistema hisoblanadi. mushak to‘qimasi tana vaznini 40-42% ini tashkil etadi. mushaklarni asosiy dinamik funksiyasi – qisqarish va keyinchalik bo‘shashishi hisobiga harakatchanlikni ta’minlashdir. mushaklar qisqarganda kimyoviy energiyani mexanik energiyaga aylanishi bilan bog‘liq bo‘lgan ish amalga oshadi. qisqarish mushakda parallel joylashgan, aktin va miozindan tashkil topgan 2 xil oqsil iplarining o‘zaro ta’siri natijasida yuzaga keladi. ikki turdagi iplar o‘rtasida ko‘ndalang ko‘prikchalarning ketma-ket hosil bo‘lishi va uzilishi hisobiga kuchlarning generatsiyasi amalga oshadi. bu aktin filamentlarining miozin filamentlari markaziy sohasiga harakatlanishini ta’minlab beradi. ko‘ndalang ko‘prikchalarning uzilishi va filamentlarning birlamchi holatga kelishi natijasida bo‘shashi sodir …

2 / 37

ini harakatga keltiradi; u miozin ta’sirida atfning gidrolizi natijasida ajralayotgan energiya hisobiga boradi. qo‘zg‘alish holati tugaganda sarko‘plazmatik retikulum ca+2-mg+2-atf-aza shu sistema ichkarisiga kalsiyning qayta o‘tishini ta’minlaydi. ca+2 konsentratsiyasi past darajaga yetganda ko‘ndalang ko‘prikchalar uziladi va mushak tolasi bo‘shashadi. 3 turdagi mushaklar bir-biridan quyidagicha farq qiladi: skelet mushagi; 2) yurak mushagi; 3) silliq mushak. ko‘ndalang targ‘il mushak substrukturasi oddiy usulda mikroskopda o‘rganilgan va quyidagi sxematik tuzilishga ega: mushak tolalari diametri 1 mkm bo‘lgan, ko‘ndalang joylashgan fibrillalardan tuzilgan, ularda ketma-ket keluvchi qora va oq disklar ko‘rinadi. qora disklar ikkilamchi nur sindirish qobiliyatiga ega bo‘lib, a-(anizatrop) disklar deb ataladi; oq disklar ikkilamchi nur sindirish qobiliyatiga ega emas. ular i-(izotrop) disklar deb ataladi. i disk o‘rtasida kengligi taxminan 80 nm bo‘lgan pishiq z chiziq joylashgan. bu chiziq tolani butun ko‘ndalangi bo‘yicha kesib o‘tib, fibrillalarni bir boylamda ushlab turadi hamda bir vaqtda ko‘p fibrillalar a- va i-disklarining joylashishini tartibga soladi. bir z-chiziqdan ikkinchisigacha bo‘lgan miofibrillalar …

3 / 37

ada ingichka, i diskda esa qalin filamentlar bo‘lmaydi. qalin filamentlar miozindan, ingichkalar – aktindan iborat. qisqarishda sarkomer o‘zining birlamchi uzunligiga nisbatan 25-30%ga kaltalashadi. maksimal qisqarishda to‘qnash keluvchi ingichka filamentlar bir-biri bo’icha siljiydi va qisman bir-birini yopadi. ayni vaqtda qalin filament uchlari sarkomer ikkala z-chiziqlari bilan bog‘lanadi. ko‘ndalang-targ‘il mushaklarni kimyoviy tarkibi katta yoshdagi odam va hayvon mushak to‘qimasida 72 dan 80% gacha suv saqlanadi. mushak massasini 20-28% quruq moddalarga, asosan oqsillarga to‘g‘ri keladi. oqsillardan tashqari quruq moddalar tarkibiga glikogen va boshqa uglevodlar, turli lipidlar, azot saqlovchi ekstraktiv moddalar, organik va noorganik kislotalar tuzlari va boshqa kimyoviy birikmalar kiradi (34-jadval). mushak oqsillari. a.ya. danilevskiy birinchi marotaba mushaklardan ekstraksiya qilinuvchi oqsillarni 3 sinfga bo‘ldi: suvda eruvchi, 8-12% ammoniy xlorid eritmasi bilan ekstraksiya qilinuvchi va kislota hamda ishqorlarni suyultirilgan eritmalari bilan ajratiluvchi. hozirgi vaqtda mushak to‘qimasi oqsillari 3 ta asosiy guruhga bo‘linadi: sarko‘plazmatik, miofibrillyar va stroma oqsillari. barcha mushak oqsillaridan birinchisi 35%, ikkinchisi – …

4 / 37

, atfni adf va h3 po4 ga parchalaydi. miozin bilan adenil kislotaning fermentativ dezaminlanishi bog‘liqdir. og‘ir zanjirlar uzun o‘ralgan α-spiralni hosil qiladi. har bir og‘ir zanjir oxiri yengil zanjirlar bilan globulani (molekula «boshchasini») hosil qiladi, u esa aktin bilan bog‘lanish xususiyatiga ega. bu boshchalar molekula asosiy o‘qidan bo‘rtib turadi. miozin boshchasida joylashgan yengil zanjirlar miozinning atf-aza faolligini ko‘rsatishda ishtirok etadi. aktin miofibrillalar quruq massasining 20% ini tashkil etadi. aktinning 2 shakli ma’lum: globulyar (g-aktin) va fibrilyar (f-aktin). g-aktin molekulasi 42000 mol og‘irlikka ega bo‘lib 374 aminokkislota qoldig‘idan iborat bo‘lgan 1 ta polipeptid zanjirdan iborat. f-aktin g-aktin polimerlanish mahsuloti bo‘lib, qo‘sh spiralli strukturaga ega (116-rasm). mushak qisqarganda miozin f-aktin bilan birikadi va yangi oqsil kompleksi — aktomiozinni hosil qiladi. aktomiozin atf-aza faolligi miozin faolligidan ingibirlovchi moddalar va optimal ph muhit bilan farqlanadi. tropomizon molekulasi α-spiraldan iborat bo‘lib, uzunligi 40 nm bo‘lgan o‘q shakliga ega, molekulyar og‘irligi 65000. tropomiozin miofibrilla oqsillarini 4-7% …

5 / 37

viy energiyaning mexanikka aylanishi hisoblanadi. mushak qisqarishi davrida aktin iplari m-chiziqlarga qarab miozin iplari orasiga kiradi: mushak qisqarish muammosi o‘z ichiga 3 aspektni oladi: energetik. morfologik (mushak tolalarini mikro va submikrostrukturasi o‘zgaradi). biofizik-kimyoviy energiya mexanik energiyaga transformatsiya qilinadi. miozin qisqarish funksiyasi va atf-aza faolligiga ega. aktin ph ni surilishida rol o‘ynaydi (ph ning fiziologik darajalari sohasida qisqarish reaksiyasining optimal darajasi). aktin bundan tashqari tayanch vazifani bajaradi, miozin molekulalari struktur holatining o‘zgarishi qisqarish yoki taranglashish mexanik samarasi sifatida namoyon bo‘lishi mumkin. g. xaksli ta’limoti bo‘yicha morfologik aspektlarni tushuntirish ko‘pchilik tomonidan tan olinadi. unga asosan mushak qisqarganda ingichka protofibrillalarning qalinlari bo‘yicha siljishi ro‘y beradi, i soha qisqaradi, z disklar yaqinlashadi, ya’ni sarkomer qisqaradi. mushak qisqarishi energetikasida atf qatnashadi. hozirgi vaqtda atfning mushak qisqarishi va bo‘shashishida energiya manbai ekanligi to‘liq isbotlangan. bir valentlik ion va kalsiy ioni gradiyentining mushak qisqarishidagi vazifasi nerv impulsi ta’sirida mionevral plastinkada atsetilxolin ajralib, vazifasi mushak tolasi membranasining na+ …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurak va mushak biokimyosi"

презентация powerpoint yurak va mushak biokimyosi(8-amaliy mashg`ulot) tuzuvchi: toʻxtayeva feruza shonazarovna turli hayot shakllari uchun harakatchanlik xos xususiyat hisoblanadi; mitotik apparatdagi xromosomalarning aniq to‘g‘rilanishi va tarqalishi, burganing sakrashi, shuningdek odam qo‘llarining ajoyib harakatlari va oyoq mushaklarining og‘ir ishini ko‘rsatish mumkin. lekin bu turli tuman funksiyalarni amalga oshirishda ko‘p bo‘lmagan kimyoviy mexanizmlar qatnashadi. umurtqalilar skelet mushaklari qisqaruvchi apparati eng yaxshi o‘rganilgan sistema hisoblanadi. mushak to‘qimasi tana vaznini 40-42% ini tashkil etadi. mushaklarni asosiy dinamik funksiyasi – qisqarish va keyinchalik bo‘shashishi hisobiga harakatchanlikni ta’minlashdir. mushaklar qisqarganda kimyoviy energiyani mexanik e...

This file contains 37 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "yurak va mushak biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: yurak va mushak biokimyosi PPTX 37 pages Free download Telegram