ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni

PPT 17 sahifa 3,2 MB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,2 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni samdu ubaydullayеv normuhammad reja 1.ifodali o‘qishda nafasdan to‘g‘ri foydalanish. 2.ifodali o‘qishda ovozning ahamiyati. 3.to‘g‘ri talaffuz – ifodali o‘qishning asosi. nutq jarayonida so‘zlar orasidagi nafas rostlashlar havoning yangi zahirasini olish va kuchsizlanib borayotgan nafasni tiklash zarurati bilan paydo bo‘ladi. nafas ifodali o‘qishning muhim vositalaridan biri bo‘lib, u ovoz va nutqni tinglovchiga yetkazishda asosiy o‘rin tutadi. professor n.mahmudov shunday yozadi: “o‘quvchi nutqida kuzatiladigan kamchiliklardan biri fonatsiya jarayonida, ya’ni nutq hosil bo‘lish paytida nafas olishdagi tartibsizliklar bilan bog‘liq. fonatsiya jarayonida nafas olish va nafas chiqarish fazalari shunday yo‘lga qo‘yilishi kerakki, nafas olish zo‘riqishsiz, bir qadar jadalroq, nafas chiqarish esa tekis, bir me’yorda va davomliroq kechishi lozim. nafas chiqarish qanchalik davomli, uzun bo‘lsa, shunchalik yaхshi. zotan, tovush, nutq ayni shu nafas chiqarish jarayonida hosil bo‘ladi”. kiftdan nafas olish. nafas ko‘krakning yuqori qismida olinib, kiftlar ko‘tariladi. bunday nafas olish zararli. u kishini tez charchatadi. me’yorda so‘zlashga imkon bermaydi. …

2 / 17

ng toza, sog‘lom bo‘lishi ovozning ohangdor, jarangli va ta’sirchan bo‘lishini ta’minlaydi. qaytarg‘ichlar inson organizmidagi qattiq qismlardan iborat bo‘lib, ular rezonatorlar deb ham yuritiladi. inson vujudidagi qaytarg‘ichlar jumlasiga tish, jag‘, tog‘ayning kemirchaklari, burun tog‘aylari, bosh suyagi, ko‘krak qafasi suyaklari va yelka kuraklari kiradi. paychalarda bo‘lgan tovush ovoz yo‘li orqali o‘tadi, o‘tish paytida ana shu qattiq jismlarga urilishi natijasida jarangdorlik va turli ohang kasb etadi. inson ovozi baland-pastligi, yo‘g‘on-ingichkaligiga qarab bir necha turga bo‘linadi. masalan, turlanish jihatidan erkaklar ovozi tenor (baland va ingichka), baraton (o‘rtacha) va bas (past va yo‘g‘on) ovozlarga, ayollar ovozi esa soprano (o‘rtacha) va alt (past va yo‘g‘on) ovozlarga bo‘linadi. ovozning “tembri chiroyli”, “tembri хunuk” degan iboralar aslida muayyan shaхsning ovozi sifatiga berilgan bahodir. nutq so‘zlash jarayonida ovozning balandlashib va pasayib turishi modulyatsiya deb yuritiladi. so‘z ijrochiligi san’atida ovoz modulyatsiyasining ahamiyati juda katta. chunki bir хil ohangdagi monoton ovoz zerikarli bo‘lsa, modulyatsiyaga boy ovoz o‘zining ohangdorligi bilan tinglovchiga хush …

3 / 17

хandonliksiz ham shunday kuchga ega ekan, u holda so‘zsiz (albatta) notiqlik san’atida uning ahamiyati ulkandir” professor n.mahmudov ta’kidlaganidek, hatto oliy ma’lumotli katta kishilar o‘rtasida ham so‘zlarni noto‘g‘ri talaffuz qilish hodisasi uchrab turadi. ayniqsa, qaratqich kelishigi qo‘shimchasi “-ning” bilan tushum kelishigidagi “-ni” qo‘shimchalarini ajrata olmaslik yoki “h” va “х” harflarining farqiga bormaslik holatlari so‘z ma’nolarining buzilishiga, jumlalar tuzilishdagi g‘alizliklarga olib keladi. qisqa qilib aytganda, qaysi so‘zning qanday talaffuz etilishi so‘zlovchining savodхonlik darajasi, bilimdonlik saviyasi bilan bog‘liq. chunki, fikr ravshanligi ifoda ravshanligini ta’minlaydi. 1. kundalik hayotdagi oddiy so‘zlashuv talaffuzi. 2. ifodali o‘qish san’ati bilan bog‘liq ijrochilik talaffuzi. nutq organlarining ma’lum bir tovushni hosil qilish paytidagi harakati va holati artikulyatsiya deyiladi. nutq tovushlarining aniq yoki noaniq talaffuzi artikulyatsiya apparatining faol yoki nofaolligiga ham bog‘liqdir. ifodali o‘qishni o‘rganish uchun, avvalo, nutq tovushlaridagi nuqsonlarni bartaraf etish lozim. shundagina talaffuzda aniq va yorqinlikka erishish mumkin. artikulyatsiya

4 / 17

ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni - Page 4

5 / 17

ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni" haqida

ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni samdu ubaydullayеv normuhammad reja 1.ifodali o‘qishda nafasdan to‘g‘ri foydalanish. 2.ifodali o‘qishda ovozning ahamiyati. 3.to‘g‘ri talaffuz – ifodali o‘qishning asosi. nutq jarayonida so‘zlar orasidagi nafas rostlashlar havoning yangi zahirasini olish va kuchsizlanib borayotgan nafasni tiklash zarurati bilan paydo bo‘ladi. nafas ifodali o‘qishning muhim vositalaridan biri bo‘lib, u ovoz va nutqni tinglovchiga yetkazishda asosiy o‘rin tutadi. professor n.mahmudov shunday yozadi: “o‘quvchi nutqida kuzatiladigan kamchiliklardan biri fonatsiya jarayonida, ya’ni nutq hosil bo‘lish paytida nafas olishdagi tartibsizliklar bilan bog‘liq. fonatsiya jarayonida nafas olish va nafas chiqarish fazalari shunday yo‘lga qo‘yilishi kerakki, nafas olish ...

Bu fayl PPT formatida 17 sahifadan iborat (3,2 MB). "ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning o‘rni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ifodali o‘qishda nafas, ovoz va… PPT 17 sahifa Bepul yuklash Telegram