milliydinlar

PPTX 32 стр. 398,6 КБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 398,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

powerpoint presentation mavzu: milliy dinlar reja: yahudiylikning vujudga kelishi va uning ta’limoti. veda va veda dinlari. konfutsiylik va daosizm. milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos). milliy dinlar yahudiylik hinduiylik konfutsiylik sintoizm daosizm yahudiylik miloddan avvalgi 2000 yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelgan, yakkaxudolik g’oyasini targ’ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo’lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiy so’zining kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud. abu rayhon beruniy o’zining «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitobida yozishicha, yahudiylar bu so’zni somiy tillaridagi hoda – «tavba qilmoq, tavba qilganlar» so’zidan kelib chiqqan deb da’vo qilsalar- da, aslida bu fikr noto’g’ri, «yahudiy» so’zi banu isroil xalqi ustidan hukmronlik qilgan ya’qub payg’ambarning o’g’li yahudo nomiga nisbat berilgan. yahudiy xalqining yana bir nomi banu isroil bo’lib, isroil – ya’qub payg’ambarning ikkinchi ismi, banu – «bolalar» ma’nosini …

2 / 32

esa dam oldi va yahudiylarga ham shu kuni dam olishni buyurdi. shu sabab yahudiylik dinida shanba kuni ulug’ kun hisoblanib, hech bir ishga qo’l urilmaydi. yahudiylar yer yuzidagi xalqlarning «eng mumtozi» va u «dunyoda berilajak in’omlarning eng haqlisi» ekanligi. ular o’zlarini хudo tomonidan saylangan, muqaddas xalq ekanini, yahudiyning ruhi хudoning bir qismi hisoblanishini da’vo qiladilar. messiya – xaloskorning kelishi haqida. unga ko’ra, oxirzamonda yahve yahudiylar orasidan bir xaloskorni chiqaradi va u quyidagi vazifalarni bajaradi: 1) dunyoni isloh qilgan holda qaytadan quradi; 2) butun yahudiylarni sinion atrofida to’playdi; 3) ularning barcha dushmanlarini jazolaydi. oxirat kuniga ishonish. yahudiylikda oxirat haqidagi tasavvurlar, asosan тalmudda bayon etilgan. unga ko’ra, yahvega chin e’tiqod qilganlar oxiratda mukofotlanadilar. aksincha, uning qonunlarini buzganlar shafqatsiz jazo oladilar. 1. yahvedan boshqani iloh deb bilmaslik; but, sanam va rasmlarga sig’inmaslik; bekordan-bekorga хudo nomi bilan qasam ichmaslik; shanba kunini hurmat qilish va uni хudo uchun bag’ishlash; ota-onani hurmat qilish; nohaq odam o’ldirmaslik; …

3 / 32

a bo’linadi: «borliq» yoki «ibtido»; «chiqish»; «levit»; «sonlar»; «ikkinchi qonun». ibtido (borliq) musoning besh kitobi chiqish loviy sonlar ikkinchi qonun tarixiy kitoblar ilohiy yozuvlar (“ketubim”) payg’ambarlar kitoblari (“neviim”) buyuk payg’ambarlar kichik payg’ambarlar qadimgi ahd yahudiylar falastindan assuriya quvg’inlari paytida – mil. avv. viii-vi asrlarda eronga ko’chib kela boshlaganlar. erondan o’rta osiyoga esa taxminan mil. avv. v-iii asrlarida ko’chib kelgan. samarqand va buxoroda yahudiylik diniga e’tiqod qiluvchi yahudiylar yashay boshlaganlar. markaziy osiyoda yashayotgan (hozirgi kunda kam qolgan) yahudiy dindorlari orasida asosan ortodoksal shakldagi iudizm mavjud va ular shartli ravishda etnik ko’rinishlar tartibiga muvofiqto’rt xil: yevropalik, buxoro, gruzin, tog’li yoki tat yahudiylariga bo’linadi. mil. av. ikkinchi ming yillik o’rtalarida hindistonning shimoli-g’arbiy qismiga, hozirgi panjob hududiga g’arbdan hindikush dovoni orqali o’zlarini oriylar deb atalgan jangari xalqlar bostirib kela boshladilar. bu xalqlar eronga ko’chib kelgan qo’shni qabila tillariga juda yaqin bo’lgan, hind- yevropa tillaridan kelib chiqqan tilda gaplashar edilar. harbiy jihatdan katta mahoratga ega …

4 / 32

ri. ular sirasiga dyaus, varuna, indra kabi turli osmonlarni boshqarib turuvchi xudolar kiradi. biroq, varuna keyinchalik suv va dengizlar xudosiga aylanib ketgan. quyosh xudolari. rigvedada quyosh energiyasining turlicha namoyon bo’lishidan besh xudo yuzaga kelganligi haqida so’z yuritilgan. ularning eng qadimiysi mitra («do’st») dir. surya quyoshning yorqinroq namoyon bo’lgan ko’rinishidir. u yunonlardagi apollon kabi yetti ot biriktirilgan g’ildirakli aravalarda tasvirlangan. savitri esa quyoshning quvvat beruvchi kuchida namoyon bo’ladi. pushan muruvvatli hisoblanib, quyoshning mahsuldorlik faoliyatni o’zida namoyon qiladi. ularning yana biri vishnu vedalarda zikr qilingan va keyinchalik unut bo’lib ketgan xudolar orasida abadiy hisoblangan, hozirgi paytda butun hindistonda ulug’lanadi. yer xudolari. yer xudolarining eng ulug’i yerda quyoshning, havoda chaqmoqning, yer ustida olovning mujassamlashuvi hisoblangan olov xudosi agnidir. agni haqidagi afsonalar hindistondan tashqarida vujudga kelgan. braxmanlik veda dinlarining bir shahobchasidir. vaqt o’tishi bilan vedalardagi qo’shiqlar ommaga, hatto ruhoniylarga ham tushunarsiz bo’lib qoldi. bu qo’shiqlar hali o’zgarishga uchramay, muqaddas til va muqaddas matnlar paydo …

5 / 32

vujudga keldi. u braxmanizmdagi bir necha jihatlarni qabul qilgan bo’lsada, kasta ta’limotini inkor etdi. o’sha davrda hindistondagi kasta tuzumini saqlab qolishga, braxmanizm dinini isloh qilib, qayta tiklashga harakat boshlandi. bu harakat braxmanizm bilan buddizm o’rtasidagi kurashni ifodalovchi hinduizm edi. braxmanlikda tan olingan uch asosiy hudo braxma vishnu shiva hinduizm asosan, hindistonda tarqalgan bo’lib, mamlakat aholisining 83%, ya’ni 650 mln. kishi shu dinga e’tiqod qiladi. hinduizm e’tiqod qiluvchilar soni jihatidan jahonda uchinchi o’rinda turadi. barcha hinduistlarning soni 700 mln.ni tashkil etadi. yirik jamoalar bangladeshda (12 mln.), indoneziyada (3,6 mln.), shri lankada (3 mln.), pokistonda (1,5 mln.), malayziyada (1 mln.), aqshda (0,5 mln.), butanda (0,3 mln.) mavjud. hinduizm uni qabul qilmoqchi bo’lganlarga qo’yadigan birinchi va asosiy shart hindistondagi kasta tuzumini qabul qilishdir. diniy qorishma sifatida hinduizm oriylargacha bo’lgan dinlar, hind-skif jamoalarining ibtidoiy diniy tasavvurlarini va qadimgi braxmanlarning buddizm bilan aralashgan qadimiy urf-odatlarini o’zida mujassam qilgan. hinduizmda trimurti (uchlik) – braxma, vishnu, shiva …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliydinlar"

powerpoint presentation mavzu: milliy dinlar reja: yahudiylikning vujudga kelishi va uning ta’limoti. veda va veda dinlari. konfutsiylik va daosizm. milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos). milliy dinlar yahudiylik hinduiylik konfutsiylik sintoizm daosizm yahudiylik miloddan avvalgi 2000 yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelgan, yakkaxudolik g’oyasini targ’ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo’lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiy so’zining kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud. abu rayhon beruniy o’zining «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitobida yozishicha, yahu...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (398,6 КБ). Чтобы скачать "milliydinlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliydinlar PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram