perspektiv tasvir qurish usullari

PDF 26 pages 1.8 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

m28: perspektiv tasvir qurish usullari. o‟quv mashg‟ulotining maqsadi: ko`rish nuqtasini tanlash va eng yaxshi qurish burchagi. perspektiv tasvir qurish usullari radial (nurlar izi) usuli, arxitetorlar usuli, plani tushurilgan usul, torlar usuli, koordinatalar usulini talabalarga o`rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar - perspektivaning qanday turlarini bilasiz? - kuzatish nuqtasi va ko‗rish burchagi deganda nimani tushunasiz? - sizningcha perspektiv tasvir qurishning qanday usullari mavjud? vizual materiallar 1-savol. ko„rish nuqtasini tanlash va eng yaxshi ko„rish burchagi. kartina va neytral tekisliklar fazoni uch qismga bo‗ladi. bu hosil bo‗lgan fazolar shartli ravishda quyidagicha nomlanadi. 1. narsalar fazosi. kuzatuvchiga nisbatan kartina tekisligining orqasida joylashgan bo‗ladi. 2. o„rta yoki oraliq fazo (tasvirlar yasash fazosi). kartina te- kisligi a'bilan neytral tekislik tvoralig‗idagi fazo hisoblanadi. 3. mavhum fazo. kuzatuvchining ortidagi, ya‘ni n neytral tekislikning orqasida joylashgan fazo. ufq chizig„i. odatda bu chiziq, tabiatda, yer bilan osmonning o‗zaro kesishayotgan chizig‗i hisoblanadi. u doimo gorizontal …

2 / 26

o =110 o ) dagi maydonni ko‗ra olar ekan. ammo bu maydonda joylashgan har bir buyum yoki narsalarni aniq va ravshan ko‗ra olmaydi. ushbu rasmdagi m egri chiziq (taxminan aylana) ichidagi maydon odamning ravshan ko‘rish maydoni sifatida tasvirlangan. 1-rasm, b da kuzatilayotgan maydonning o‗rtasidagi p bosh nuqtadan unga chiqarilgan perpendikular chiziqdagi birinchi s nuqta (ko‗rish nuqtasi) ko‗rish maydonining d diagonaliga teng masofada olingan. shunda ko‗rish burchagi taxminan 53° ga to‗g‗ri keladi. 1,5 diagonaldan qaralsa, ko‗rish burchagi taxminan 37° ni egallaydi. 2d masofaga teng bo‗lgan masofadan kuzatilsa, qarash burchagi taxminan 28° ni tashkil etadi. ushbu ko‗rish burchagining eng optimal (eng maqsadga muvofiq) holatini tahminan 30° qilib olish tavsiya etiladi. bu 1,5 –2d oralig‗ida tanlab olingan masofa hisoblanadi. demak, eng yaxshi ko‗rish burchagi 28°–37°orasidagi burchak bo‗lar ekan. agar sp bosh masofa 2d dan oshib ketsa yoki 1,5d dan kamayib ketsa, optimal ko‗rish maydoni buziladi. shunda obyektning perspektivasida buzilish ro‗y beradi, ya‘ni tasvirda …

3 / 26

esa obyektning olddan ko‗rinishi hisoblanadi. shunday qilib, obyektning perspketivasi uning plani va fasadi (monj chizmasi) bo‗yicha bajariladi. 28.2-rasmda obyektning plani va fasadi berilgan. uning perspektiv tasviri quyidagi tartibda yasaladi. 1. obyektning fasadiga nisbatan ufq chizig‗i tanlab olinadi. 2. obyektning planiga nisbatan kartina izi kh qulay vaziyatda joylashtiriladi, ya‘ni obyektning ikki yon tomoni deyarli to‗laroq ko‗rinishi ta‘minlanishi lozim. 3. kartinaga nisbatan ko‗rish nuqtasi, ya‘ni optimal ko‗rish burchagi () ta‘minlanadigan masofada tanlab olinishi lozim. 4. kartina izida plandagi obyektning to‗g‗ri chiziqlari uchrashish nuqtalarining geometrik o‗rinlari (d1, d2, f1, f2 lar) aniqlanadi. 5. obyektga nisbatan tasvir bajariladigan kartina fasadning o‗ng yonida yoki chizma qog‗ozining bo‗sh joyida tanlanadi va ufq chizig‗i fasaddan olib o‗tiladi. kartina izida aniqlangan barcha uchrashuv nuqtalar (p, f1, f2 yoki d1, d2 lar) ufq chizig‗iga olib o‗tiladi. 6. obyektning plandagi xarakterli (burchak) nuqtalari ( 1 1 , 21, 31, 41) ko‗rish nuqtasi s bilan tutashtirilib, kh da bu ko‗rish nurlarining …

4 / 26

hamda perspektiv tasvirning asosiga olib o‗tiladi. bu nuqtalar tk va f2 o‗zaro tutashtiriladi. t' k esa f1 bilan tutashtiriladi. shunda obyektning oldingi qirrasining asosi yasaladi. 2. kartina izi obyektning oldingi qirrasiga tegib tasvirlangan. bu yerda ushbu qirra o‗zining haqiqiy balandligida tasvirlanadi. pers- pektivada bu qirra to‗g‗ridan-to‗g‗ri fasaddan olib o‗tiladi. 28.3- rasm 3. kartina izi obyekt planini kesadigan qilib o‗tkazilgan. bu yerda kartina izi kesib o‗tgan joy o‗zining haqiqiy kattaligida tasvirlanadi. kartina izigacha bo‗lgan obyektning qismi haqiqiy kattaligidan kattaroq tasvirlanadi. obyektning perspektivasini yasashda kartina izidagi n'k, nk ni perspektiv tasvirning asosiga olib o‗tiladi va ular f''1 va f''2 lar bilan tutashtiriladi. shunda obyektning kartina izidan oldingi qismi kartina asosidan oldinroqqa chiqib, ya‘ni kattalashib tasvirlanadi. obyektning perspektiv tasviri solishtirilsa, uni qanday tartibda bajarish qulayligi aniqlanadi. ushbu perspektiv tasvir yasash usuli barcha usullar uchun umumiy bo‗lib, yasash usulining turiga qarab o‗zgarishi mumkin. turli sohadagi mutaxassislar o‗z kasblari nuqtayi nazaridan qarashib, har qaysisini qanoatlantiradigan …

5 / 26

asadi orqali o‗tkazilib, ular kartina bilan mos ravishda kesishtiriladi va buyumning perspektiv tasviri hosil bo‗ladi. obyektning perspektiv tasviri aniq chiqishi uning ortogonal proyeksiyalari (ustdan va olddan ko‗rinishi) to‗g‗ri joylashtirilishiga va yaqqoligini ta‘minlash esa bosh masofaning to‗g‗ri olinishiga bog‗liq. kartina tekisligi sifatida profd proyeksiyalar tekisligini olish g‗oyasini professor a. i. dobryakov ilgari surdi. bunda ham obyektning ortogonal proyeksiyalari beriladi va ularga nisbatan ko‗rish nuqtasi s tanlanadi. ko‗rish nurlari orqali obyekt profil proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalanadi. gorizorntal va frontal proyeksiyalar tekisliklaridagi ko‗rish nurlari profil proyeksiyalar (kartina) tekisligida mos ravishda kesishib, obyekt perspektivasini hosil qiladi. bu usul o‗zining sodda va tushunarliligi bilan qulay hisoblanadi. ammo kartina tekisligi sifatida profil proyeksiyalar tekisligi olinganda obyektni burib tasvirlashga to‗g‗ri keladi va bu holat usulning kamchiligi hisoblanadi. kartina tekisligi sifatida frontal proyeksiyalar tekishgi olinganda obyekt perspektivasi bilan uning fasadi ustma-ust tushib qoladi va bu tasvir sifatini buzadi hamda uni o‗qishni qiyinlashtiradi. shu sababli, ushbu usuldan simmetriya o‗qiga ega …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "perspektiv tasvir qurish usullari"

m28: perspektiv tasvir qurish usullari. o‟quv mashg‟ulotining maqsadi: ko`rish nuqtasini tanlash va eng yaxshi qurish burchagi. perspektiv tasvir qurish usullari radial (nurlar izi) usuli, arxitetorlar usuli, plani tushurilgan usul, torlar usuli, koordinatalar usulini talabalarga o`rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar - perspektivaning qanday turlarini bilasiz? - kuzatish nuqtasi va ko‗rish burchagi deganda nimani tushunasiz? - sizningcha perspektiv tasvir qurishning qanday usullari mavjud? vizual materiallar 1-savol. ko„rish nuqtasini tanlash va eng yaxshi ko„rish burchagi. kartina va neytral tekisliklar fazoni uch qismga bo‗ladi. bu hosil bo‗lgan fazolar shartli ravishda quyidagicha nomlanadi. 1. narsalar fazosi. kuzatuvchiga n...

This file contains 26 pages in PDF format (1.8 MB). To download "perspektiv tasvir qurish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: perspektiv tasvir qurish usulla… PDF 26 pages Free download Telegram