korxonalarda tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo'llari

PDF 55 pages 1.1 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz davlat universiteti “iqtisodiyot” kafedrasi “korxona iqtisodiyoti” fanidan “korxonalar faoliyatidagi tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo‘llari” mavzusi bo‘yicha ma’ruza matni bilim sohasi: 300000- ijtimoiy fanlar, jurnalistika va axborot ta’lim sohasi: 310000- ijtimoiy va xulq-atvorga mansub fanlar ta’lim yo‘nalishi: 60310100- iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) termiz – 2024 15-mavzu: korxonalar faoliyatidagi tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo‘llari. reja: 1. tavakkalchilik tushunchasi, uning turlari va boshqarishning zarurligi. 2. korxonada ishlab chiqarish tavakkalchiligini baholash usullari. 3. korxonalar faoliyatida ishlab chiqarish tavakkalchiligi chegaralari, iqtisodiy va huquqiy asoslari. 4. korxonalarda tavakkalchilik darajasini kamaytirish yo‘nalishlari. tayanch iboralar: tavakkalchilik, risk, korxonalar faoliyatidagi xavf-xatarlar, tavakkalchilik shakllari, tavakkalchilikni baholash usullari, tavakkalchilik darajalari, riskni boshqarish. 1. tavakkalchilik tushunchasi, uning turlari va boshqarishning zarurligi. bozor munosabatlari rivojlanib borayotgan ayni sharoitlarda ishlab chiqarish korxonalari faoliyati taraqqiy etib borishi bilan xo‘jalik yuritishning asosini tashkil etuvchi raqobatning ahamiyati ortib bormoqda. bunday sharoitda muvaffaqiyatli faoliyat yuritish uchun …

2 / 55

nki kapitalni biror-bir ishga sarflash doimo tavakkalchilik bilan bog’liqdir. tadbirkorlikdan olingan daromad, a.smitning fikricha, shaxsiy tavakkalchilik uchun olingan mukofotdir. tadbirkorlik foyda olish maqsadida o‘z mol-mulkini tavakkalchilik asosida biznesga tikish jarayoni ekanligi tufayli, bunday faoliyat doimiy ravishda ma’lum bir xatarlar bilan bog‘liq bo‘ladi. tadbirkorlik faoliyatini tavakkalchiliksiz amalga oshirib bo‘lmaydi. shuning uchun ham tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan insonlarning hayoti umid va tushkunlik, tinimsiz mehnat va xavotirlarga to‘la bo‘ladi. tadbirkor tavakkalchiligi yuqori bo‘lgan ishga kirishishga tayyor bo‘lgan odamlar qatoriga kiradi. u tavakkalchiligi o‘ta yuqori bo‘lgan loyihalarga qo‘l urishi va undagi muammolarni hal qilishi mumkin yoki tavakkalchilik darajasi unchalik yuqori bo‘lmagan biznes bilan shug‘ullanishi mumkin. tavakkalchilik – kelgusidagi vaziyat noaniq bo‘lgan sharoitda pirovard natija yaxshi bo‘lishiga umid bog‘lab, mol-mulk yoki foydadan (to‘liq yoki qisman) mahrum bo‘lish xavfini o‘z zimmasiga olib amalga oshiriladigan tadbirkorlik faoliyatidir. iqtisodiy adabiyotlarda, jumladan, “moliyaviy menejment” kitobida tavakkalchilikka quyidagicha ta’rif beriladi: “tavakkalchilik - bu bashorat qilinayotgan …

3 / 55

lanishi noaniqlik, ya’ni mavhumlik elementlariga tayanadi. bu esa bir xil yechimi bo‘lmagan vaziyatlarning yuzaga kelishiga asos bo‘ladi. agar u yoki bu vaziyatning ehtimoliy darajasini miqdor va sifat jihatdan aniqlash imkoniyati mavjud bo‘lsa, u tavakkalchilik vaziyati bo‘ladi. tavakkalchilik vaziyatlaridan chiqish uchun subyekt tanlov o‘tkazadi va uni amalga oshirishga harakat qiladi. korxonalar faoliyatidagi xavf-xatarlarni ichki va tashqi xavf-xatarlarga ajratish mumkin. ichki xavf-xatarlarga quyidagilarni kiritish mumkin: - avariyalar, yong‘inlar; - tashkiliy-texnologik xavf-xatarlar: ishlab chiqarish rejasining miqdori va muddati bo‘yicha bajarilmasligi, mahsulot sifatining standart talablariga javob bermaslik (sifatsiz mahsulot ishlab chiqarish) xavfi; - ish tashlashlar; - xodimlarning o‘z xizmat vazifasiga mas’uliyatsizlik bilan yondoshuvi; - korxonadagi talon-tarojlik va o‘g‘irliklar; - boshqaruv xodimlarining ishlab chiqarish, tijorat, moliyaviy va boshqa sohalarda noto‘g‘ri qarorlar qabul qilishi; - xodimlarni tanlash va joy-joyiga qo‘yishdagi xatoliklar; - subyektni rivojlantirish strategiyasi va biznes rejasini noto‘g‘ri shakllantirish; - o‘zini qoplamaydigan va aniq hisob-kitob qilinmagan loyihalarga qo‘l urish; - daromadlar va xarajatlarni doimiy nazorat …

4 / 55

urasi bilan bog‘liq xavf-xatarlar: valyuta kursi o‘zgarishi, narx o‘zgarishi bilan bog‘liq xavf-xatarlar, talabning pasayib ketishi xavfi, raqobatning kuchayib ketish xavfi; - hamkorlarning faoliyati bilan bog‘liq xavf-xatarlar: to‘lovga qobiliyatsizlik yoki bankrotlik holatiga tushib qolishi xavfi, tovarlarni o‘z vaqtida yetkazib bermaslik, yetkazib berilgan mahsulot uchun to‘lovning o‘z vaqtida amalga oshirilmasligi va boshqa shu kabi hamkorlarning o‘z majburiyatlarini bajarmaslik xavfi; - siyosiy xavf-xatarlar; - davlat hokimiyati organlari bilan bog‘liq xavf-xatarlar; - iqtisodiy munosabatlardagi uchunchi tomon bilan bog‘liq xavf-xatarlar; - tabiiy ofatlar xavfi; - harbiy harakatlar xavfi va hokazo. tashqi omillarning ta’siri natijasida yuzaga keladigan tavakkalchilik turlari subyekt boshqaruvchilari yoki xodimlarining hatti-harakatlariga bog‘liq bo‘lmay, ko‘pincha favqulodda shart-sharoitlarning ta’sirida yuzaga keladi. tadbirkorlik subyektining faoliyati bilan bog‘liq tavakkalchilik turlarining mohiyati va kelib chiqish xususiyatlariga ko‘ra quyidagicha turkumlash ham mumkin: • tabiiy jarayonlar bilan bog‘liq tavakkalchilik; • ishlab chiqarish faoliyatiga oid tavakkalchilik; • mahsulotlarni tashish va saqlash jarayoni bilan bog‘liq tavakkalchilik; • tijorat faoliyatiga oid tavakkalchilik; • …

5 / 55

lash maqsadida turli tavakkalchiliklarga boradilar. shunday sharoitda qaysi turdagi tavakkalchilikni tanlash, qaysi biri ko‘proq samara berishi mumkinligini aniqlash ko‘p jihatdan tavakkalchilik turlarining ilmiy asoslangan tavsifnomasini bilishni taqozo etadi. 15.1-jadval tadbirkorlik subyektining faoliyati davomida duch keladigan tavakkalchilik turlari tavakkalchilikning turlari tarkibi tabiiy jarayonlar bilan bog‘liq tavakkalchilik - favqulodda yuz beradigan tabiiy ofatlarning (yer qimirlashi, yong‘in, suv toshqini, jala, do‘l, dovul, qurg‘oqchilik va boshqa) xavfi; - tabiiy-iqlimiy sharoitlar, ob-havoning keskin o‘zgarishi bilan bog‘liq xavf-xatarlar va boshqalar. ishlab chiqarishga oid tavakkalchilik - ishlab chiqarish jarayonining izdan chiqishi yoki to‘xtab qolishi xavfi; - moddiy resurslar bo‘yicha ta’minotdagi uzilishlarning xavfi; - texnologik asbob-uskunalarning jismoniy va ma’naviy eskirishi, ishdan chiqishi va buzilish xavfi; - bino-inshootlarning yemirilishi, cho‘kishi va qulashi bilan bog‘liq xavflar; - sifatsiz xomashyo oqibatida yaroqsiz mahsulot ishlab chiqarish xavfi; - mehnat xavfsizligiga rioya etmaslik oqibatida xodimlarning jarohat olishi xavfi va boshqalar. mahsulotlarni saqlash va tashishga oid tavakkalchilik - transport vositalarida yuklarni tashish jarayonida ro‘y …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korxonalarda tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo'llari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz davlat universiteti “iqtisodiyot” kafedrasi “korxona iqtisodiyoti” fanidan “korxonalar faoliyatidagi tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo‘llari” mavzusi bo‘yicha ma’ruza matni bilim sohasi: 300000- ijtimoiy fanlar, jurnalistika va axborot ta’lim sohasi: 310000- ijtimoiy va xulq-atvorga mansub fanlar ta’lim yo‘nalishi: 60310100- iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) termiz – 2024 15-mavzu: korxonalar faoliyatidagi tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo‘llari. reja: 1. tavakkalchilik tushunchasi, uning turlari va boshqarishning zarurligi. 2. korxonada ishlab chiqarish tavakkalchiligini baholash usullari. 3. korxonalar faoliyatida ishlab chiqarish tavakkalchiligi chegaralari, iqtisodiy va huquqiy asoslari. ...

This file contains 55 pages in PDF format (1.1 MB). To download "korxonalarda tavakkalchilik va uni bartaraf etish yo'llari", click the Telegram button on the left.

Tags: korxonalarda tavakkalchilik va … PDF 55 pages Free download Telegram